Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1937 жылғы поляк романы
1937 Polish novel
Фердидурке – поляк жазушысы Витольд Гомбровичтің 1937 жылы жарық көрген романы. Бұл оның тұңғыш және ең көп дау тудырған туындысы болды. Кітап «культтік роман» деп аталады.
Ferdydurke is a novel by the Polish writer Witold Gombrowicz, published in 1937. It was his first and most controversial novel. The book has been described as a "cult novel".
Автордың түсініктемесі
Гомбрович өзінің романы туралы былай деп жазған: «Бұл белгілі бір әлеуметтік топты сынайтын пасквиль емес, мәдениетке нигилистік шабуыл да емес. Біз зор өзгерістер мен үдемелі даму заманында өмір сүріп жатырмыз, онда өмірдің күшімен орнықты формалар қирап жатыр. Әлі піспеген, қалыптаспаған және дамымаған нәрсеге форма табу қажеттілігі, сондай-ақ мұндай талапты іске асыру мүмкін еместігіне деген зар – осы кітабымның басты қызығушылығы».
Gombrowicz himself wrote of his novel that it is not " a satire on some social class, nor a nihilistic attack on culture We live in an era of violent changes, of accelerated development, in which settled forms are breaking under life's pressure The need to find a form for what is yet immature, uncrystalized and underdeveloped, as well as the groan at the impossibility of such a postulate – this is the chief excitement of my book."
Аудармалар
Романның испан тіліне алғашқы аудармасын 1947 жылы Буэнос-Айресте Гомбровичтің өзі жасаған. Гомбрович бұл тілді жеткілікті меңгермегендігін сезгендіктен, кубалық жазушы Виргилио Пиньера басқарған аударма комитеті оған көмектесті. 1958 жылы Гомбрович Рональд Мартинмен бірлесіп кітаптың француз тіліне жасалған аудармасы бойынша жұмыс істеді. 1960 жылы Уолтер Тильдің тікелей неміс тіліне аудармасы жарық көрді. 2006 жылы Томаш Барчинскийдің поляк тіліндегі түпнұсқадан тікелей бразилиялық португал тіліне аударған алғашқы аудармасы жарияланды. 1961 жылы Эрик Мосбахердің "Фердидурке" романының ағылшын тіліне алғашқы аудармасы шықты. Бұл француз, неміс және мүмкін испан тілдеріндегі аудармалардың біріктірілген жанама аудармасы болды. 2000 жылы Йель университетінің баспасы түпнұсқа поляк тілінен тікелей жасалған алғашқы аударманы басып шығарды. 2000 жылғы басылымның аудармасын Данута Борхарт жасаған, ал кіріспесін Сьюзан Сонтаг жазған. Қазіргі таңда жиырмадан астам тілде тікелей және жанама аудармалар бар.
The first translation of the novel, to Spanish, published in Buenos Aires in 1947, was done by Gombrowicz himself. A translation committee presided over by the Cuban writer Virgilio Piñera helped him in this endeavor, since Gombrowicz felt that he did not know the language well enough at the time to do it on his own. Gombrowicz again collaborated on a French translation of the book, with Ronald Martin in 1958. A direct German translation by Walter Tiel was published in 1960. In 2006, the first Brazilian Portuguese translation by Tomasz Barciński, direct from the Polish original text, was delivered. The first English translation of Ferdydurke, by Eric Mosbacher, was published in 1961. It was a combined indirect translation of the French, German and possibly Spanish translations. In 2000, Yale University Press published the first direct translation from the original Polish. The 2000 edition, translated by Danuta Borchardt, has an introduction by Susan Sontag. Direct and indirect translations now exist in over twenty languages.
Бейімделулер
Джерзи Сколимовски 1991 жылы "Фердидурке" романының (басқаша ағылшынша атауы: 30 Door Key) киноадаптациясын түсірді, онда Иэн Глен, Криспин Гловер, Беата Позняк, Роберт Стивенс, Джудит Годреш, Збигнев Замаховски және Фабиен Бэйб сияқты халықаралық актерлер ойнады. 1999 жылы "Фердидурке" Люблин қаласындағы Provisorium & Kompania театрының сахналық қойылымына бейімделді.
Jerzy Skolimowski directed the 1991 film adaptation of Ferdydurke (alternate English title: 30 Door Key) with an international cast including Iain Glen, Crispin Glover, Beata Poźniak, Robert Stephens, Judith Godrèche, Zbigniew Zamachowski, and Fabienne Babe. In 1999, Ferdydurke was adapted into a stage play by Provisorium & Kompania Theater from Lublin.
Талдау
Роман "ақымақтық пен ерекелік туралы терең ой" деп сипатталған, оның басқа да маңызды тақырыптары – ереке, утопиялық жастықтан ересек өмірге өтудің трагедиясы және мәдениеттің түрлі нысандарды балағаттау деңгейі.
The novel has been described as a "meditation on stupidity and immaturity", with its other main themes being the tragedy of passing from immature, utopian youth to adulthood, and the degree to which culture can infantilize various subjects.
Қабылдау
Бұл кітап Гомбровичтің тұңғыш және ең көп дау тудырған романы болды.
The book was Gombrowicz's first and most controversial novel.
Әсерлер
Кітаптың ықпалында жазылған туындылардың арасында Яцек Дукайдың "Басқа әндер" романы бар.
Among works influenced by the book is Jacek Dukaj's novel Other Songs.