Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Экспрессионисттік пәтер үйі Венада, Австрия.
Expressionist apartment house in Vienna, Austria
Хундертвассерхаус ("Хундертвассер үйі") – австриялық суретші Фриденсрайх Хундертвассердің идеясы мен жобасы бойынша 1985 жылы Австрияның Вена қаласында салынған пәтер үйі.
The Hundertwasserhaus ("Hundertwasser house") is an apartment house in Vienna, Austria, completed in 1985, after the idea and concept of Austrian artist Friedensreich Hundertwasser.
Контурлық
Венаның экспрессионизмдегі маңызды ескерткіші Ландстрассе ауданында Кегельгассе және Лёвенгассе (Кегель / Лёвен көшесі) қиылысында орналасқан. Хундертвассерхаус Венаның ең танымал ғимараттарының бірі және Австрияның мәдени мұрасының бір бөлігі болып табылады.
This expressionist landmark of Vienna is located in the Landstraße district on the corner of Kegelgasse and Löwengasse (Kegel/Löwen street). The Hundertwasserhaus is one of Vienna's most visited buildings and has become part of Austria's cultural heritage.
Хундертвоссер және сәулет
Фридэнсрайх Хундертвассер суретші ретінде бастады. Алайда, 1950 жылдардың басынан бастап ол көбірек сәулет, жазу және қоғамда оқуға ден қоя бастады, сондай-ақ табиғи тозу формаларын қолдады. 1972 жылы ол "Wünsch dir was" ("Тілек тіле") телешоуы үшін алғашқы сәулеттік модельдерін жасады, осы арқылы орманды шатырлар, "ағаш тұрғындары" және әр тұрғынның терезесінің айналасындағы қасбетті безендіруге арналған "терезе құқығы" туралы идеяларын көрсетуді көздеді. Осы модельдерде Хундертвассер "көз тілігі" үйі және "биік жайлау үйі" сияқты жаңа сәулеттік формаларды да жасады. Хундертвассер академиялардағы лекцияларында және сәулетшілер қауымдастықтары алдында табиғат пен адаммен үйлесімдегі сәулетке қатысты алаңдаушылықтарын жеткізді. Сол кездегі федералды канцлер Бруно Крейски 1977 жылдың 30 қарашасында Вена қаласының мэрі Леопольд Гратцқа жазған хатында Хундертвассерге сәулет саласындағы идеяларын іске асыруға мүмкіндік беру үшін тұрғын үй жобасын салуға рұқсат беруді ұсынды. Осыған байланысты Леопольд Гратц 1977 жылдың 15 желтоқсанында Хундертвассерді өз идеялары бойынша тұрғын үй салуға шақырды. Осы мақсатта архитектор Йозеф Крауина суретшіге қосылып, оның идеяларын іске асыруға көмектесу үшін шақырылды.
Friedensreich Hundertwasser started out as a painter. Starting in the early 1950s, however, he increasingly became focused on architecture, writing and reading in public, advocating natural forms of decay. In 1972, he had his first architectural models made for the TV show Wünsch dir was ("Make a wish"), in order to demonstrate his ideas on forested roofs, "tree tenants" and the "window right" of every tenant to embellish the facade around his windows. In these models Hundertwasser also developed new architectural shapes, such as the "eye slit" house and the "high rise meadow house". In lectures at academies and before architectural associations, Hundertwasser elucidated his concerns regarding an architecture in harmony with nature and man. Bruno Kreisky, the federal chancellor at the time, suggested in a letter dated 30 November 1977 to Leopold Gratz, the mayor of Vienna, that Hundertwasser be given the opportunity to realize his ideas in the field of architecture by allowing him to build a housing project, whereupon Leopold Gratz, in a letter of 15 December 1977, invited Hundertwasser to create an apartment building according to his own ideas. To this end, architect Josef Krawina was invited to join the artist and to help him to put his ideas into practice.
