Кіріспе

Қырғызстанның ұлттық елтаңбасы

Қырғызстанның ұлттық елтаңбасы 2016 жылы қабылданды. Елтаңбаның дөңгелек пішіні бар, оның көп бөлігі көк түспен боялған. Ашық көк түс – қазақтардың батылдық және жомарттық түсі ретінде белгілі (Қазақстанның туы мен елтаңбасындай). Елтаңбаның сол және оң жағында бидай мен мақта суреттелген. Жоғарғы бөлігінде елдің атауы қырғыз тілінде "Кыргыз Республикасы" (Kyrgyz Respublikasy) деп жазылған. Оны А. Абдраев және С. Дубанаев жасаған.

Сипаттама

Елтаңба дөңгелек пішінде, символдардың дәстүрлі тілі қырғыз халқының санасын, табиғатын, мәдениетін және басқаруын көрсетеді. Көк дөңгелектің ең төменгі бөлігінде қанаттары кең жайылған ақ соқардың алдыңғы бейнесі бейнеленген. "Ақ шұмқар" құсы – тазалық пен ізгі ниеттің символы ретінде аңыз әңгімелерде және халықтық эпостарда жырланған. Елтаңбадағы бұл бейне құстың өмір салтын, қырғыз халқының дәстүрлі мәдениетін білдіреді және оның артында жатқан, Ыстықкөл мен Ала-Тоо тауларының қарлы шыңдарымен (әсіресе Тянь-Шань шыңдарымен) қоршалған қырғыз жерін сақтауды символдайды. Дөңгелектің тереңдігінде, мемлекеттік елтаңбаның жоғарғы бөлігін алып жатқан таулардың үстінен күн шығып, алтын сәулелерімен Қырғызстанның қасиетті жеріне нұр шашырады. Одан тараған қырық сәуле – Манас батырдың сорок руына сілтеме жасайды. Орталық бөлігінде қажетті ақпаратты ұсынатын лента тәрізді әсемдікпен безендірілген: жоғарғы бөлігінде "Қырғыз" сөзі, ал төменгі бөлігінде "Республикасы" сөзі орналасқан. Лентаның екі жағында қырғыз топырағында өсетін негізгі егіс дақылдары – мақтаның гүлдері мен бидай бастары бейнеленген өрнектерден тұратын әсемдіктер орналасқан. Елтаңба жылы және салқын түстерде орындалған. Қара фонға қарағанда суреттің ашық силуэті қатаң және айқын. Дөңгелек контурмен шеңберленген.

Тарих

КСРО-дан тәуелсіздік алғанға дейін Қырғызстанның барлық Кеңес республикаларына ұқсас елтаңбасы болған. Қазан төңкерісінен бұрын елтаңбасы болмаған басқа посткеңестік республикалар сияқты, қазіргі эмблема кеңестік үлгідегі кейбір элементтерді сақтайды, атап айтқанда бидай, мақта, күннің шығуы және Ала-Тоо тауларының панорамалық бейнесі.