Кіріспе
Луи Риел – канадалық суретші Честер Браунның комикстердегі тарихи өмірбаяны, 1999–2003 жылдары бөлім-бөлім жарық көргеннен кейін 2003 жылы кітап ретінде жарияланды. Оқиға метис көтерілісшілерінің жетекшісі Луи Риелдің жаңадан құрылған Канада үкіметімен болған қарым-қатынасын көрсетеді. Бұл 1869 жылғы Қызыл өзен көтерілісінен аз бұрын басталып, 1885 жылы Риелдің мемлекеттік қасақаналық жасағаны үшін дарға асылуымен аяқталады. Кітап Риелдің болуы мүмкін шизофрениясы туралы айтады – ол Құдайдың өзін Жаңа Әлемнің Пайғамбары етіп тағайындағанына сенген, оның міндеті метистерді азаттыққа бастап шығу болған. Бұл туынды эмоционалдық ажыратылуымен, уәжілі жазық диалогымен және Харольд Грейдің «Кішкентай жетім Энни» комиксінен шабыттанған минималистік сурет салу стилімен ерекшеленеді. Сол кездегі комикстерге тән емес, оған толық ғылыми-зерттеу құралдары кіреді: алғы сөз, көрсеткіш, библиография және қорытынды жазбалар. Ұзақ, қолмен жазылған қосымша Браунның шығармашылық процесі мен көзқарастары туралы мәлімет береді және оның тарихи фактілерді өзгертіп, тарихшылар көпшілігі мойындамайтын қастандық теориясын енгізу арқылы оқиғаны қызықтырақ ету жолдарын көрсетеді. Браун кітапты зерттеу барысында меншік құқығы мәселесіне қызығушылық танытты, бұл оның саяси көзқарасын анархизмнен либертариандыққа өзгертуіне әкелді. Браун оны тек кітап түрінде жариялауды жоспарлағанмен, оның баспагері Луи Риелді алдымен комикс ретінде сериалдап шығарды, ол он нөмірден тұрды. Бұл серия Канаданың өнер кеңесінен грант алған тұңғыш комикс болды. Ол жағымды сынға ие болып, үш Харви сыйлығын жеңіп алды. Сериалдық нұсқасы жақсы сатылмады, бірақ кітап нұсқасы күтпеген бестселлерге айналды. Оның табысы Солтүстік Америкадағы ірі кітап дүкендеріндегі графикалық романдарға орын табуға үлкен үлес қосты.
Louis Riel is a historical biography in comics by Canadian cartoonist Chester Brown, published as a book in 2003 after serialization in 1999–2003. The story deals with Métis rebel leader Louis Riel's antagonistic relationship with the newly established Canadian government. It begins shortly before the 1869 Red River Rebellion, and ends with Riel's 1885 hanging for high treason. The book explores Riel's possible schizophrenia—he believed God had named him Prophet of the New World, destined to lead the Métis people to freedom. The work is noted for its emotional disengagement, its intentionally flat dialogue, and a minimalist drawing style inspired by that of Harold Gray's comic strip Little Orphan Annie. Unusual for comics of the time, it includes a full scholarly apparatus: a foreword, index, bibliography, and end notes. The lengthy, hand lettered appendix provides insight into Brown's creative process and biases and highlights where he changed historical facts to create a more engaging story, such as incorporating a conspiracy theory not widely accepted by historians. Brown became interested in the issue of property rights while researching the book, which led to a public change in his politics from anarchism to libertarianism. Although Brown intended it to be published only in book form, his publisher had him first serialize Louis Riel as a comic book, which lasted ten issues. The series was the first comic book to receive a grant from the Canada Council for the Arts. It won a favourable critical reception and three Harvey Awards. The serialization sold poorly, but the book version was a surprise bestseller. Its success played a major part in gaining shelf space for serious graphic novels in mainstream North American bookstores.
