Кіріспе

Конституцияға 15-ші түзету 1995 жылғы Конституциялық актіге (бұрынғы №15 заң жобасы, 1995 жыл) енгізілген түзету болып табылады, ол ажырасуға конституциялық тыйымды алып тастады және белгілі шарттар орындалған жағдайда некені таратуға мүмкіндік берді. Ол 1995 жылғы 24 қарашада өткен референдумда бекітілді және 1996 жылғы 17 маусымда заң күшіне енді.

Өмірбаян

1937 жылы қабылданған Ирландия Конституциясында ажырасуға тыйым салынған. 1986 жылы Fine Gael–Labour партиясының үкіметі осы ережеге өзгерту енгізуге тырысқанда, референдумда 63,5 пайыз қарсы, 36,5 пайыз қолдау көрсетті. 1989 жылы Dáil (Парламент) сот арқылы бөліну және отбасылық құқық реформасы туралы заңды қабылдады, ол ирландиялық соттарға заңды бөлінуді мойындауға мүмкіндік берді. Үкімет сол референдум науқанында анықталған мәселелерді шешу үшін басқа да заңнамалық өзгерістер жасады, соның ішінде ажырасқан жұбайлардың әлеуметтік жәрдемақы және зейнетақы құқықтарын қамтамасыз етті, сондай-ақ бірінші және келесі некелерден туған балалардың құқықтары арасындағы кез келген айырмашылықты жою үшін заңсыз туылған балалардың мәртебесін жойды. 1989–1992 жылдардағы үкімет құлауға жақын тұрғанда некелердің бұзылуы туралы ақ кітап жариялады, онда «ажырасу мәселесі бойынша толыққанды пікірсайыс өткізілгеннен кейін және отбасылық құқық саласындағы басқа да заңнамалық ұсыныстар қабылданғаннан кейін референдум өткізу» ұсынылды. 1995 жылы Джон Брутонның Fine Gael–Labour партиясы–Демократиялық Сол партиясы үкіметі белгілі жағдайларда ажырасуға рұқсат беру үшін жаңа түзетулерді ұсынды.

Орайхаттардағы пікірталас

Конституцияның он бесінші түзету (No. 2) 1995 жылғы заң жобасы 27 қазанда теңдік және құқық реформасы министрі Мервин Тейлор Даилде ұсынды. Прогрессивті демократтар атынан Хеллен Кёг үкімет ұсынған шектеулерсіз жалпы заңнамаға мүмкіндік беретін түзету ұсынды:

Бұл түзету қабылданбады және заң жобасы 11 қазанда Даилде дауысқа бөлінбей соңғы кезеңдерді өтті. Ол 18 қазанда Сенатта қабылданды және 24 қарашада халыққа референдумға ұсынылды.

Науқан

Католик шіркеуі түзетуге қатаң қарсы болды, бірақ католиктердің осы түзетуге адал ниетпен дауыс бере алатынын және мұны істеу күнә емес екенін айтты. Дауыс беруге дейін "Жоқ" науқаны "Сәлем, ажырасу, қош, әке!" деген әйгілі ұранды пайдаланды, ол манипуляциялық және жауапсыз деп сынға түсті. Джастин Барретт "Ажырасуға қарсы жастар" науқанының өкілі болды. Кейіннен Барретт 2016 жылы өзі ажырасуға өтініш берді.