Кіріспе
Марк 14 – Христиан Киелі кітаптарының Жаңа Келісіміндегі Марк Ізгі хабарының он төртінші тарауы. Онда Исаны өлтіру жоспары, әйелдің Оны майға балауы, Соңғы кешкі ас, Оның сатқындыққа ұшырауы туралы болжамдар және елші Петірдің Одан үш рет бас тартуы сипатталған. Бұдан кейін Исаның құмарлық шегуі басталады, Гетсимани бағында Яһуда Искариоттың сатқындығы мен Исаның тұтқындалуы, содан кейін Исаның Санхедрин алдындағы сотталуы және Петірдің Исадан бас тартуы оқиғалары келтіріледі. 72 тармақтан тұратын бұл тарау Марк Ізгі хабарының ең ұзын тарауы болып табылады. Матай Ізгі хабарының 26 тарауында осы материал 75 тармақпен берілген. Бұл тараудағы оқиғалар Лұқа Ізгі хабарының 22 тарауында 71 тармақпен сәл өзгеше баяндалған. Исаның Гетсиманиде тұтқындалуы, сотталуы және Петірдің Одан бас тартуы Жохан Ізгі хабарының 18:1-27 тармақтарында кездеседі.
Мәтін
Түпнұсқа мәтін Койне грек тілінде жазылған.
Уақыт шкаласы
Марк осы тараудың басында Құтқарылу мерекесіне екі күн қалғанын айтады, бірақ лютерандық пиетист Иоганн Бенгель өзінің «Жаңа өсиеттің гномонында» μετὰ δυὸ ἡμέρας (мета дуо hēmeras) сөзін «екі күннен кейін» деп түсіндіреді. Егер Құтқарылу мерекесі жұма күні (Қасиетті жұма) болса, онда бастапқы оқиғалар «вероятно» сәрсенбі күні, христиандар Қасиетті сәрсенбі деп санайтын күні болған. 12-тарау оқиғаны 14 нисанның түстен кейін, Ашымаған нан мерекесінің бірінші күніне көшіреді, және оқиға түн бойы (27, 30-тараулар) жалғасып, таңертең әреңгінің әуенімен аяқталады. Генри Альфорд «Осы Ізгі хабар тарихының осы бөлігі хронологиялық қиындықтарға толы» деп атап өтеді.
Исаны өлтіруге жасалған жоспар және оның Бетанияда майлануы
Марқа жазғандай, бас діни қызметкерлер Исаны тұтқындау үшін "шеберлікпен" немесе "алаялықпен" жол іздеді. Олар мұны мереке кезінде емес, халықтың наразылығына қаулы болғандықтан кейінге қалдырды. Кейбір аудармалар діни қызметкерлердің тәсіліндегі сыныпты немесе алаялықты баса көрсетеді, ал басқалары олардың тұтқындау туралы жария етуден аулақ болу үшін құпиялылықты сақтауға тырысқанын атап көрсетеді. Осы уақытта Иса Бетанияда, бұрын арашамен ауырған Шимонның үйінде болды. Шимонның Исамен қарым-қатынасы туралы мәлімет жоқ, бірақ олардың дос болғандығы ықтимал, себебі бұл әлеуметтік сапар болған сияқты. Марқаның айтуынша, Иса келесі күні кешке тұтқындалады. Сонда бір әйел келіп, "таза", "қымбат" немесе "нағыз" (πιστικῆς, pistikēs) нард майынан жасалған өте қымбат құтысын алып, иіссу салынған алабстр құтысын сындырып, оны Исаның басына құйды. Бір топ адам ашуланып, бұл ысырап екенін айтты: осы майды 300 динарға сатса, ақшасын кедейлерге беруге болар еді. Бірақ Иса оның іс-әрекетіне риза болды және оны сынағандарды жақтырмады: Бұл оқиғаның бастапқыда құмарлық оқиғасынан тәуелсіз болған болуы мүмкін: мысалы, Лұқа Исаның қызметінің басында, күнәкар әйелдің жергілікті парызшылмен бірге кешкі ас ішкенде Исаның аяғына май құйған оқиғаны айтады. Кейбір жазушылар кедейлер мәңгілікке жетеді деген тұжырымға қарсы шықты, бірақ Иса оларға кез келген уақытта көмектесуге болатынын да айтты. Кітаптың кең таралымға арналғанын көрсететін кең аудиторияға үміттену, оның тек бір қауым үшін ғана жазылмағанын білдіреді. Бұл Марқа кітабының соңғы бөлімінің басталуы, ол, мүмкін, Марқа 16:8-де аяқталады, екі Мария Исаның мәйітіне май жағуға барып, оның қайтыс болғанын біліп, май жаға алмады, себебі ол өлгеннен тірілген еді, бұл Құдайдың майлауы еді. Исаны шападан түсіргенде майлауға уақыт болмайды және үш күннен кейін әйелдер майлау үшін оның денесін таба алмайды (Марқа 16:1). Иса өзінің өлімін алдын ала білдіреді және бұл оның алатын соңғы, қымбат майлауы. Марқа 1:1-де оның кітабы "Иса Масіх туралы жақсы жаңалық" екенін жазған, "Масіх" сөзі "майланған" дегенді білдіреді. Әйел Исаның маңыздылығын басқаларға қарағанда жақсырақ түсінеді. Бұл оқырманға Иса жерлеу үшін майланғанда оған қарсы жасалған қастандық сәтті аяқталады деген сигнал береді. (Браун 145)