Шолу
"Комикстегі өмірбаян" деп аталатын Луи Риел метис көтерілісшісі Луи Риелдің және Қызыл өзен мен Солтүстік-Батыс көтерілістеріндегі оның басшылығын зерттейді. Ол Риелдің өмірін толыққанды баяндауға тырыспайды – ұзақ кезеңдерді жіберіп, оның тұлғасының көптеген жақтарына назар аудармайды. Оның орнына, 1869-1885 жылдар аралығындағы "Канада үкіметімен антагонистік қарым-қатынасына" баса назар беріледі. Осы оқиға 271 беттік кітаптың 241 бетін құрайды және толық ғылыми-зерттеу жиынтығымен толықтырылған: кіріспе сөз, библиография, көрсеткіш, карталар бөлімі және кең ауқымды түсіндірмелер. Кітапта маңызды тарихнамалық элементтер бар, автордың оқиғаны дамыту барысында жүргізген зерттеулері мен таңдаулары қосымшада егжей-тегжейлі сипатталады. Браун Канаданың Квебек провинциясында өсті, онда көпшілік француз тілінде сөйлейді және Риел көбінесе шейіт саналады. Алайда, тек ағылшын тілінде сөйлейтін Браун, 1994 жылы Мэгги Сиггинстің "Луи Риел: Төңкеріс өмірі" атты өмірбаянды оқығанға дейін Риелдің тарихынан бейхабар екенін айтты. Браунның ұнататын тақырыптарының көптегені Луи Риелде байланысты: авторитаризмге қарсылық, шеттен келген дін, естен шығу, және көркем әдебиеттегі дәлдік пен объективтілік. Кітаптағы маңызды оқиға – Риелдің Вашингтон қаласының төбесінде аян алған сегіз панельдік сахнасы. Ол көріп тұрып, Құдаймен сөйлеседі, ол оны Жаңа әлемнің Пайғамбары деп жариялап, халқын азаттыққа бастауды бұйырады. Бірақ кітаптың мұқабасында Риелді шөлде жалғыз тұрып, аспанға қарайтын күйде көреміз, оның көргендерінің шындық екендігіне күмән тудырады.
Өмірбаян
1995 жылы Браун психиатрияға қарсы "Анашым шизофрениямен ауырды" атты комикс эссесін жариялады, онда ол қоғамның психикалық аурудағы рөлін зерттейді және медициналық сарапшылардың осы мәселедегі қалыптасқан сенімдеріне күмән тудырады. Алты беттік комикске екі беттік түсіндірмелер қоса берілді, олар оның зерттеулерінен жиналған. Браун бұл жобадан ләззат алды және "көп зерттеулерді комикске сығып салуға болатын" тағы бір жобаға кіріскім келеді деп ойлады. Сиггинстің Риелдің өмірбаянына тап болғанда, ол эксперименталды "Су асты" сериясымен айналысып жатқан еді, онда өзінің жолын жоғалтқанын сезінген жоба. 1997 жылдың соңында әкесі қайтыс болды, және ол "нәтижесіз жобаларға уақытын ысырап еткім жоқ" деп шешті. 1998 жылы ол Риелге назар аударды, бұрынғы танымал емес "Су асты" сериясын тоқтатты. Зерттеу кезінде Браун саяси ғалым Том Фланаганның екі кітабын тапты: Луи "Дэвид" Риел: "Жаңа әлемнің пайғамбары" (1996) және Луи Риел және көтеріліс: 1885 жылға қайта қарау (2000). Браун "Жаңа әлемнің пайғамбары" ерекше қызықты болды, себебі ол Риелдің діни идеяларын қарастырды, сонымен қатар оның психикалық ауру диагнозын қайта бағалады. Бұл екі тақырыпқа Браунның ерекше қызығушылығы болды, өйткені ол бұрын Жазмыштан "екцентрикалық" бейімдемелер жасаған және анасының шизофрениясы туралы комикстер жазған. Ол сондай-ақ зерттеуші Дон Маклиннің және тарихшы Дуглас Н. Спрагтың кітаптарына тапты, олар 1885 жылғы Солтүстік-Батыс көтерілісін премьер-министр Джон А. Макдональдтың трансконтиненталды теміржол құрылысына қолдау табу үшін қасақана тудырғаны туралы теорияны қолдады. Браун