Әйелдер сауда одағы лигасы: АҚШ және Ұлыбритания тәжірибесі (1903-1950)

Кіріспе

АҚШ еңбек құқықтары ұйымы (1903–1950) британдық ұйым.

Әйелдер кәсіподақ лигасы (WTUL) (1903–1950) – жұмысшы сыныбының және жақсы жағдайдағы әйелдердің еңбек одақтарын құруға және қанаушылық жағдайларды жоюға бағытталған АҚШ ұйымы болды. WTUL ХХ ғасырдың басындағы екі онжылдықта Халықаралық әйелдер киім тігушілер одағы мен Американың біріккен киім жұмысшылары одағының құрылуына, сондай-ақ ер және әйел жұмысшылар арасында әйелдердің сайлау құқығын қолдау үшін жаппай ереуілдерді қолдауда маңызды рөл атқарды.

Шығу тегі

WTUL-дің тамыры қоныс үйлер қозғалысына салады, ол орта және жоғарғы сынып реформаторларын жұмысшы әйелдермен бірге қоныс үйлерде тұрып, оларға көмек көрсету мақсатымен біріктірді. Дегенмен, реформаторлар осы жүйенің шектеулерін байқауға кірісті. Осы реформаторлардың бірі, американдық социалист Уильям Инглиш Уоллинг, британдық WTUL-ге ең бірінші назар аударды. Чикаго мен Нью-Йорктегі қоныс үйлерде жұмыс істей жүріп, ол жұмысшы әйелдердің кәсіподақтарын құру реформа қозғалысының болашағы екендігіне көз жеткізді. 1903 жылы ол 1874 жылы құрылған британдық WTUL-ді тікелей зерттеу үшін Англияға барды. Сол жылдың соңында Уоллинг Америкаға оралып, Америка Еңбек Федерациясының (AFL) жылдық съезіне қатысты. Дәл сол жерде ұйым құрылды, оның алғашқы президенті Бостондық еңбек және әлеуметтік реформатор Мэри Мортон Кехью, ал вице-президенті Чикагодағы Хулл Хаус өкілі Джейн Аддамс болды. Ұйымның құрылу себебіне байланысты WTUL AFL-мен тығыз байланысты болды және алғашқы жылдары көп уақытын AFL басшылығымен байланыс орнатуға жұмсады. Ұйымдасқан еңбек нарығының қолдауысыз WTUL сәттілікке жете алмайтын еді, ал AFL ең ірі күш болғандықтан, Лига үшін екеуінің арасында айырмашылық болған жоқ. Көптеген ұйымдастырушылары бұрын AFL үшін немесе онымен бірге жұмыс істегеніне қарамастан, AFL басшылығы көбінесе Лиганы назарға алмады. Дегенмен, Лига AFL-ді сайлау құқығын қолдайтын позицияға итермеледі және бұрынғыдан гөрі Федерацияға көбірек әйелдерді ұйымдастыра алды. Екі ұйымның қарым-қатынасы тұрақсыздықпен сипатталды, «құшақтасу мен қабылдамау сәттерімен белгіленді». WTUL қатарында әртүрлі топтар өкілді болды: негізінен ақ, протестант және туған жері Америка болған білімді реформатор әйелдерден бастап, көптеген иммигранттарды, атап айтқанда еврейлерді, итальяндықтарды және ирландтарды қамтитын жас жұмысшы әйелдерге дейін. Олардың жақсы жағдайдағы өкілдерінің арасында Элеонора Рузвельт, Джейн Аддамс, Флоренс Келли, Маргарет Драйер Робинс және Мэри Мортон Кехью сияқты тұлғалар болды, ал WTUL жұмысшы сыныбының мүшелері Мэри Кенни О'Салливан, Роза Шнайдерман, Паулин Ньюман, Фанния Кон және Клара Лемлих сияқты адамдарды қамтыды. Лиганың өркендеу кезеңі 1907-1922 жылдар аралығында Маргарет Драйер Робинс төрағалық еткен кезде келді. Осы кезеңде WTUL әйел жұмысшыларды кәсіподақтарға ұйымдастыруға, оларды қорғайтын заңнаманы қабылдауға және жұмысшы әйелдердің проблемалары мен қажеттіліктері туралы халықты хабардар етуге жетекшілік етті.