This story may originally have had a setting independent of the passion narrative: Luke, for example, places a similar story much earlier in Jesus' ministry, in , where a sinful woman anoints Jesus' feet during a dinner with a local Pharisee. Some writers have objected to the statement that the poor will always exist, although Jesus also says you can help them any time you want. The anticipation of widespread audiences might mean the book was intended for wide distribution and not written solely for a single community. This begins the final section of Mark, which probably originally ended at Mark 16:8 with the two Marys going to anoint Jesus' dead body and finding that they could not, because he had risen from the dead, an anointing by God. There is no time to anoint him when he is taken down from the cross and his body is not there for the women to anoint three days later (Mark 16:1). Jesus foreshadows his death and this is the last anointing, an expensive one at that, that he will receive. Mark states in Mark 1:1 that his book is "the good news of Jesus the anointed one", the word Christ meaning "anointed". The woman understands Jesus' importance more than do the other people there. It is also a signal to the reader that as Jesus is being anointed for burial the plot against him will succeed. (Brown 145)
According to John Jesus' feet were anointed by Lazarus' sister Mary on the previous Saturday before he entered Jerusalem and that it was Judas who objected to her using the perfume because he was stealing from the money they used for the poor. The website "Catholic Online" states that this incident occurred "six days before" the passover, at Simon the Leper's house. Judas then leaves and goes to the priests and gives up Jesus. The priests are so grateful that they pay Judas for his service. Mark then says that Judas looked for the right time to betray Jesus. The planning for Judas' betrayal of Jesus "is told starkly and briefly here. It is elaborated considerably in the other gospels". According to Matthew, the payment was thirty silver coins. Mark does not state Judas' reason for betraying Jesus, but has this occur immediately after the anointing, perhaps showing a causal link. According to Luke's account, Satan took possession of Judas and caused him to do these things. John says Satan "prompted" Judas to do this.
Жоханның айтуынша, Исаның аяғын Лазардың қарындасы Мария майлаған, бұл Иерусалимге кірмес бұрынғы сенбіде болған, және Яһуда оның майды қолдануына қарсылық көрсеткен, себебі ол кедейлерге арналған ақшадан ұрлық жасады. "Католик Онлайн" веб-сайтында бұл оқиғаның Симонның үйінде, Құрбан айт мерекесіне "алты күн қалғанда" болғаны айтылған. Содан Яһуда барып, діни қызметкерлерге Исаны ұстап беруге келіседі. Діни қызметкерлер оның қызметі үшін Яһудаға ақша төлейді. Марқа содан кейін Яһуданың Исаны сатуға қолайлы уақыт іздегенін айтады. Яһуданың Исаға сатқындық жасау жоспары "мұнда қысқа да анық баяндалған. Ол басқа жақсы жаңалықтарда кеңінен түсіндірілген". Матайдың айтуынша, төлем үшін отыз күміс динар берілген. Марқа Яһуданың Исаға сатқындық жасауының себебін айтпайды, бірақ бұл майлаудан кейін бірден болған, себебі себеп-салдар байланысын көрсетуі мүмкін. Лұқаның айтуынша, шайтан Яһудаға ие болып, оны осылай істеуге мәжбүрлеген. Жохан шайтан Яһуданы осыған "үркіткенін" айтады.