Луи Риел жобасын бастаған кезде, импровизациялық әңгімелеу шебері ретінде танымал болды. "Су асты" үшін ол сценарий жазуды жоспарлаған, бірақ соңында импровизация жасауды жөн көрді. Ол нәтижелерге қанағаттанбады және келесі жобасы үшін толыққанды сценарий жазуға шешім қабылдады. Луи Риелге арналған сценарий 200 беттен асты. Браунның комиксте метис көшбасшысын бейнелеуі алғашқы рет емес. 1967 жылы "Жаспер аю" арқылы танымал болған канадалық карикатурист Джеймс Симпкинс екі беттік Риелге қарсы комикс шығарды, ал Пьер Дюпуи 1979 жылы француз тіліндегі екі беттік мазмұндама жасады. Риелге қолдау білдіретін 23 беттік комикс 1972 жылы шыққан "Канада тарихы комикс кітабының" №2-сінде жарияланды. 1980 жылы итальян суретшісі Хьюго Пратт Риелден тараған деп есептелетін Иезуит Джо атты кейіпкерді жасады. Les Éditions des Plaines баспасы Риел туралы екі кітап шығарды: Роберт Фрейнеттің 58 беттік "Луи Риел комикстерде" (1990) және Зоран мен Туфиктің "Луи Риел, Манитобаның әкесі" (1996), екеуі де француз тілінде. Риел 1995 жылғы "Le crépuscule des Bois Brûlés" ("Құрған ормандардың кескіні") комикс альбомында да екінші рөлде ойнады.
Сюжет
Жаңа Канада Доминионының (1867 жылы құрылған) үкіметі, премьер-министр Джон А. Макдональд басшылығымен, Хадсон шығанағы компаниясымен Солтүстік Американың солтүстігіндегі Руперт жерін сатып алу туралы келісім жасады. Руперт жерінің бір бөлігін мекендейтін француз тілді метистер, тегінде үндістер мен ақтардың ұрпақтары, өз жерлері канадалықтарға олардың келісімінсіз сатылуына наразылық білдірді. Қызыл өзен елді мекенінде Луис Риел басқаратын метистер, лейтенант-губернатор Уильям Макдугал мен бірқатар ағылшын тілді қоныс аударушылардың саяси амалдарынан сақтанып, Форт-Гарриді басып алды. Ағылшын тілді қоныс аударушы Джон Шульцтің үйіне жасалған қарулы шабуылдан кейін метистер уақытша үкімет құрып, Риелді президент етіп сайлады, үкіметте француз және ағылшын тілдес өкілдерінің саны тең болды. Шульц түрмеден қашып, Форт-Гарридегі тұтқындарды босату мақсатымен бір топ адамды жинады, бірақ Риел тұтқындарды босатқаннан кейін Шульцтің адамдары үйіне қайтты. Жолда олардың көпшілігі Форт-Гарриден өтіп, тұтқынға алынып түрмеге қамалды. Түрмедегі Томас Скотт күзетшілермен үнемі дауласып, оларды нәсілдік айыптаулармен қорлады. Соңында уақытша үкімет оны мемлекетке опасыздық жасады деп айыптап, ату арқылы жазалады. Қалған тұтқындар босатылып, уақытша үкімет Оттавамен келіссөздер жүргізді, нәтижесінде Манитоба провинциясы құрылды. Бірақ Скотттың өлім жазасына кесілуіне байланысты рақымшылық беруге мүмкіндік болмады. Канада армиясы бейбітшілікті сақтау үшін келді. Риел АҚШ-қа қашып кетті, ал ағылшын тілді халық басқаруды өз қолына алды. Шульц Манитобаны бақылауға алды, ал Онтарио үкіметі Риелді тірі немесе өлген күйде ұстаған адамға ақшалай сыйлық ұсынды. Макдональд Риелге құпия түрде жоғалып кету үшін ақша жіберді, өйткені оның өлімі Квебектегі дауыстарды жоғалтуы мүмкін, ал оған тірі қалуға рұқсат беру ағылшын Канадасындағы дауыстарды жоғалтуы мүмкін еді. Риел АҚШ-тағы қалалар арасында сыйлық іздеушілерден қашып жүрді. 