Кіріспе

Орталық Францияның оңтүстігіндегі тарихи провинция

Овернь тарихы ерте орта ғасырларға дейін жетеді, ол Францияның оңтүстік-орталық бөлігіндегі тарихи провинция болған. Бұл аймақ бастапқыда Овернь графтарының феодалдық иелігі еді.

Тарих

Аувернь – Францияның провинциясы, атауы Арверни тайпасынан шыққан, бұл тайпа бұл аймақты бір кезде мекендеген. Б.з.д. 52 жылы Арверни басшысы Верцингеторикс Юлий Цезардың әскерлеріне қарсы күшті қарсылық көрсетті. Әулие Остремуэн христиандыққа өткізгеннен кейін Аувернь Рим дәуірінде өте гүлденді. Вестготтардың қысқа уақыттық билігінен кейін 507 жылы франктар оны жаулап алды. Ерте орта ғасырларда Аувернь Аквитания герцогтығының құрамында болды және кейде «Анжу империясының» бөлігіне кірді. 1225 жылы Франция королі Людовик VIII Пуату және Ауверньді үшінші ұлы Альфонсоға сыйлады. 1271 жылы Альфонсо қайтыс болғаннан кейін Аувернь, Тулуза графтығы, Пуату және Венасен графтығымен бірге патшалыққа қайтарылды. Орта ғасырлар, әсіресе 10-13 ғасырлар, Аувернь үшін үлкен даму кезеңі болды, осы кезеңде танымал аббаттар мен шіркеулер роман стилінде салынды. 1095 жылы бірінші крест жорығына қолдау көрсету мақсатында тарихи Клермон кеңесі өткізілді. Оның кең ауқымды автономиясы Франция королі Филипп Августпен жойылды, ол оны патшалық иеліктерімен біріктірді. Жүз жылдық соғыс, діни соғыстар мен эпидемиялардың салдарынан Франция корольдігіне енген Аувернь, өнімдерімен танымал ауыл шаруашылығы провинциясына айналды. 1790 жылы тарихи провинция Пю-де-Дом, Кантал, Жоғарғы Луара және Альер қазіргі департаменттеріне бөлінді, бірақ Жоғарғы Луара және Альерге Бурбонне, Лион және Велай тарихи провинцияларының да бір бөлігі кірді.

Экономикалық тарих

Бұл аймақ шаркутери өнімдерімен, көптеген Аувернья ауылдарында "La Mangona" фестивалінде тойланатын, ірімшіктерімен (Сен-Нектайр, Блю-д'Овернья, Кантал, Сальерс, Форм-д'Амбер) және минералды суларымен (Volvic және басқалары) әйгілі. Мишлен шиналары осы аймақта өндіріледі. Оверньде сондай-ақ Дордонь, Сере және Труер өзендерінде негізінен орналасқан бірнеше ірі су электр стансалары бар. Аймақтың көркіне байланысты ол туристер арасында да танымал.

Мәдениет тарихы

Овернь аймағында тарихи түрде окситан тілінің бір түрі – аувернья тілінде сөйленген. Ол әлі күнге дейін сол жерде қолданылады. Аубрак бұқалары – сирек кездесетін тұқым. Пуй-де-Дом департаментіне қарасты Пуи тау тізбегі 2018 жылы ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұралар тізіміне енгізілді. Композитор Жозеф Кантелуб өзінің дауыстық және оркестрлік шығармасы "Овернь әндері" (Chants d'Auvergne) (1923–1955) Оверньдегі халық музыкасы мен әндеріне негізделген. Әнші-күйші Жорж Брассен "Auvergnat үшін ән" (Chanson pour l'Auvergnat) атты әнді жазды. Композитор Камиль Сент-Сенс 1884 жылы Оверньдегі халық әндеріне негізделген "Овернь рапсодиясын" (Rhapsodie d'Auvergne) жазды. Энн Райстың "Вампирлік хроникалар" романының көп бөлігі Оверньде өтеді. Лестат де Лионкур және Николас де Ленфент кейіпкерлері сонда тұрады. Джон Джейкстің "Кент отбасы хроникаларының" басты кейіпкері Филипп Кент (туған аты Шарбоно) Оверньде дүниеге келген. Танымал каталондық испан әншісі Розалия 2018 жылғы "El mal querer" альбомын жазу үшін ауверньялықтардың 13 ғасырдағы "Фламенка романсынан" шабыт алды.