Кіріспе

1894 жылғы Марк Твеннің американдық романы, фильмге бейімделген.

"Pudd'nhead Wilson" – американдық жазушы Марк Твеннің 1894 жылы жарық көрген романы. Оның басты сюжеті екі ұлдың тағдырына орайласады: біреуі құлдыққа туған, оның қанында 1/32 бөлігі қара нәсілділердікі бар; екіншісі – ақ, үй иесі болып өмірге келген. Екі ұл да сырт келбетімен ұқсас, бірақ нәресте кезінде олардың орны ауыстырылып қойылады. Олардың әрқайсысы екіншісінің қоғамдағы орнына ие болады. Бұл оқиға 1893-1894 жылдары "The Century Magazine" журналында бөлім-бөлім жарияланып, кейін 1894 жылы роман түрінде жарық көрді.

Ирония және шағын қала өмірі

Дэвид Уилсон Доусон қонысының тұрғындары түсінбеген әзіл айтады, олар Уилсонның сөздерін тура мағынасында қабылдайды. Олар сыңар, зиялы Уилсонды қарапайым адам деп ойлайды.

Технология және бүлдірушілік

Романда саусақ іздерін сот-медициналық дәлел ретінде қолданудың технологиялық жаңалығы бейнеленген. "Оқырман кімнің қылмыс жасағанын бастапқыда-ақ біледі, ал оқиға қылмыстың қалай ашылатынын болжайды. Дегенмен, оқиғаның аяқталуы сол кезде жаңалық болды, себебі саусақ іздері АҚШ-та қылмысты анықтауда ресми түрде қолданылмаған. Оны әуесқойлықпен айналысатын адамды да ақымақ, "пудд'нхед" деп есептеген."

Рокси

Роксана - Перси Дрисколлға тиесілі болған құл, ол Перси қайтыс болғаннан кейін босатылды. Роксидің терісі 1/16 қара немесе 15/16 ақ. Оның терісі ашық, көзі қоңыр, түзу қоңыр шашы бар, ол қарадан гөрі ақ көрінеді, бұл оның шежіресіне сәйкес келеді. Құлдыққа туылғаны үшін ол әлі де құл саналады және қара нәсілділермен байланысты. Ол өзін қара нәсілді деп есептейді және соғысқа дейінгі Оңтүстіктің тереңдігіндегі құлдардың диалектісінде сөйлейді. Ол Valet de Chambre-дің анасы және Томас Дрисколлға күтімші болып жұмыс істейді. Ұлының еуропалық тегінің басымдылығы мен сыртқы келбетіне байланысты, ол бала кезінде оны Дрисколлдың ұлымен ауыстырады, Чемберске бостандық пен жоғары сыныпты тәрбие беруді үміттенеді.

Том Дрисколл, кейін Чемберс

Томас Бекет Дрисколл – Перси Дрисколлдың ұлы. Том Роксидің сәбиі Чемберспен бірнеше айлық шағында алмастырылады және содан бері "Чемберс" деп аталады. Құл ретінде өскен Чемберсті оның ағасы Перси қайтыс болғаннан кейін, ағасы судья Дрисколл сатып алады. Судья баласыз және мұңды, ол жас Том Дрисколлдың Чемберсті өзен бойына сатуына бөгет қоймақшы. Чемберс – Томның зорлық көрсетушілермен күресуге мәжбүрлеген адал, жақсы жігіт ретінде бейнеленеді. Ол Томға мейірімді және әрқашан құрметпен қараса да, мырзасы оған қатыгездікпен өтеді. Ол басқа құлдар сияқты сөйлейді.

Дэвид "Пудд'нхед" Уилсон

Уилсон – заңгер, ол Доусонның қонысына заң қызметімен айналысу үшін келді, бірақ жергілікті тұрғындардың ықыласын жоғалтып, заңгерлік практикасында сәттілікке жете алмады. Ол қалада жайлы өмірге бейімделіп, бухгалтер болып жұмыс істейді және саусақ іздерін жинау хоббиімен шұғылданады. Романның бас кейіпкері болғанымен, ол романның соңғы тарауларына дейін екінші планда қалады. Әр тарау Пуддхед Уилсонның күнтізбесінен алынған тапқыр цитаталармен басталады, бұл жоба Вильсонды судья Дрисколлға жақындастырады, бірақ қалғандарының оны ақымақ санауын күшейтеді.

Ерекше егіздер

Твен бастапқыда Луиджи мен Анджело Капелло кейіпкерлерін 19 ғасырдың соңындағы Джованни мен Джакомо Точчи егіздерінің үлгісі бойынша біріккен егіздер ретінде көріп, оларды "Осы ерекше егіздер" атты романда басты кейіпкерлер етіп көрсетуді жоспарлаған. Бірақ жазу процесінде Твен Pudd'nhead Wilson, Рокси және Том Дрисколл сияқты екінші қатарлы кейіпкерлердің оқиғаның орталық рөлін алатынын байқады. Көбірек маңыздысы, Рокси мен Томның тағдыры туралы ауыр сырқаты егіздер туралы оқиғаның жеңіл тонмен үйлеспеді. "Осы ерекше егіздер" кітабына жазған кіріспесінде ол былай дейді: "Кемшілік екі оқиғаны біріктіруде болды – фарс пен трагедия. Сондықтан мен фарсты алып тастап, трагедияны қалдырдым. Бұл бастапқы команданы сақтап қалды, бірақ олар енді кейіпкерлер емес, тек есімдер ғана болды. Луиджи мен Анджело кейіпкерлері Пудднхед Уилсон романында жеке денелері бар егіздер ретінде көрінеді. Твен егіздерді толық ажыратқан жоқ, соңғы нұсқада олардың біріккен тегіне меңзеулер бар, мысалы, олар ата-аналарының "жалғыз баласы" болғаны, бірге ұйықтағаны, бірге фортепианода ойнағаны және бұрыннан келе жатқан цирк артистері болғаны туралы мәліметтер кездеседі. "Осы ерекше егіздер" әңгімесі қысқаша жазылып, мәтінге баяндалмай қалған немесе Пудднхед Уилсон романының бөліктерін қайталайтын жерлерге түсіндірмелер қосылды.

Қабылдау

Ф. Р. Ливис романды қайта қарастыруда маңызды рөл атқарды.

Театр

Франк М. Мейо 1895 жылы пьесаны сахналады және Уилсон рөлін сомдады.

Фильм

1916 жылы кітап бойынша фильм, ал 1984 жылы телефильм түсірілді.

Құрмет көрсету

Бриско округінің оқиғалары (1993) телесериалындағы "Бриско қорғаныс үшін" атты эпизод романның сюжетімен шала байланысты. Роман осы эпизодта соңғы сюжеттік бұрылысқа түрткі болған нәрсе ретінде бейнеленген. Дегенмен, эпизодтың оқиғасы 1893 жылы өтеді, ал кітап роман түрінде жарыққа бір жыл кейін шыққан.