1873 жылы ол Манитобаға оралып, қосымша сайлауда федералды парламентке өкіл болып сайланды. Парламентте отырудан қорқып, өйткені оның басына әлі де сыйлық белгіленген, және жасырынып өмір сүруін жалғастырды. 1874 жылы ол тағы да өз орнын иеленді. Бірақ Шульц та елді мекенде өкіл болып сайланды, ал Александр Маккензи премьер-министр болып, көтерілісшілерге рақымшылық жасамауға уәде берді. Риел парламенттен отырысқа қатыспағаны үшін шығарылды, бірақ келесі сайлауда қайтадан орын алды. Көтерілісшілерге рақымшылық жасау туралы үкімет шешімі қабылданды, бірақ Риелге рақымшылық жасалмады, ол Канададан бес жылға қуылды. Шет елде жүргенде, ол Вашингтондағы төбеде рухани аянға ие болды, онда Құдай оны Жаңа Әлемнің Давид Пайғамбары деп атап, метистерді азаттыққа бастауын бұйырды. 1876 жылы Риелді досы Монреаль маңындағы психиатриялық ауруханаға жалған есіммен жасырын түрде жіберді. Келесі бірнеше жылда Канада үкіметінің жер құқығын басқаруына наразы болған метистер Прерия арқылы батысқа қарай жылжыды. Олар үкіметке берген өтініштеріне жауап алынбағанын және құқықтарын тапталып жатқанын көрді. Ұзақ күткеннен кейін метистер Монтанада Риелді іздеді, оның қайтып келуі канадалықтарды өз талаптарын қабылдауға мәжбүрлейді деп үміттенді. Ол отбасын құрып, мектеп мұғалімі болып жұмыс істегендіктен, бастапқыда тартынды. Қызыл өзен елді мекенін (кейін Виннипег деп аталған) басқарғаны үшін Канада үкіметінен ақша алатынына үміттене отырып, 1884 жылдың ортасында отбасымен Баточке (қазіргі Саскачеван) көшіп келді. Макдональд премьер-министрлікке оралды және қаржылық қиындықтарға тап болған Канадалық Тынық мұхит темір жолының президенті Джордж Стивенмен бірге ахуалды темір жолды аяқтау үшін қолдау табу үшін пайдаланды. Метистер арасында зорлық-зомбылықты тудыру арқылы үкімет темір жолды қаржыландыруды және әскерлерді далаға жеткізуді ақтауға тырысты. Риел басқаратын метистер қарумен жауап берді. Риел: «Рим құлады!» деп жариялады және католик шіркеуінен бөлінді. Ол өз ізбасарларына Киелі Рухты сыйлап, содан кейін оларды Exovedate деп атады. Риел мен оның ізбасарлары Солтүстік-Батыс атты полициясын кері қайтарып, Қазан көліндегі шайқасқа дейін шиеленіс күшейді. Макдональд бұл оқиғаны себеп етіп, сол жерге екі мың әскерін жіберді. Балық сағасындағы шайқаста метистер ағылшын әскерін кері қайтарды, бірақ Баточке шайқасында Риел діни істерге батып кеткен кезде метистер жеңіліске ұшырады. Өз тарихын жұртшылыққа жеткізу үшін сот процесі мүмкіндік береді деп үміттене отырып, Риел қашпай, өз еркімен бас берді. 1885 жылдың шілде айында Риел Солтүстік-Батыс көтерілісіндегі басшылығы үшін Регинада сотқа тартылды. Риелдің тілегіне қарсы, оның адвокаты оны ақылсыздық негізімен қорғауға тырысты, бірақ сәтсіз аяқталды. Ол мемлекетке опасыздық жасады деп танылды. Қазылар мейірімділікке шақырды, бірақ оған дарға асу жазасы берілді. Квебек тұрғындарының Риелге рақымшылық беру туралы өтініштеріне жауап ретінде Макдональд: «Квебектегі әр ит оның пайдасына қарысады десе де, ол дарға асылады» деді. Шіркеумен қайтадан келісіп алғаннан кейін Риел 1885 жылдың 16 қарашасында Регинада дарға асылды. Одан кейін қалған көтерілісшілерге рақымшылық берілді, Макдональд пен Стивен сәттіліктерін жалғастырды, ал Риелдің әйелі қайтыс болды.