This story may originally have had a setting independent of the passion narrative: Luke, for example, places a similar story much earlier in Jesus' ministry, in , where a sinful woman anoints Jesus' feet during a dinner with a local Pharisee. Some writers have objected to the statement that the poor will always exist, although Jesus also says you can help them any time you want. The anticipation of widespread audiences might mean the book was intended for wide distribution and not written solely for a single community. This begins the final section of Mark, which probably originally ended at Mark 16:8 with the two Marys going to anoint Jesus' dead body and finding that they could not, because he had risen from the dead, an anointing by God. There is no time to anoint him when he is taken down from the cross and his body is not there for the women to anoint three days later (Mark 16:1). Jesus foreshadows his death and this is the last anointing, an expensive one at that, that he will receive. Mark states in Mark 1:1 that his book is "the good news of Jesus the anointed one", the word Christ meaning "anointed". The woman understands Jesus' importance more than do the other people there. It is also a signal to the reader that as Jesus is being anointed for burial the plot against him will succeed. (Brown 145)
According to John Jesus' feet were anointed by Lazarus' sister Mary on the previous Saturday before he entered Jerusalem and that it was Judas who objected to her using the perfume because he was stealing from the money they used for the poor. The website "Catholic Online" states that this incident occurred "six days before" the passover, at Simon the Leper's house. Judas then leaves and goes to the priests and gives up Jesus. The priests are so grateful that they pay Judas for his service. Mark then says that Judas looked for the right time to betray Jesus. The planning for Judas' betrayal of Jesus "is told starkly and briefly here. It is elaborated considerably in the other gospels". According to Matthew, the payment was thirty silver coins. Mark does not state Judas' reason for betraying Jesus, but has this occur immediately after the anointing, perhaps showing a causal link. According to Luke's account, Satan took possession of Judas and caused him to do these things. John says Satan "prompted" Judas to do this.
Соңғы кешкі ас
Келесі күні (Құдайға арналған бейсенбі күні) Исаның шәкірттері одан Пасха тойын қайда тойлау керектігін сұрады. Пасха – бұл Құдайдың ізраилдік құлдардың үйлерінен өтіп, Мысырдың әрбір үйінің тұңғыш ұлын өлтіруі, туралы Мысырдан шығу кітабының 12:29-шы таравында айтылған. Бұл мейрам Ашымаған нан мейрамымен бірге тойланды. Марк айтуынша, бұл мейрамның бірінші күні яһудилер Пасха тоқтысын құрбандыққа шалады. Тоқты еврейлердің нисан айының он төртінші күні құрбандыққа шалынды, ал Исаның өлімі келесі күні, яғни он бесінші күні, Пасха күні болды. Марк тоқтының мейрамның бірінші күні құрбандыққа шалынғанын айтады, құрбандық пен кешкі ас бір күніне түсетінін көрсетеді. Бұл қазіргі күндізгі уақыттың ортатүнде басталатын түсінігімен сәйкес келеді, бірақ яһуди күні күн