The roots of the WTUL can be traced back to the settlement house movement, which brought together middle and upper class reformers with working class women to live in settlement houses in an effort to provide them assistance. However, reformers began to notice the constraints of this system. One of these reformers, American Socialist William English Walling, was the first to take note of the British WTUL. Working in settlement houses in Chicago and New York, he had come to the conclusion that the unionization of working class women was the future of the reform movement. In 1903, he went to England to study the British WTUL directly, which was founded in 1874. Later that year, Walling returned to America, attending the Annual American Federation of Labor (AFL) convention. It was here that the organization was created, with its first president being Mary Morton Kehew, a labor and social reformer from Boston, and vice president Jane Addams of Chicago's Hull House. Due to the nature of its very inception, the WTUL was inexorably intertwined with the AFL, and spent much of its early years trying to cultivate ties with the AFL leadership. Without the approval of organized labor, the WTUL would not succeed, and the AFL being the biggest player meant that, for the League's purposes, the two were one and the same. Despite many of their organizers having previously worked for or with the AFL at some point, the AFL leadership generally ignored the League. Still, the League did push the AFL towards a pro suffrage position and did manage to organize more women into the Federation than at any previous time. The relationship between the two organizations was marred with inconsistency, "marked by both moments of embrace and dismissal." The WTUL counted a diverse group of people amongst their ranks, from educated women reformers of a mostly white, Protestant, and native born background, to young women workers which included a large number of immigrants, namely Jews, Italians, and Irish. Among the more affluent of their numbers were figures like Eleanor Roosevelt, Jane Addams, Florence Kelly, Margaret Dreier Robins, and Mary Morton Kehew, while the working class members of the WTUL included figures like Mary Kenney O'Sullivan, Rose Schneiderman, Pauline Newman, Fannia Cohn, and Clara Lemlich. The heyday of the League came between 1907 and 1922 under the presidency of Margaret Dreier Robins. During that period, the WTUL led the drive to organize women workers into unions, secured protective legislation, and educated the public on the problems and needs of working women.