Луис Риел
Риэль (1844-85) – терең діншіл католик отбасында өскен, француз тілінде сөйлейтін метис саясаткері. Ол Манитоба провинциясын құрып, оған Манитоба (кри тілінде "сөйлейтін Құдай" деген мағынаны білдіреді) деп ат қойды. Ол Канада үкіметіне қарсы екі метис көтерілісін жетекшілік етті: 1869-70 жылдардағы Қызыл өзен көтерілісі және 1885 жылғы Солтүстік-Батыс көтерілісі. Екінші көтерілістен кейін ол мемлекеттік қасақаналық жасады деген айыппен дарға асылды. Риэль Канада тарихында күмәнді және даулы тұлға болып қала береді, ал Браунның бейнелеуі осы күмәнділікті сақтайды. Риэль харизматикалық тұлға ретінде көрсетілген. Ол Монреальда білім алған және ағылшын тілінде сөйлейді, бұл оны метистердің табиғи көшбасшысы етеді, бірақ оның басшылығында кемшіліктер бар – ол шайқаста әріптестерінің әскери кеңестерін назарға алмайды, метистер канадалықтарды жеңеді деген сеніммен Құдайға сенеді. Браун оны мессиялық комплекске шалдыққан және шизофрениямен ауыратын адам ретінде бейнелейді. Ол өзіне сенімсіз, қан төгуден жиренеді және тұтқындалудан қашу үшін АҚШ-қа оңай көндіріледі.
Джон А. Макдональд
Макдональд (1815-91) – Канаданың 1867-73 және 1878-91 жылдардағы тұңғыш премьер-министрі. Браун премьер-министрді қастық ойлармен құрылған жаман адам ретінде бейнелейді және оның сыртқы келбетін абсурдты түрде карикатуралайды, оған аса үлкен мұрын сыйлап, маскүнемдей көрсетеді. Ол – жоғары мақсатты адам, өзінен кейінгі тарихқа өшпес із қалдыруға тырысады және ешкімнің мұрасына кедергі келтіруіне жол бермейді. Алайда, қосымшада Браун Макдональдты кітапта суреттегендей жаман адам деп санамайтынын жариялайды. Браунның үлкен үкіметке деген сенімсіздігі оны оқиғаның құпия теориялық тұсын күшейтіп, Макдональдқа зиян келтіруге жетелейді, бірақ соңында ол «Луи Риел басқарған мемлекетте емес, Джон А. Макдональд басқарған мемлекетте өмір сүруді артық көретінімді» дейді.