батумен басталады, сондықтан олардың көзқарасынан алғанда, Пасха кешкі асы құрбандықтан кейін болды. Марк яһуди емес уақыт санау жүйесін қолданып жатқан болуы мүмкін, немесе 1:32 сияқты, екі уақыт аралығындағы оқиғаларды біріктіретін екі рет уақыт санау әдісін қолданып жатқан болуы мүмкін. Басқа синоптикалық Евангелиялар Маркпен осы хронологияда келіседі. Алайда, Жақып 19:14-те Исаның өлімі Пасха тоқтысын сойып жатқанда болғаны айтылады, оның өлімі он төртінші күні болса, соңғы кешкі ас он үшінші күні болды, яғни бұл Пасха тамағы емес. Ол екі шәкіртіне "қалаға" баруды бұйырды: Марк қай қала екенін нақты айтпаса да, бұл Иерусалим екені анық, өйткені тамақтан кейін олар Зәйтүн тауына барады. Дәстүр бойынша, соңғы кешкі ас Иерусалимнің сыртындағы Сион тауындағы Соңғы кешкі ас бөлмесінде өтті. Бұл жерде ессейлердің үлкен қауымдастығы болған, бұл кейбір ғалымдарды Иса мен олардың арасындағы байланыс туралы ойларға жетеледі. Иса оларға "су құмырасын көтеріп жүрген бір кісіні" (13) кездестіретінін және оларды басқа бір кісінің үйіне апаратындығын айтады. Олар үй иесінен "ұстаздың" қонақ бөлмесі қайда екенін сұрауға тиіс, ол оларға үйдің жоғарғы бөлмесін көрсетеді, және сонда олар кешкі ас ішеді. Олар оның айтқанын істеді, және бәрі де оның айтқанындай болды, содан кейін олар "Пасха дайындады" (16). Бұл оқиға Исаның жағдайды бақылау қабілетін көрсетеді. Үй иесі Исаны "ұстаз" деп білгендей, ол оның аты аталмаған шәкірті болуы мүмкін. Иса мен он екі елшісі келді. Марк бұл кешкі уақытта болғанын айтады. Яһуди күні күн батумен басталатындықтан, бұл енді Пасха және бұл Пасха кешкі асы. Бұл Исаның өлімі күні, Ұлы жұма. Иса топқа: "Сендермен бірге тамақтанып отырған елшілердің бірі маған опасыздық жасайды", - деді. Елшілер қайғырып, бірінен соң бірі: "Бұл мен емеспін!" - деді. Иса оларға: "Ол сендердің он екі елшіңнің бірі, менімен бірге табақтағы тұздыққа нан батырып алып жатқан біреуің. Адам Ұлы жазылғандай, өзінің жолымен жүреді. Бірақ Мені сатқан адамға қиын болады! Ол ешқашан дүниеге келмегені жақсы болар еді", - деді (20-21). Марк Иса сатқынның кім екенін нақты айтпайды. Матай айтуынша, Яһуда оны танымай, "Бұл мен емес" деп жоққа шығарғанда, Иса Яһуданың өзі екенін айтты. Жақып айтуынша, Иса Яһудаға белгі ретінде нан берді, Яһуданың сатқын екенін көрсетті, Яһуда шайтанмен иеленген және Иса оған барып сату үшін кетіп қалуын айтты. Ескі өсиетте Адам Ұлының азап шегуі туралы ештеңе айтылмаған, сондықтан Исаның өлімі Адам Ұлына болжаған ұлылықтың бір бөлігі болуы мүмкін. Иса сатқындыққа ұшырайтынын Марк 9:31 және 10:33-те де болжады. Осыны болжау арқылы Иса Яһуданың сатқындығы алдын ала белгіленгенін айтады, бірақ оның мінез-құлқы үшін жазаланады. Бұл детерминизм және Құдайдың әділдігі туралы мәселелерді тудырады. Егер Яһуданың не істеу керектігіне қатысты таңдауы болмаса, неге жазалануы керек? Оның жазасы қандай екені нақты айтылмаған, және Евангелиялардың ешқайсысында Яһуда тозақта екені айтылмаған. Жақып пен Лұқа екеуі де Яһуданың шайтанмен иеленгенін айтады. Жақында жарық көрген, бірақ әлі де толық зерттелмеген Яһуда Евангелиясында Яһуданың діни қызметкерлерге Исаны сатқандығы айтылады, бірақ бұл