Кіріспе

сүтқоректілер түрі Адерс дуикері (Cephalophus adersi), суахили тілінде нунга, кипокомо тілінде кунга марара және гириама тілінде хараке деп те аталады, Занзибар мен Кенияда ғана таралған, орманды жерлерде мекендейтін шағын дуикер. Ол қызыл, Харви немесе Питерс дуикерінің кіші түрі немесе олардың араласу нәтижесі болуы мүмкін. Оның аты Занзибар үкіметі қызметіндегі зоолог В. Мэнсфилд Аддерс есімімен байланысты.

Сипаттамалары

Адерлердің дукері иығына шамамен 50-60 см биік тұрады. Оның салмағы географиялық орналасуына байланысты күрт өзгереді; Занзибардың шығысындағылары 20-30 кг, ал оңтүстіктегілері 10-15 кг ғана салмақтайды. Оның терісі қызғылт қоңыр, мойнында сұр түсті, ал артқы жағы мен ішкі жағы ақшыл. Басының бойымен кішкентай қызыл қырқасы созылып жатады. Онда кішкентай, қарапайым мүйіздері де бар. Мұрны сүйір, ал носы жалпақ. Құлақтары 8-11 см ұзын, мойынның артқы жағында шашының иілген бөлігі (шашақ) байқалады.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Адерс дуикерлері Африканың жағалау ормандары мен тоғайларында негізгі ортада тіршілік етеді. Бұл түр теңіз жағасындағы құрғақ бұталарда немесе кораллды таулы жерлерде де кездеседі; Занзибарда олар сусыз кораллды топырақта өсетін биік, тығыз орманға ғана шектеледі. Арабуко Сококеде (Кения) олар көбінесе Cynometra өсімдіктерінде, әсіресе "қызыл топырақта" ұсталады. C. adersi материкте C. harveyi және Занзибарда C. monticola sundevalli түрлерімен бірге таралған, бірақ олардың экологиялық айырмашылықтары туралы ештеңе белгілі емес.

Экология және мінез-құлық

Бұл түр өте ұялшақ, еңкейіп, дыбысқа сезімтал. Сондықтан, оны аулаудың кең таралған әдістеріне иттердің көмегімен дуикерлерді торға қуу немесе тамақтанатын жерлерде үнсіз тұзақ құру жатады. Адерс дуикерлері жағалау орманды аймақтарында, тығыз бұталар мен тоғайларда мекендейді, онда гүлдер, жапырақтар және орман қапталынан түскен жемістерді жейді. Бұл түр күндіз белсенді болып көрінеді, себебі түнде сирек қозғалыста көрінеді. Әдетте тамақтану таңнан кейінгі сағаттарда басталып, кешкі сағатқа дейін жалғасады, одан кейін демалыс пен тіршілік ету кезеңі басталады. Түстен кейін Адерс дуикерлері қайтадан белсенді болып, қараңғы уақытқа дейін азық іздейді. Олар көбінесе жалғыз немесе екі-үштен тұратын шағын топтарда кездеседі. Көбінесе ағаштарда азық іздеп жүрген маймылдар мен құстардың тастап кеткен қалдықтарын жейді. Бұл түр аймақта кең таралған эбони (Diospyros consolatae), куду жидесі (Cassine aethiopica) және бұта гварри (Euclea racemosa) сияқты ағаштардан, сондай-ақ күріш жидесі (Canthium spp.) және полисфера сияқты бұталардан өсетін гүлдер мен жидектерге ерекше тәуелді. Бұлардан өзге, олар жер бетіндегі жас өскіндерді, гүл бүршіктерін және басқа да жаңа өсімдіктерді жейді. Бұл дуикерлер су ішпесе де тіршілік ете алады, себебі оларға қажетті ылғалды тамақтан алады. Бұл дуикерлердің тіршілік ету талаптары өте қатаң, олар тек ескі, тығыз бұталы жерлерде ғана кездеседі, ең жоғары популяция тығыздығы (11,4±5,18 км2) салыстырмалы түрде бұзылмаған биік бұталы жерлерде тіркелген. Дегенмен, Канга (1999) екінші деңгейлі бұталы жерлерде де Адерс дуикерлері кездесетінін хабарлаған. Кениядағы Арабуко Сококе орман аймағында Адерс дуикерлері Цианометра орманды аймақтарында мекендейді. Олардың көбею әдеттері туралы көп мәлімет жоқ, бірақ олар жыл бойы көбейе алады.

Қорғау

Олардың өмір сүру ортасының жойылғандығы, бауырсақ иттер және шектен тыс аң аулау қауіпті құрады. Адамдар оларды әсіресе жұмсақ терісі мен еті үшін іздейді. 1983 жылы Занзибардағы саны 5000 болса, 1999 жылы 640-қа дейін төмендеді, және одан әрі қарқынды азаюы мүмкін. Олар Халықаралық табиғатты қорғау одағы (IUCN) тізімінде осал түрлер ретінде тіркелген. Кенияда дуикердің саны өте аз, бірақ азаю деңгейі басқа популяцияларға қарағанда осыншалықты ауыр емес. Бірнеше сақтау жоспары жасалды және шаруашылыққа бейімделу бағдарламасы ұсынылды.