Кәсіподақ құруға қолдау көрсету

Лига өзінің алғашқы жылдары бірқатар ереуілдерді қолдады, соның ішінде Американың коммерциялық телеграфшылар одағы ұйымдастырған 1907 жылғы телеграфшылар ереуілі. WTUL 20 мың адамның көтерілісін, Нью-Йорк және Филадельфиядағы көйлектік тігісшілердің ереуілін қолдауда маңызды рөл атқарды. Ол ереуілге штаб-пәтер ұсынып, көмек қорына ақша жинады, шұбатханалар ұйымдастырды және пикетшілер үшін кепілдік берді, қамауға алынған пикетшілерге куәгерлер мен заңдық қорғау қызметін көрсетті, пикет желісіне ереуілшілермен бірге қосылды, көйлектік тігісшілердің талаптары мен олар күресіп жатқан ауыр еңбек жағдайларын жариялау үшін жаппай жиналыстар мен шерулер ұйымдастырды. Роза Шнайдерман әсіресе 1909 жылғы үлкен киім ереуілі кезінде белсенділік танытты. Лиганың Нью-Йорк қаласындағы филиалы NYWTUL-мен бірлесіп жұмыс істеп, жүзден астам көйлектік тігісшіні ұйымдастырды, ереуілді қаржыландыруға көмектесетін шараларды үйлестірді және әйелдерді Халықаралық әйелдер киім жұмысшылары одағының (ILGWU) жергілікті бөлімшесіне қосылуға көндірді. Кейбір бақылаушылар WTUL-дің жоғары санаттағы әйел мүшелерін, киім тігісшілерімен бірге пикетке шыққандарын, «микс бригадасы» деп атады. Сонымен қатар, Шнайдерманның социалистік көзқарастары мен ереуіл кезіндегі әрекеттері жалақылы жұмыс істейтіндер мен WTUL құрамына кіретін орта таптағы әйелдер арасындағы күмәнді қарым-қатынасты көрсетті. Бұл айырмашылықтар ереуілшілерді жоғарғы сыныптың игілігінен де бөліп тұрды: ереуілшілердің бір тобы Алва Белмонттан ереуілді қолдауының себептерін сұрады. Дегенмен, ереуіл толыққанды сәтті болған жоқ: итальяндық жұмысшылар көптеп пикет желісін кесіп өтті, ал ереуілшілерде жұмыс берушілерге қарағанда ұзаққа төзуге жеткілікті ресурстар болмады. Сонымен қатар, WTUL-дің белсенділері, соның ішінде Уильям Э. Уоллинг пен Лилиан Д. Уолд сол жылы NAACP-тің негізін қалаушылардың қатарында болды және жұмыс берушілердің афроамерикалық ереуіл бұзушыларды ереуілді жеңу үшін пайдалану жоспарына қарсы күресті, бірақ қара қауымдастықтағы басқалары қара жұмысшыларды пикет желісін кесіп өтуге белсенді түрде шақырды. Дегенмен, ереуіл жұмысшыларға шектеулі пайда әкелді, сонымен бірге WTUL және киім тігісші әйелдерге ұйымдастыруда практикалық білім берді. Киім тігісшілердің ереуілі Нью-Йоркте аяқталған жоқ, өйткені Чикаго да осы үрдіске тартылды. 1910-1911 жылдары WTUL-дің Чикагодағы филиалы Гарт, Шаффнер және Марксқа (HSM) қарсы киім тігісшілердің ереуілін ұйымдастыруға көмектесті. CWTUL 20 мың әйелді ереуілде үйлестіруге көмектесті және ақырында жұмыс орнындағы стандарттарды жақсарту мақсатына жетті. WTUL Бостон сияқты қалаларда да белсенді болды, онда Лиганың жергілікті филиалы белсенділіктің қарқынына қатысты. 1914 жылы BWTUL орталықтағы кеңсе тазалаушыларын AFL мойындаған және жарғылаған кәсіподаққа біріктірді. 1915 жылы ол қаладағы кондитерлер жұмысшылары атынан тікелей AFL-мен жұмыс істеді. Науқан барысында BWTUL жұмысшылардың жалақысын айтарлықтай арттыра алды, бірақ AFL-мен кейбір келіспеушіліктер болды. Бес жылдан кейін, 1920 жылы, BWTUL осы жетістікті газет дүкендерінде жұмыс істейтін, көбінесе маргиналды қызметкерлерге, әсіресе жас әйелдерге арналған кәсіподақ ұйымдастыру арқылы жалғастырды.

The League supported a number of strikes in the first few years of its existence, including the 1907 telegrapher's strike organized by the Commercial Telegraphers Union of America. The WTUL played a critical role in supporting the Uprising of the 20,000, the New York City and Philadelphia shirtwaist workers' strike, by providing a headquarters for the strike, raising money for relief funds, soup kitchens and bail for picketers, providing witnesses and legal defense for arrested picketers, joining the strikers on the picket line, and organizing mass meetings and marches to publicize the shirtwaist workers' demands and the sweatshop conditions they were fighting. Rose Schneiderman in particular led efforts during the great garment strike of 1909. Working with the League's New York City branch, the NYWTUL, she was able to successfully organize over one hundred shirtwaist makers, coordinated events which helped fund the strike, and persuaded women to join their local branch of the International Ladies' Garment Workers' Union (ILGWU). Some observers made light of the upper class women members of the WTUL who picketed alongside garment workers, calling them the "mink brigade". Furthermore, Schneiderman's Socialist views and actions during the strike also highlighted the tenuous relationship between the wage earners and the middle class women which made up the WTUL. These distinctions split strikers from their upper class benefactors as well: a contingent of strikers challenged Alva Belmont concerning her reasons for supporting the strike. The strike was, however, less than wholly successful: Italian workers crossed the picket lines in large numbers and the strikers lacked the resources to hold out longer than the employers. In addition, although activists within the WTUL, including William E. Walling and Lillian D. Wald, were also among the founders of the NAACP that year and fought the employers' plan to use African American strikebreakers to defeat the strike, others in the black community actively encouraged black workers to cross the picket lines. Even so, the strike produced some limited gains for workers, while giving both the WTUL and women garment workers a practical education in organizing. The garment strikes did not end in New York City, as Chicago too became embroiled in the trend. From 1910 to 1911, the Chicago branch of the WTUL helped organize the garment workers' strike against Hart, Schaffner and Marx (HSM). The CWTUL helped coordinate 20,000 women in the strike and, in the end, accomplished their goal of improved standards in the workplace. The WTUL was also active in cities like Boston, where the League's local branch was involved in a flurry of activism. In 1914, the BWTUL organized the downtown office cleaners into a union which was recognized and chartered by the AFL. In 1915, it worked directly with the AFL on behalf of candy workers in the city. During the campaign, the BWTUL was able to significantly increase wages for the workers, though not without some clash with the AFL. Five years later, in 1920, the BWTUL followed up on this success by organizing a union for predominately marginalized service workers, mostly young women who worked at newsstands.

Заңнамалық реформаларға қолдау көрсету

Осы уақытта WTUL заңнамалық реформалар, атап айтқанда, сегіз сағаттық жұмыс күні, ең төменгі жалақы және қорғау заңнамасы үшін жұмыс істей бастады. АҚШ Жоғарғы Сотының экономикалық заңнамаға қарсылығынан әйелдер мен балаларды ерекше қорғауға бағытталған заң ғана конституциялық сынақтан өтті. Сэмюэл Гомперс және AFL-дің консервативті басшылығы да мұндай заңнамаға қарсы болды, бірақ басқа себеппен: олар осы уақытқа дейін мұндай заңнама ұжымдық келіссөздерге кедергі келтіреді деп сенді, себебі ол жақсы жалақы мен еңбек жағдайларын алудағы және осы салаға үкіметтің араласуына прецедент құрудағы кәсіби одақтардың рөлін ұйғарып алады. WTUL 1911 жылы Triangle Shirtwaist Factory өртінен бұрын да, кейін де қауіпсіз жұмыс жағдайларын талап етуде белсенді болды, онда 146 жұмысшы қаза тапты. Нью-Джерси штатының Ньюарк қаласында осыған ұқсас өрт болды, онда жиырма бес киім тігуші жұмысшы қаза тапты, бұл өрт тек қана қоғамдық пікірді күшейтпеді, сонымен қатар Лиганың жоғары дәрежелі қолдаушылары мен оның жұмысшы сыныбының белсенділері арасындағы қайшылықтарды көрсетті, мысалы Роза Шнайдерман. Шнайдерман 1911 жылғы 2 сәуірде Метрополитен опера театрында өткен еске алу жиналысында сөйлеген сөзінде: "Егер мен мұнда жақсы қарым-қатынас туралы сөйлеу үшін келсем, мен осы күйген денелерге сатқындық жасаған болар едім. Біз сіздерді, жақсы адамдар, сынап көрдік және жетіспеушіліктеріңізді таптық. Ескі инквизицияның өз сөресі, саусақты бұрауы және темір тісті азаптау құралдары болды. Біз олардың қазіргі заманғы нәрселер екенін білеміз: темір тістер – біздің қажеттіліктеріміз, үлкен бұрандалар – біз жұмыс істеуге тиіс жоғары қуатты және жылдам машиналар, ал жақтаулар – өртке қарсы құрылымдар, олар өртенген сәтте бізді жояды. Бұл қалада қыздарды тірідей өртеп жіберудің алғашқы оқиғасы емес. Әр апта сайын мен бір жұмысшы әпкемнің қайтысы туралы хабар аламын. Жыл сайын мыңдаған адам мүгедек болады. Адамдардың өмірі өте арзан, ал мүлік өте қасиетті. Бір жұмыста көп адам жұмыс істейді, 146 адам өліп, күйіп кетсе, бәрібір. Біз сіздерді сынап көрдік, қазір сынап жатырмыз, сіздерде қайғырып жүрген аналар мен бауырларға көмек ретінде бірнеше доллар бар. Бірақ жұмысшылар өздері білетін жалғыз жолмен төтеп бере алмайтын жағдайларға қарсы наразылық білдірген сайын заңның күшті қолы бізге қатты қысым жасауға мүмкіндік береді. Мемлекеттік қызметкерлердің бізге тек ескерту сөздері ғана бар – біз тыныш болуға тиіспіз деп ескертеді, және олардың барлық ескертулерінің артында жұмыс үйі бар. Заңның күшті қолы бізді қайтадан, өмірді төзімсіз ететін жағдайларға итермелейді. Мен осы жерде жиналған сіздерге бауырластық туралы айта алмаймын. Қан төгілгені тым көп. Өзімнің тәжірибемнен жұмысшы халықты өздерін құтқару керек екенін білемін. Олар өздерін құтқаратын жалғыз жол – жұмысшы класының күшті қозғалысы. WTUL сонымен қатар әйелдердің сайлау құқығы үшін белсенді жұмыс істей бастады, 1920 жылы АҚШ Конституциясына Он тоғызыншы түзету енгізілгенге дейін Ұлттық американдық әйелдер сайлау құқығы қауымдастығымен тығыз одақтасты. WTUL сайлау құқығын әйелдерді қорғаушы заң шығарудың және оларға саяси теңдіктен туындайтын қадір-қасиет пен басқа да аз қолжетімді артықшылықтарды қамтамасыз етудің жолы ретінде қарастырды. Шнайдерман 1912 жылы сайлау құқығы үшін науқан жүргізген кезде: "Еңбек ететін әйел өмір сүру құқығын ғана емес, өмір сүру құқығын да қалайды" деген елеулі сөздерді айтқан. Сізде ең қарапайым жұмысшының да ие болуға құқығы жоқ ештеңе жоқ. Жұмысшы нанға ие болуы керек, бірақ ол да гүлге ие болуы керек. Көмектесіңіздер, әйелдер, оған дауыс беріңіздер, ол шайқаса алады. Оның "Нан мен роза" деген сөз тіркесі "Бізге нан мен роза да керек" деп өзгертілді, ол 1912 жылы Лоренс тоқымашылық ереуілінің негізінен иммигрант, негізінен әйел жұмысшыларының ұраны болды. WTUL, екінші жағынан, Ұлттық әйелдер партиясына сенімсіз болды, оның әйелдердің теңдігіне деген жеке тұлғалық, құқықтарға бағдарланған көзқарасы бар. WTUL он тоғызыншы түзету қабылданғаннан кейін NWP жасаған тең құқықты түзетуге қатаң қарсы болды, өйткені ол WTUL-дің өте қиын күрескен қорғаушы заңнамасын жояды. WTUL 1920 жылдары және одан кейін заңнамаға көбірек назар аударды. Оның басшылығы, әсіресе Шнайдерман, Нью-Дильді қолдады және 1923 жылдан бері WTUL мүшесі Элеонора Рузвельт арқылы Рузвельт әкімшілігімен тығыз байланыста болды. 1950 жылы WTUL таратылды. Осыған байланысты ұйым – Әйелдердің білімі және өнеркәсіптік одағы (WEIU) болды, ол Луиза Марион Босворт сияқты әйел зерттеушілерді әйелдердің еңбек жағдайларын зерттеу үшін жұмысқа алды.

At this time the WTUL also began to work for legislative reforms, in particular the eight hour day, the minimum wage and protective legislation. Because of the hostility of the United States Supreme Court toward economic legislation at the time, only legislation that singled out women and children for special protections survived challenges to its constitutionality. Samuel Gompers and the conservative leadership of the AFL also viewed such legislation with hostility, but for a different reason: they believed by that point that legislation of this sort interfered with collective bargaining, both by usurping the role of unions in obtaining better wages and working conditions and in setting a precedent for governmental intrusion into the area. The WTUL was also active in demanding safe working conditions, both before and after the Triangle Shirtwaist Factory fire in 1911 in which 146 workers were killed. That fire, which had been preceded by a similar fire in Newark, New Jersey in which twenty five garment workers were killed, not only galvanized public opinion on the subject, but also exposed the fissures between the League's well heeled supporters and its working class militants, such as Rose Schneiderman. As Schneiderman said in her speech at the memorial meeting held in the Metropolitan Opera House on April 2, 1911:

I would be a traitor to these poor burned bodies if I came here to talk good fellowship. We have tried you good people of the public and we have found you wanting. The old Inquisition had its rack and its thumbscrews and its instruments of torture with iron teeth. We know what these things are today; the iron teeth are our necessities, the thumbscrews are the high powered and swift machinery close to which we must work, and the rack is here in the firetrap structures that will destroy us the minute they catch on fire. This is not the first time girls have been burned alive in the city. Every week I must learn of the untimely death of one of my sister workers. Every year thousands of us are maimed. The life of men and women is so cheap and property is so sacred. There are so many of us for one job it matters little if 146 of us are burned to death. We have tried you citizens; we are trying you now, and you have a couple of dollars for the sorrowing mothers, brothers and sisters by way of a charity gift. But every time the workers come out in the only way they know to protest against conditions which are unbearable the strong hand of the law is allowed to press down heavily upon us. Public officials have only words of warning to us – warning that we must be intensely peaceable, and they have the workhouse just back of all their warnings. The strong hand of the law beats us back, when we rise, into the conditions that make life unbearable. I can't talk fellowship to you who are gathered here. Too much blood has been spilled. I know from my experience it is up to the working people to save themselves. The only way they can save themselves is by a strong working class movement. The WTUL also began to work actively for women's suffrage, in close coalition with the National American Woman Suffrage Association, in the years before passage of the Nineteenth Amendment to the United States Constitution in 1920. The WTUL saw suffrage as a way to gain protective legislation for women and to provide them with the dignity and other less tangible benefits that followed from political equality. Schneiderman coined an evocative phrase in campaigning for suffrage in 1912:

What the woman who labors wants is the right to live, not simply exist—the right to life as the rich woman has the right to life, and the sun and music and art. You have nothing that the humblest worker has not a right to have also. The worker must have bread, but she must have roses, too. Help, you women of privilege, give her the ballot to fight with. Her phrase "bread and roses", recast as "We want bread and roses too", became the slogan of the largely immigrant, largely women workers of the 1912 Lawrence textile strike. The WTUL was, on the other hand, mistrustful of the National Woman's Party, with its more individualistic, rights oriented approach to woman's equality. The WTUL was strongly opposed to the Equal Rights Amendment drafted by the NWP after the passage of the Nineteenth Amendment on the ground that it would undo the protective legislation that the WTUL had fought so hard to obtain. The WTUL focused increasingly on legislation in the 1920s and thereafter. Its leadership, in particular Schneiderman, were supporters of the New Deal and had a particularly close connection to the Roosevelt administration through Eleanor Roosevelt, a member of the WTUL since 1923. The WTUL dissolved in 1950. A related organization was the Women's Education and Industrial Union (WEIU), which employed female researchers such as Louise Marion Bosworth to research the working conditions of women.