Құдайдың жоспарының бір бөлігі ретінде көрсетілген. Кейін Иса нан алып, бөліп, шүкірлік айтып, шәкірттеріне берді. Ол оларға: "Алыңдар, бұл - Менің денем", - деді (22). Содан кейін ол шарап құйылған тостақанды да алып, бәріне үлестіріп береді. Ол оларға: "Бұл - көптеген адамдар үшін төгілген Менің Жаңа өсиетімнің қаны. Мен сендерге шындығын айтайын, Құдай Патшалығында "жаңа жүзім шырынынан" ішетін күнге дейін енді ішпеймін", - деді (24-25). Бұл Исаия 53:12-де азап шеккен құл туралы айтылған сөздермен байланысты болуы мүмкін. Алғашқы келісім Мұсаның Құдаймен келісімді бекітеу үшін жасаған қан құрбандығы болды, Мұса он өсиетті алу үшін көтерілгенге дейін Исраил халқымен келісімді бекіткен Мұса 24:8. Яһудилер үшін қан – өмірдің символы еді (Килгаллен 267). Иса нан мен шарап өзіне ұқсас емес, олардың өзінің денесі мен қаны екенін айтады. Иса шәкірттерінен оның құрбандық өліміне қатысуын сұрап отыр (Браун және т.б. 626). (Сондай-ақ, Транссубстанциация қараңыз). Марк "көптеген" үшін (hyper pollōn) терминін қолданады, бұл Исаия 53:12-дегі еврей тіліндегі "барлық адамдар" деген мағынаны білдіреді, тек шәкірттер емес (Браун және т.б. 626). Бұл эпизод оның сатқындық туралы болжауларымен және Петрдің жоққа шығаруларымен салыстырылғанда, оның құрбандығының мәнін көрсетеді. Исаның денесін тамақ ретінде қабылдау оның күш беруші және тіршілік көзі екенін көрсетеді (Килгаллен 266). (Сондай-ақ қараңыз). Содан кейін олар гимн айтады, "әдетте Халлелдің соңғы бөлігі", содан кейін олар Зәйтүн тауына қайтады. Пасхада гимн айту – алғыс айтудың бір жолы еді (Килгаллен 268). Лұқаға сәйкес, Иса оларға әмияны, сөмкені және екі қылышты алып жүруді айтты (Сондай-ақ, Бірақ қылыш әкелу қараңыз). Пасха кешкі асы кезінде шарап әдетте нан жеу кезінде ішіледі, бірақ мұнда ол кейін ішіледі, бәлкім үшінші шарап тостағаны, "Алғыс тостағаны" деп белгілі, үй иесі әрбір адамға ұсынады. Зәйтүн тауында Иса елшілердің оны тастап кетуін болжайды: "Сендердің бәрің ажырасып кетесіздер, өйткені жазылғандай: 'Мен оқшыны ұрамын, және қойлар шашырап кетеді'. Бірақ Мен тірілгеннен кейін, Мен сендердің алдарыңнан Галилеяға барамын", - деді (27-28). Бұл ақ киім киген адамның Марк 16:7 (NKJV) -де Исаның ашық қабірінде оны тапқан екі Марияға айтқан сөзі. Иса сілтеме жасайтын жазу Захария 13:7. Петр, "әдеттегідей, ынталы және импульсті" Исаны тастамайтынын айтады, тіпті басқалары тастаса да. Кейбір жазушылар, мысалы, епископ Том Райт, бұл Марк өзіне сілтеме жасауы мүмкін деп ойлайды. Басқалары бұл даулы Жасырын Евангелиядағы Маркпен немесе Исаның қабірінде табылған ақ киім киген адаммен байланысты болуы мүмкін. Бұл елшілердің, Исаны тастағаннан кейін әлемде жалаңаш қалғандарының метафорасы болуы мүмкін. Неміс теологы Пауль Шанц Марк осы оқиғаны "жағдайдың қаупін және Исаның жауларының қатігездігін нақты мысалда көрсету қалауынан" қосты деп болжайды. Яһуда Маркпен қайта есімделмейді. Матай 27:5-те Яһуда діни қызметкерлерге ақшаны қайтаруға тырысқаннан кейін, оны ғибадатханаға лақтырып, өзін-өзі дарға асып өлді. Апостолдар істері 1:18-де Яһуда ақшаны алып, егістік сатып алды, онда "құлап" өлді, бұл дарға асу болғанын немесе болмағанын көрсетпейді.