Дау-жанжал және ынтымақтастық
1979 жылдың тамыз және қыркүйек айларында архитектор Крауина Хундертвассерге алдын ала сызбаларын және пенополистиролдан жасалған модельін көрсетті. Хундертвассер қатты таңырды және оларды оның үнемі қарсы күрескен тегіс, түзу сызықты модульдік торды бейнелейтін деп қабылдамады. "Евровидение" үшін жасалған "Террасадағы үйдің" моделі көрсеткендей, ол бұрыннан-ақ мүлдем басқа типтегі үйді жобалаған болатын. Ақырында, үй 1983-1985 жылдары Хундертвассердің идеялары мен тұжырымдамалары бойынша, архитектор Юнив. Проф. Джозеф Крауинаның бірлескен авторы ретінде және архитектор Петер Пеликанның жобалаушы ретінде қатысуымен салынды. Үйде толқынды едендер, топырақ пен шөппен жабылған шатыр, сондай-ақ бөлмелер ішінде терезелерден шығып тұратын үлкен ағаштар бар. Хундертвассер үйдің дизайны үшін ешқандай төлем алмады, оның орнына осы жерде жаман нәрсе салынбауы үшін бұл жұмыстың өте маңызды екенін айтты. Үйдің ішінде 53 пәтер, төрт кеңсе, 16 жеке терраса және үш ортақ терраса, жалпы 250 ағаш және бұта бар.
In August and September 1979, architect Krawina presented to Hundertwasser his preliminary drawings and a Styrofoam model. Hundertwasser was shocked and rejected them as representing exactly the leveling, straight lined modular grid against which he had consistently fought. As his model of the "Terrace House" for Eurovision showed, he had already conceptualized a quite different type of house. In the end the house was built between 1983 and 1985 according to the ideas and concepts of Hundertwasser with architect Univ. Prof. Joseph Krawina as a co author and architect Peter Pelikan as a planner. It features undulating floors, a roof covered with earth and grass, and large trees growing from inside the rooms, with limbs extending from windows. Hundertwasser took no payment for the design of the house, declaring that it was worth it, to prevent something ugly from going up in its place. Within the house there are 53 apartments, four offices, 16 private terraces and three communal terraces, and a total of 250 trees and bushes.
Сот шешімі
2001 жылы, сәулетші Крауина жобадан шыққаннан кейін 20 жыл өткен соң, бизнес-менеджері Харальд Бём басқаратын H. B. Medienvertriebsgesellschaft mbH компаниясы сәулетші Крауинаны Хундертвассерхаус үйін жасаудағы серіктес екенін заңды түрде дәлелдеуге көндірді. 2010 жылдың 11 наурызында, сегіз жылдық сот процесінен кейін, Австрияның Жоғарғы соты Йозеф Крауинаны Фриденсрайх Хундертвассермен бірге үйдің тең авторы деп салды, нәтижесінде Хундертвассердің коммерциялық емес қоры Крауинаны серіктес ретінде мойындамайынша үйдің суретін немесе көшірмесін таратуға тыйым салынды. Сот шешіміне сәйкес, Хундертвассер ғимараттың жалғыз рухани авторы (немісше: Geistiger Schöpfer) болды, бірақ Крауина тең дәрежедегі серіктес ретінде танылуы керек және авторлық төлемдерден түскен табыстың тең бөлігі оған төленуі тиіс.
In 2001, 20 years after architect Krawina's exit from the project, the company H. B. Medienvertriebsgesellschaft mbH under its business manager Harald Böhm encouraged architect Krawina to legally substantiate his claim as co creator of the Hundertwasserhaus. On 11 March 2010, after eight years of litigation, Austria's Supreme Court of Justice ruled Josef Krawina, along with Friedensreich Hundertwasser, to be co creators of the house with the effect that it is now forbidden for the Hundertwasser Non Profit Foundation to disseminate any illustration or replica of the house without acknowledging Krawina as co creator. According to the ruling, Hundertwasser was the sole spiritual creator (German: Geistiger Schöpfer) of the building, however, Krawina must be recognized as a co creator of equal standing and be paid an equal share in royalty receipts.