Стиль
Луи Риль эмоционалды ұстамдылығымен және уәжілі жазық, ашып-жарылатын диалогымен ерекшеленеді. Критик Рич Крейнердің пікірінше, кітап "қосымша сахналық драма мен көңіл көтеруші эффектілерден мұқият тазартылған". Ол оқырмандарды жасынып, сезімге шақыру арқылы манипуляциялаудан аулақ. Браун қашықтан қарап, бастапқы материалдарына адал сүйенеді – ол нақты және денелі нәрселерге назар аударады және ой-шаштар сияқты болжам жасау әдістерінен бас тартады. Бұл оның Риелдің мистикалық тәжірибелерін бейнелеуін қамтиды, Браун оларды нақты түрде, оның шындығы немесе жоқтығын түсіндірмей көрсетеді. Кітапта кейіпкерлердің іс-әрекеттерімен оқиғаны ілгерілететін бейнелерге назар аударатын үнсіз панельдер жиі қолданылады. Риелдің "қабылдаған шешімдеріне деген қайғысы" суреттер арқылы бейнеленеді, себебі Браун тарихи комикстер тым "әңгімеге толы" деп есептейді. Ол Луи Рильдің "орталықтың неге қабілетті екенін көрсетуін" қалады және панельдердің үздіксіздігін арттырды. Панельдер желісі бетке симметриялық сезім береді, бірақ беттер бірлік ретінде құрастырылмаған – сценалар беттің орналасуына мән бермей, беттің кез келген жерінде ауысады. Сары қағазға басылған әр бет алты панельдік ырғақты торға сәйкес келеді, бұл Браунның автобиографиялық кезеңін сипаттайтын панельдердің еркін орналасуына қарама-қарсы. Панельдердің құрамы тон мен көңіл-күйді анықтайды, мысалы, Риелдің соты кезінде барлық тоналдық айырмашылықтар жойылғанда, ақ фигуралар қара фонға орналастырылып, клаустрофобиялық атмосфераны күшейтеді. Браун кейіпкерлерді бөліп тұратын тілдік кедергілерді Риелдің диалогында "h" әрпін тастау арқылы (мысалы, "over t'e last several days") және француз тіліндегі диалогты ⟨шеврон жақшалары⟩, ал кри тіліндегі диалогты ⟨⟨қос шеврон жақшалары⟩⟩ ішінде көрсету арқылы визуализациялайды. Ол француз тілінде білімді және жақсы сөйлейтін Риелдің ағылшын тілінде қиналатынын көрсетеді. Бұл элементтер ағылшын тілінің оқиға орын алатын аймақтарда әлі де басым тіл еместігін көрсетеді. Браун сөйлеу балондарында тұрақты семантиканы қолданады; диалогтың көлемі мен салмағы сөйлеу үлгілеріне байланысты өзгереді, ал дыбыс эффектілері оқырманға жақындығына қарай өзгереді. Браунның сурет салу стилі жобадан жобаға өзгеретін. Ол жиі Харольд Грейді "Кішкентай жетім Энни" комиксінен Луи Рильдің сурет салу стиліне басты ықпал еткен ретінде айтады – шектелген сурет салу, экстремалды жақыннан түсіруден аулақ болу, үлкен денелі, кішкентай бас және үлкен мұрынды көздері жоқ кейіпкерлер. Грейдің сурет салу және композициялық стилі Луи Риль тақырыбына өте қолайлы болды. Грей өзінің комиксін саяси пікірлерді жариялау платформасы ретінде пайдаланды, ал Луи Риль де көпшілікке танымал және сыртқа қарайтын болды. Бұл тәсіл Браунның бұрынғы автобиографиялық жұмыстарымен танылған ішкі көркем суреттерінен күрт өзгеше. Оның қиылысқан стилі Риел заманының редакциялық карикатурашыларын еске түсіреді. Грейдің ашық ауада түсірген суреттері Грейдің жастық шағындағы Иллинойс жазықтарынан, Манитоба мен Саскачеван жерлеріне ұқсас жерлерден шабыттанды. Браун сонымен қатар Джек Джексонның тарихи комикстеріне, Гержедің "Тинтиннің оқиғаларына" және Ларри Гониктың "Әлемнің мультфильмдік тарихының" өте шамадан тыс стиліне алғыс айтады. Ол кітапта жиі кездесетін аттарды суретке түсіргенде Джек Хаммның "Жануарларды қалай суретке салу керек" деген кітабына жүгінгенін айтады, олар аяқтарын жайып жүгіріп бара жатқандай бейнеленген, өйткені суретшілер Эдвард Муйбридждің қозғалыстағы денелердің суреттерінен бұрын оларды осылай суреттеген болуы мүмкін. Браун әр 1325 панельді жеке-жеке акварельді қағазға, аяғына қойған ағаш блок үстінде, сурет салу үстелінің орнына салды, бұл оған панельдерді қалауынша қайта орналастыруға, енгізуге және жоюға мүмкіндік берді. Суреттер жұқа сиялы щеткамен (0 өлшемінен үлкен емес) және Hunt 102 ұшымен және қара сиямен суға батыратын қаламмен аяқталды.
Қосымшалар
Луи Риелді зерттеуді бастаған кезде Браун жұмысында жазбалар мен қосымшаларды жиі пайдалана бастады, бұл 1994 жылғы «Анама шизофрения диагнозы қойылған» комикс эссесін зерттеу және түсіндіруден басталды. Ол 1998 жылғы «Кішкентай адам» атты қысқа комикстер жинағына, сондай-ақ 2002 жылы қайта басылған «Мен сені ешқашан ұнатпадым» кітабына қосымшалар қосты. «Луи Риель» кітабындағы қосымша 23 беттен тұрады, сонымен қатар кітаптар тізімі мен көрсеткіштер де бар. Алан Мурдың және Эдди Кэмпбеллдің «From Hell» атты шығармасындағы кең ауқымды түсіндірме жазбалары, тарихи оқиғаның тағы бір ойдан шығарылған реконструкциясы, Браунның қосымшаларына әсер етті. «Аяқ жегіштердің биі» комикс эссесінде, «From Hell» қосымшаларын аяқтайтын Мур, оқырманға Джек-Жарқау оқиғасының нұсқасын құрастыру кезінде қолда бар тарихи деректерден таңдау жасаудың сан алуан мүмкіндіктерін метафоралық түрде ашты. Браунның жазбалары «өзін-өзі зерделеуге» бағытталған, «ең жақсы оқиғаны айтуға және шындықты жеткізуге» мүмкіндік берді, сонымен қатар кітапты құрастыру кезінде жасаған көркемдік таңдауларына назар аударды. Браун кітаптағы дәлсіздіктерді ашық көрсетті, мысалы, Уильям Макдугалдың суреттері биографтардың «семіз» және «ірі денелі» деп сипаттаған суреттерімен сәйкес келмейтінін түсінген кезде. Браун Макдугалдың сахналарын қайта салмай, «осы дәлсіздікпен өмір сүре аламын» деп шешті. Ол сондай-ақ кейбір тарихи деректерді әдейі өзгерткенін мойындайды, мысалы, премьер-министр Макдональдтың Лондондағы Гадсон шығанағы компаниясымен келіссөздер жүргізгенін көрсеткенімен, шындығында Макдональд сол кезде Лондонда болмаған және келіссөздерге тікелей қатыспаған. Басқа жағдайларда Браун тарихи деректерге ерекше көңіл бөлгенін атап өтті: Риелдің сотының диалогтары тікелей сот хаттамаларынан алынған. Браун жазбаларында кітап үшін жүргізілген зерттеулердің көлемін, оның шынайылығын және Риелдің екіұшты оқиғасының әртүрлі аспектілерін көрсетуге деген ниетін баса көрсетті. Оның көптеген өзгерістері кітапты шамамен екі жүз бетке дейін шектеу мақсатымен жасалды. Жазбаларда маңызсыз емес мәліметтерден бастап, үлкен айырмашылықтар мен қасақана бұрмалаулар бар. Олар Солтүстік Америка комикстерінде жиі кездесетін өзін-өзі сынайтын сипатқа ие, оның тамыры 1960 және 1970 жылдардағы өзін-өзі сезінбейтін андеграунд комикстеріне дейін жетеді. Сонымен қатар, олар Браунның оқиғаны қарама-қайшы көздерден қалыптастыру процесін ашады. Ол кейбір кейбір шешімдерінің еркіндігін мойындады. Ол ұсынған теориялық сұмдыққа берілмегенін, бірақ оны Макдональдты белгілі бір жарықта көрсету үшін енгізгенін түсіндірді: «Әңгімелерде жаулар көңілді», - деді ол, және ол «осы оқиғаны қызықты түрде айтуға тырысты». Ол сондай-ақ 1885 жылғы кездесуде генерал қатыспаған кезде «генерал-майор Томас Блэнд Стрэнджді» қосты. Браун Стрэнджді қосу себебін, генерал-майордың есіміне қызығушылық танытқанымен түсіндірді.
Қабылдау және мұра
Луи Риль комикстердегі алғашқы өмірбаяндық туынды болмаса да, оның ұзындығы мен тереңдігі тұңғыш рет толыққанды аяқталды. Кітап жақсы сатылып, Канаданың көркем емес бестселлерлер тізіміне енген алғашқы графикалық роман болды. Ол сыншылардың да, коммерциялық тұрғыдан да сәттілікке жетті, әсіресе кітапханалар мен мектептерде кең таралды. Комикс зерттеушісі Жит Хир Канадада басқа графикалық романдардан көбірек дана сатылғанын мәлімдеді. Publishers Weekly оны "барлық уақыттағы ең жақсы графикалық романға лайықты үміткер" деп атады, Time журналы 2003 жылы оны жылдық үздік комикстер тізіміне қосты, ал 2009 жылы Toronto Star оны "Соңғы ғасырдың" он үздік кітабының қатарына енгізді. Ол әрдайым Арт Шпигельманның "Маус" және Маржане Сатрапинің "Персеполис" туындыларымен бірге тарихи графикалық романдардағы трендтің алғашқы қадамдарының бірі саналады. Әсіресе Канадада Луи Риль Браунды маргиналдан негізгі ағымға көшірді, сондай-ақ графикалық романдарға қызығушылықты арттырды. Бұл Канаданың өнер жөніндегі кеңесінен грант алған алғашқы комикс-жұмысы болды (дегенмен Браунның либертариандық көзқарастары оны үкіметтің гранттар беруіне кінәлауға итерді), және Кеңес графикалық романдарға арналған арнайы санат ашуға көмектесті. Кітап Брюс Макдональд пен тағы бір кинорежиссердің фильміне опцияланды, бірақ жоба түсірілмеді. Риелді зерттеу Браунның ойлау жүйесіне маңызды әсер етті. Кітапты жазған кезде ол өзін анархист санайтын. Оның ниеті – үкіметке қарсы кітап жазу болды, және Риелдің саяси консерватизмін ескергеніне қарамастан, Риелге жақындық танытты, себебі Риел үкіметке қарсы болды. Кітапты суреттеу барысында ол Макдональдқа көбірек симпатиямен қарасты. Оның оқулары 1998 жылы Том Бетеллдің "Ең құнды жеңіс: ғасырлар бойғы меншік және өркендеу" атты кітабына апарды, бұл оны либертариандыққа бейімдеуге итерді. Кейіннен ол Канаданың Либертариандық партиясынан парламентке сайлауға түсіп, достарының наразылығын тудырды. Бір кезде Браун кітапты суреттеуді бастағаннан кейін, өзгерген көзқарасын көрсету үшін сценарийді қайта жазуға тырысты, бірақ бұл тым қиын болды және бастапқы сценарийде қалды. Жаңа сенімдерін ол тек қосымшада ғана жариялады. Рецензент Деннис Даффи Браунның зерттеулерін жоғары бағалады, бірақ Браунның тарихи құжаттарда дәлелденбеген Макдональдтың әрекеттеріне алдын ала ойлар тағайындауда "көбінесе сұраныштан тыс" екенін айтты. Сыншы Рич Крейнер Браунның Луи Риелге қатысты бейтарап көзқарасы оқырманды туындыны оқуға жетелейтінін атап өтті. Мысалы, бұл Дейв Симнің өзінің комикс кітабы Cerebus-тің беттерінде жүргізген үш бөлімді терең сұхбатына түрткі болды, онда Сим өзінің ерекше көзқарастарын Браунның кітабындағы оқиғаларды түсіндіру үшін пайдаланды.
Бейімделулер
Монреальдегі RustWerk ReFinery 2016 жылы кітапты «Луи Риэль: Комикстегі сахналық қойылым» деп бейімдеді. Екі тілдегі қойылымда қара-ақ түсті кескіш қуыршақтар, тірі актерлер мен көлеңке суреттері пайдаланылады.