Mark says this is on the first day of the Feast and the day the Jews sacrificed the Passover lamb. The lamb was killed on the fourteenth day of the Hebrew month of Nisan, making Jesus' death the following day on the fifteenth, Passover. Mark states that the lamb was sacrificed on the first day of the feast, having the dinner on the same day as the sacrifice of the lamb. This would be correct from our modern notion of a day beginning at Midnight, but the Jewish day began at sundown and so the Passover dinner from their point of view occurred the day after the sacrifice. Either Mark is using a non Jewish reckoning of time or is using his method of double time chronology, such as 1:32, where two temporally separated events are sandwiched together. The other synoptic gospels agree with Mark on this chronology. John 19:14 however has Jesus' death occur during the slaughter of the Passover lamb, making his death the fourteenth and thus the Last Supper on the thirteenth and so not the Passover meal. He tells two unnamed disciples to go to the "city": although Mark does not state which city, it was clearly Jerusalem, about two miles from Bethany, as after the meal they go to the Mount of Olives. According to tradition the Last Supper took place in the Room of the Last Supper on Mount Zion just outside Jerusalem. This was an area with a large Essene community, which has led some scholars to speculate about a link between Jesus and that group. Jesus tells them they will be met by "a man carrying a jar of water" (13) and that he will lead them to another man's house. They are to ask the house's owner where "the teacher" has a guest room and that the man will show them the upper room in the house and that is where they are to have dinner. They do as he said and everything happens as he said it would and they " prepared the Passover." (16) This episode shows Jesus' power over the situation. The owner of the house seems to know Jesus as "teacher", perhaps indicating that he was an unnamed disciple. Jesus and the Twelve Apostles arrive. Mark says it was evening. As the new Jewish day began at sundown, this is now the Passover and this is the Passover meal. This is the day of Jesus' death, Good Friday. Jesus tells the group that one of the Apostles eating dinner with him will betray him. The Apostles are saddened and all of them say one at a time that it is not them. "'It is one of the Twelve,' he replied, 'one who dips bread into the bowl with me. The Son of Man will go just as it is written about him. But woe to that man who betrays the Son of Man! It would be better for him if he had not been born.'" (20 21) In Mark, Jesus does not state who will be the betrayer. According to Matthew, Judas denied it was him, to which Jesus replied that Judas is indeed the one he is talking about. According to John, Jesus gave Judas some bread as a signal that Judas was the betrayer and that Judas was possessed by Satan and that Jesus told him to leave to go and betray him. No passage of the Old Testament speaks of the Son of Man's suffering, so Jesus might be saying his death is somehow the glory predicted for the Son of Man. Jesus also predicted his betrayal in Mark 9:31 and 10:33 By predicting this Jesus says that Judas' betrayal is preordained, but that he will be punished for his behavior nevertheless. This has raised issues of determinism and the justice of God. If Judas had no choice in what he was to do, why should he be punished? What exactly his punishment is not stated, and it does not say in any of the Gospels if Judas is in hell. Both John and Luke have Judas possessed by Satan. The recently released, and still largely unstudied, Gospel of Judas also has Judas betray Jesus to the priests for payment but has this as much more of the divine plan. Later Jesus takes some bread and divides it up and gives thanks and gives the pieces to the disciples. He tells them "Take it; this is my body." (22) He then does the same with a cup of wine and passes it around to everyone. "'This is my blood of the covenant, which is poured out for many,' he said to them. 'I tell you the truth, I will not drink again of the fruit of the vine until that day when I drink it anew in the kingdom of God.'" (24 25)
This might be related to Isaiah 53:12 in his description of the suffering servant. The original covenant was a blood sacrifice Moses made to God to seal God's deal with the Israelites before Moses went up to receive the Ten Commandments in Exodus 24:8. Blood was a symbol of life in the Jewish culture. (Kilgallen 267) Jesus does not state that the bread and wine are like him, but are his body and blood. Jesus is asking his disciples to take part in his sacrificial death. (Brown et al. 626) (See also Transubstantiation) Mark uses the term hyper pollōn (for many), based on the Hebrew of Isaiah 53:12 with "many" being all people, not just the disciples (Brown et al. 626). This episode in contrasted with the predictions of his betrayal and Peter's denials, showing the sacrificial nature of his offering. Taking Jesus' body as food shows him as sustainer and a source of strength. (Kilgallen 266) (See also ) They then sing a hymn, "in all probability the concluding portion of the Hallel", and leave and return to the Mount of Olives. The singing of hymns on Passover was a way of giving thanks. (Kilgallen 268) According to Luke, Jesus told everyone to take a purse, a bag, and two swords with them (see also But to bring a sword). During the Passover meal the wine was usually consumed during the eating of the bread, but here it occurs after, probably the third cup of wine, known as the "Cup of Blessing", which the head of the household handed round to each person. On the Mount of Olives, Jesus predicts his abandonment by the Apostles: "'You will all fall away,' Jesus told them, 'for it is written: 'I will strike the shepherd, and the sheep will be scattered.' But after I have risen, I will go ahead of you into Galilee.'" (27 28) This is what the man dressed in white tells the two Marys when they find him in Jesus' opened tomb in Mark 16:7 (NKJV). The writing that Jesus is quoting is Zechariah 13:7. Peter, "ardent and impulsive as ever", then says he will not desert Jesus, even if all the others do. Some writers, for example Bishop Tom Wright, think this might be a self reference to Mark himself. Others think it might refer to the man mentioned in the disputed Secret Gospel of Mark or the man in the white robe found at Jesus' tomb. He could be a metaphor for the disciples, who are now naked in the world after abandoning Jesus. German theologian Paul Schanz suggested that Mark included this incident out of "a desire to exhibit in a concrete instance the danger of the situation, and the ferocity of the enemies of Jesus". Judas is not mentioned again by Mark. According to Matthew 27:5, Judas hanged himself after trying to give back the money to the priests but then putting it in the Temple. According to Acts of the Apostles 1:18 Judas took his money and bought a field, where he "fell" and died, which might or might not be hanging.
Жоғарғы кеңестің алдында сотталу
Иса бас діни қызметкерлерге, ақсақалдарға және дін мұғалімдеріне әкелінді. Бұл орган Исаның заманында бекітілмеген, бірақ көбінесе аристократтар мен маңызды діни лауазымдардағы адамдардың құрамына кіретін арнайы жиын болды (Браун 146). Бұл оқиға Марк бойынша бас діни қызметкердің үйінде орын алады. Шамамен сегіз бас діни қызметкер, сондай-ақ бірнеше ақсақал, дін мұғалімдері мен кітапханашылар болды (Килгален 255). Петір алыстан олардың соңынан ілесіп, бас діни қызметкердің ауласына кірді және күзетшілермен бірге отпен жанында тұрды. Марк бойынша, бұл түнде өткен құпия сот, бұл сирек кездесетін жағдай. Дэниел Харрингтон бұл толық сот емес, алғашқы алдын ала тыңдау болған деп санайды. Ол сондай-ақ Марк Исаның өліміне қатысқан яһудилердің рөлін күшейтіп көрсетуге және Римнің жауапкершілігін азайтуға тырысқан болуы мүмкін деп мәлімдейді (Браун және басқалар 627). Мәтін де бұл оқиғаның түнде толық сот ретінде баяндалғанын айтады. Жохан да осы оқиғаның бас діни қызметкердің үйінде болғанын жазады, бірақ алдымен оны бас діни қызметкердің қайнағасы Аннас сұраққа тартып, Қаяфа сот отырысын өткізді ме, жоқ па екені нақты айтылмайды, тек Қаяфа Исаны Пилатқа жеткізгені ғана белгілі. Лұқа Исаның бас діни қызметкердің үйінде ұрылғанын және соттың келесі күні таңертең басталғанын жазады. Санхедрин Исаға қарсы айғақтар іздеуге тырысады, бірақ Марк бойынша, жалған куәліктерден басқа ештеңе таба алмайды, соның ішінде Иса ғибадатхананы қиратуға ниеттенгені туралы айғақтар бар. Марк куәгерлердің пікірлерінің өзара қайшы екенін айтады. Яһуди заңына сәйкес, қылмыстық істе бірнеше куәгердің болуы қажет (Құдай сөзі 19:15). Маркта аты аталмаған бас діни қызметкер, әрине Қаяфа, Исадан оның жайлы айтылған сөздер туралы сұрайды, бірақ ол жауап бермейді. Содан кейін ол Исадан тікелей: "Сен – «Мәсіх, Құдіреттінің Ұлы»сың ба?" – деп сұрайды. Иса: «Менмін», – деді, – «Сен Менің Құдіреттінің оң жағында отырғанымды және аспан бұлттарымен келетінімді көретін боласың». (61-62). Мәтін бойынша, Иса: «Сен айтқандай», – деп жауап берді. Сонда бас діни қызметкер киімдерін жыртып: «Бұл – Құдайға қарсы сөз!» – деп жариялап, барлық адамдардың пікірін сұрайды. Құдайға қарсы сөз айту Леуіліктер кітабының 24:10-16 тарауларында сипатталған. