Кіріспе

Ирландиялық әулие Кевин (есімдері: қазіргі ирланд тілінде Caemgen; латын тілінде Coemgenus; 498 (деген мәлімет бар)– 3 маусым 618) – Ирландияның Уиклоу графтығындағы Глендалоуды негіздеген және алғашқы аббат болған ирландтық әулие. Оның мереке күні 3 маусым.

Ерте өмір

Кевиннің өмірі жақсы құжатталмаған, себебі оның замандас материалдарының ешқайсысы сақталмаған. Дублиндегі францискандық монастырының мұрағаттарында сақталған, Джон Колганның Acta Sanctorum Hiberniae бөлігі ретінде өңдеген ортағасырлық латынша Vita бар. Осы мәліметке сәйкес, Кевин (Колмба сияқты) Лейнстерлік Коемлог пен Коемеллдің ұлы, ақсүйек тегінен шыққан. Ол 498 жылы Ақ бұлақ бекінісінде дүниеге келген және Роскреялық Кронан оны крещениеге шомырды. Оның нақты аты Коемген (ағылшын тілінде Кевин) «сұлу туған» немесе «ақсүйек тегінен» дегенді білдіреді. 17-шы ғасырда айтылған дәстүр бойынша Кевин Корнуоллдан келген Петроктің шәкірті болған, ол шамамен 492 жылы Лейнстерге келген. Бұл талап қазіргі орта ғасырлық және жаңа заманның басындағы әулие туралы жазбаларда кездеспейді және Vita breviora-ға негізделген сияқты, оны Болланд редакторлары Генри Фицсимоннан алған, бірақ ол қазір жоқ. Вита сонымен қатар Колганның редакторларының бірі Фрэнсис Баерттің айтуынша, «күмәнді дұрыстығы» бар бірқатар аңыздарды қамтиды, бірақ олар 17-шы ғасырлық басылымда сақталған, себебі олар орта ғасырлық кезеңге жатады деп есептелген. Мысалы, мәтінде әр таң мен кеш ата-анасының үйіне келіп, нәрестеге сүт берген ақ сиыр туралы балалық шақ аңызы бар.

Глендалоу

Глендалоу, немесе Екі көлдің аңғары – Ирландиядағы ең маңызды монастырь қираған орындарының бірі. Кевин келгенге дейін бұл аңғар өте жалғыз және шалқары болған, оңаша шегініп, рухани іздену үшін идеалды орынға айналған.

Ермитаж

Епископ Лугид Кевинге діни қызметкерлік дәреже берді, ал ол өзінің ізбасарларынан қашу үшін, оның дәреже алуынан кейін Глендалоуға көшті. Ол жартылай адам жасаған үңгірде (кейде қола дәуірінің қабірі деп жаңылыс сипатталады) тұрды, қазір бұл үңгір Кевиннің төсегі деп аталады, және Вита есебінде айтылуынша, оған періште жетеледі. Кевиннің төсегін таудың шетіне өте жақын жердегі жартастан қазылған, адам қолымен жасалған үңгір деп сипаттауға болады. Бұл орын шамамен 9 метр биіктіктен жоғарыдағы көлге көрінеді. Үңгірге жол өте қиын, кіруге төртбұрышты кеңістік пен 1 метр биіктігі және ені бар қысқа дәліз бар. Үңгірдің ішкі, негізгі бөлігінің ені 1 метр, ал биіктігі 1 метрден кем. Үңгірдің тек ұйықтауға арналған орын ретінде пайдаланылғанын болжау орынды, себебі ересек адам тік тұрып тұра алмайды, сондықтан Кевин оны төсегі ретінде немесе ізгі дұға мен ой тереңдету үшін қолданған болуы мүмкін. Лоуренс О’Тул Глендалоуға жиі келіп, әсіресе ораза айында, күнәсіне өкініш білдіріп, осы "төсекті" пайдаланған деген аңыз бар. Әйгілі Уиклоу көтерілісшісі Майкл Дуайер британдық әскерлерден қашып жүрген кезде осы "төсекте" жасырыныпты. Әңгімеге сүйенсек, бір күні таңертең ол көлге секіріп, қарсы бетке жүзіп, тұтқындалудан құтылған. Бүгінде Лугадф тауынан осы "төсекке" жақындасу қауіпті. Келушілер өздерінің қауіпсіздігі үшін оны алыстан тамашалаулары тиіс.

Монастырь

Кевин сол жерде табиғатпен тығыз байланыста, шөлмеңді өмір сүрді. Оның серіктері – айналасындағы жануарлар мен құстар болатын. Ол жеті жыл бойы тек жануар терілерін киіп, тас үстінде ұйықтап, өте аз тамақтанды, шөлмеңділікпен өмір өтті. Аяқ киім кимей, уақытын дұға етумен өткізді. Кевинге көп ұзамай шәкірттер жиналды, теңіз жағалауына жақын жерде қабырғамен қоршалған, Кевиннің келмесі деп аталатын жаңа қоныс пайда болды. 540 жылға қарай Кевиннің ұстаз және қасиетті адам ретіндегі даңқы кеңінен тарады. Көптеген адамдар оның көмегі мен кеңесін іздеді. Глендалоу қасиеттілер мен ғалымдардың танымал семинариясына айналды және бірнеше монастырлардың бастауы болды. 544 жылы Кевин Уизнех төбесіне, Вестмиф графтығына қасиетті абаттар – Колумба, Комгалл және Каннихты көруге барды. Содан кейін ол Клонманоазге аттанды, онда Сиран үш күн бұрын қайтыс болған еді. Өз қауымын нығайтқаннан кейін, ол төрт жылға уединениеге кетіп, тек монахтарының шын ниетімен ғана Глендалоуға оралды. 2009 жыл шамасында Уэльс суретшісі Клайв Хикс Дженкинс Хейни өлеңі арқылы Кевин мен қара құстың тарихын бейнелейтін суреттер сериясын жасады. Кевин халық мәдениетінде аскет ретінде еске алынады. Бұл туралы оны азғыруға тырысқан әйелді суға батырып жібергендік туралы халық әнінде айтылады. Бұл әнді The Dubliners жазып алып, танымал етті. Әннің бастапқы шумағы: "Глендалоуда білімділігімен және діндарлығымен танымал, әдеп-ғайыбы қызық әрі ерекше, қыздарға кері көзбен қараған бір қарт өмір сүрді". Тәуелсіз кинорежиссер Кевин Смит 2008 жылы өткен тікелей эфирдегі сұрақ-жауап шоуындағы "Sold Out: A Threevening with Kevin Smith" кітабының кіріспесінде өз атындасы "Сент Кевин" және оның өміріндегі маңызды оқиғалар туралы құрметсіздікпен әңгімелейді. Кевинге Джеймс Джойстың "Finnegans Wake" романында бірнеше рет сілтеме жасалған. Ең ұзын эпизод Pt IV, 604–607 беттерде (Faber & Faber, Viking басылымдары) кездеседі. Бұл ең алғашқы жазылған "виньеткалардың" бірі болды және соңғы басылымға дейін көп рет өңделді.

Негізгі дереккөздер

Сент-Кевиннің латынша өмірбаяны, ред. Чарльз Пламмер, "Vita Sancti Coemgeni (Сент-Кевиннің өмірі)." "Vitae Sanctorum Hiberniae" кітабында. Оксфорд: Кларендон баспасы, 1910. 234–57 беттер. Сент-Кевиннің ирландша өмірбаяны, ред. Чарльз Пламмер, "Betha Caimgin (Сент-Кевиннің өмірі)." "Bethada Nóem nÉrenn (Ирландия қасиеттілерінің өмірі)" кітабында. Оксфорд: Кларендон баспасы, 1922. 1-том: 125–67 және 2-том: 121–61 беттер. CELT сайтынан қолжетімді. Уэльстің Джеральд, "Topographia Hibernica".

Екіншілік көздер

Барроу, Леннокс. Глендалоу және Сент-Кевин. Дундалк: Дундалган баспасы, 1972. МакШамрейн, А. С. "Комген мен Киаранның "бірлігі". Глендалоу мен Клонмакноаз арасындағы 10-11 ғасырлардағы монастырь." Уиклоу: тарих және қоғам: Ирландия графтығы тарихына арналған пәнаралық эсселер, Кен Ханиган мен Уильям Нолан редакциясымен. Дублин: Географиялық басылымдар, 1994. 139–50.