Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Солтүстік-батыс Эфиопиядағы тарихи провинция
Historic province in northwestern Ethiopia
Бегемед (кейде Гондар немесе Гондер деп те аталады) – Эфиопияның солтүстік-батысында орналасқан провинция. Балама атаулар 20 ғасырдағы оның астанасы Гондардан шыққан.
Begemder (; also known as Gondar or Gonder) was a province in northwest Ethiopia. The alternative names come from its capital during the 20th century, Gondar.
Этимология
Бега атауының сенімді көзі – бұл сөз жергілікті тілде «құрғақ» деген мағынаны білдіруі мүмкін, ал тағы бір мүмкін түсіндірме – «қой», себебі амар тілінде қой шаруашылығы «бег» деп аталады. Осылайша, Бегемдер «қой өсіретін жер» немесе «құрғақ аймақ» дегенді білдіруі ықтимал. Тағы бір этимологиялық түсіндірме бойынша, алғашқы екі буын геэз тіліндегі «baggi`» сөзінен, яғни «қойдан» (амар тілінде: beg medir) шыққан, ол «Қойлар елі» дегенді білдіреді. Беккингем мен Хантингфорд Бегемдер атауы бастапқыда суы аз Тана көлінің шығысындағы аймаққа қатысты екенін айтады және «Судың жетіспеуіне жасалған сілтеме амар тіліндегі «бага» – «құрғақ маусым» сөзін атаудың мүмкін көзі ретінде ұсынады».
A plausible source for the name Bega is that the word means "dry" in the local language, while another possible interpretation could be "sheep," where rearing of sheep is beg in Amharic. Thus, Begemder likely refers to "land that rears sheep" or "the dry area." Another etymology is that the first two syllables come from the Ge'ez language baggi` for sheep (Amharic: beg medir) "Land of Sheep." Beckingham and Huntingford note that Begemder originally applied to the country east of Lake Tana, where water is scarce, and concluded, "The allusion to the lack of water suggests Amharic baga, "dry season," as a possible source of the name."
Тарих
Бегемдер туралы ең алғашқы жазба Фра Мауро картасында (шамамен 1460 ж.) кездеседі, онда ол патшалық ретінде сипатталған. Император Лебна Денгель Португалия короліне (1526) жазған хатында Бегемдерді де патшалық деп атаса, оны өзінің империясының бір бөлігі ретінде көрсеткен. Оңтүстік Бегемдердегі Канфатты XVI ғасырда Адалдың Әбубакер Кечин қысқа мерзімге басқарды. Гузара патшалық сарайы; Император Минас 1560 жылы Энфраз, Бегемдерде (Гондерден шығысқа қарай) патшалық резиденциясы және лагері ретінде салған, император Фасилид Гондардағы сарайларды салғанға дейін бір ғасыр бұрын. XVIII ғасырдың соңында оның астанасы Филакит Герегерде орналасқан, сол жерде Рас Али 1788 жылы қайтыс болды. Бегемдердің шекарасы 1943/1 Жарлығымен қайта қаралып, әртүрлі өлшемдегі 42 провинциядан 12 таклай гизат құрылды. 1984 жылғы халық санауы бойынша Бегемдерде шамамен 3 миллион адам тұрды. 1995 жылы жаңа конституция қабылданғаннан кейін Бегемдер екі жаңа этникалық аймаққа бөлінді. Солтүстік Бегемдер Тиграй аймағының, ал қалған бөлігі Амхара аймағының құрамына кірді.
The earliest recorded mention of Begemder was on the Fra Mauro map, (c.1460), where it is described as a kingdom. While Emperor Lebna Dengel, in his letter to the King of Portugal (1526), also described Begemder as a kingdom, he included it as a subdivision of his empire. Kanfat in southern Begemder was briefly governed by Abubaker Qecchin of Adal in the sixteenth century. The Guzara royal castle; built by Emperor Minas in 1560 in Enfraz, Begemder ( east of Gonder) as a site of royal residence and camp a century before Emperor Fasilides founded and built the castles of Gondar. During the later 18th century, its capital was at Filakit Gereger, where Ras Ali died in 1788. Begemder's boundaries were revised as a result of Proclamation 1943/1, which created 12 taklai ghizats from the existing 42 provinces of varying sizes. Begemder had an estimated population of 3 million in the 1984 cenus. With the adoption of the new constitution in 1995, Begemder was divided between two new ethnic regions. Northern Begemder became part of Tigray Region, while the remainder became part of the Amhara Region.