Жұмсақ қызылгүл (Mercurialis perennis) сипаттамасы
Mercurialis perennis
Жасыл гүлді өсімдік – Mercurialis perennis (ит құйрығы). Еуропа, Иран, Түркияда өседі. Улы, көлеңкелі ормандарда жиі кездеседі. Қасиеттері мен сипаттамалары.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Euphorbiaceae тұқымдасына жататын гүлді өсімдік.
Species of flowering plant in the spurge family Euphorbiaceae
Mercurialis perennis, көбінесе "иттердің сынасы" деп аталады, Еуропаның көп бөлігінде, сондай-ақ Алжир, Иран, Түркия және Кавказ аймақтарында таралған улы орман өсімдігі, бірақ Ирландия, Оркней және Шетланд аралдарында кездеспейді. Шыршалар тұқымдасына (Euphorbiaceae) жататын бұл өсімдік, тік өсетін сабақтары бар, жапырақтары тік тілімделген, көп жылдық шөптесін өсімдік. Екі жынысты гүлшоғырлары жасыл түсті, ақпаннан сәуірге дейін көзге көрінбейтін гүлдер береді. Ол орман төңірегінде және қоршаулардың астында тығыз, кең жамылғы құрайды.
Mercurialis perennis, commonly known as dog's mercury, is a poisonous woodland plant found in much of Europe as well as in Algeria, Iran, Turkey, and the Caucasus, but almost absent from Ireland, Orkney and Shetland. A member of the spurge family (Euphorbiaceae), it is a herbaceous, downy perennial with erect stems bearing simple, serrate leaves. The dioecious inflorescences are green, bearing inconspicuous flowers from February to April. It characteristically forms dense, extensive carpets on the floor of woodlands and beneath hedgerows.
Өсу және орналасу
Mercurialis perennis – шөптесін өсімдік. Ол көбінесе тығыз жапырақ тобырларында өседі, әсіресе Еуропаның бук, емен, шаған, күрең және басқа да орман түрлерінде. Сондай-ақ, ол тікпақтар мен бұталардың көлеңкесінде де өседі. Ол жартылай көлеңкеліден тығыз көлеңкелі орналасқан жерлерді ұнатады. Құрғақ, әктас топырақтағы жаңа жапырақты орманды жылына бір метр немесе одан да көп жылдамдықпен мекендей алады. Бірақ ашық жерде ол басқа өсімдіктерге ығысады. Mercurialis perennis теңіз деңгейінен тау тізбектеріне дейін таралады. Түрлі таулы аймақтарда, мысалы, Шотландияда, Англияда, Германияда және Швейцарияда жететін соңғы биіктік ендік пен басқа географиялық факторларға байланысты өзгереді. Өсімдіктің иісі көбінесе шіріген балықтың иісін шығаратын триметиламиннің болуына байланысты «жағымсыз» деп сипатталады. Меркурилин – бұл шөптің уыттылығына жауапты негізгі белсенді құрамының бірі. Үлкен дозалары шаршаңқылық, сарғаю, несеп шығару кезінде ауырсынуға, несептің қышқылдануына және өлімге дейін комаға әкелуі мүмкін.
Mercurialis perennis is a herbaceous plant. It usually grows in dense masses often in the ground flora of beech, oak, ash, elm and other types of woodlands in Europe. It also grows under the shade of hedgerows and scrub. It has a preference for moderately shady to densely shady habitats. It is able to colonize new deciduous woods on dry, calcareous soils at an annual rate of a meter or more. but in the open, it eventually gives way to other plants. Mercurialis perennis extends from sea level to the mountain range. The ultimate height attained in different mountainous regions, e. g. in Scotland, England, Germany, and Switzerland, naturally varies with the latitude and other geographical factors. The scent of the plant is often described as 'foetid' due to the presence of trimethylamine which often gives off a rotting fish smell. Mercurialine is thought to be one of the active principal parts that are responsible for the toxicity of the herb. Larger doses cause lethargy, jaundice, painful urination, apparently by making the urine acid, and coma before death.
Улану туралы хабарланған жағдайлар
Бұл құбылыс туралы ең алғашқы мәлімдеме, шамасы, 1693 жылға дейін барады, онда бес адамнан тұратын отбасы өсімдік жегеннен кейін (қайнатып, қуырып жегеннен кейін) ауыр сырқатқа шалдығып, соның салдарынан балаларының бірі бірнеше күннен кейін көз жұмды.
The first known account of this phenomenon probably dates from 1693, when a family of five became seriously ill as a result of eating the plant (after boiling and frying it); one of the children died some days later as a result.
Қолданылуы
Иттің сынап заты өзінің ішінде улы, бірақ мұқият кептіру немесе қыздыру арқылы оның улы қасиеттерін жоюға болады. Өсімдіктің шырыны құстыруға, көзді емдеуге және іш тазалауға пайдалы. Оны сырттан айыз ауруын, құлақ және көз проблемаларын, емшектерді және жараларды емдеу үшін қолдануға болады. Өсімдіктің теріні жұмсарту және ылғалдандыру қабілетіне байланысты, одан антисептикалық сыртқы жабынға арналған лосьон жасауға болады. Жапырақтарынан әдемі көк бояу алуға болады, бірақ қышқылдар оны қызыл түске айналдырады және сілтілермен жояды. Бояуы көбінесе тұрақты және индигоға ұқсас түс береді. Жапырақтарынан сары бояу да алуға болады. Тұқымдары кептіруге жарамды майдың да жақсы көзі болып табылады.
The dog's mercury is poisonous by itself but with a thorough drying/heating, one is able to destroy its poisonous quality. The juice of the plant is emetic, ophthalmic and purgative. It can be used externally to treat menstrual pain, ear, and eye problems, warts, and sores. A lotion can be made from the plant for antiseptic external dressing due to its ability to soften and moisturize the skin. A fine blue dye can be obtained from the leaves although it is able to be turned red by acids and destroyed by alkalis. It is often permanent and colouration is similar to indigo. A yellow dye can be obtained from the leaves. The seeds are also a good source of drying oil.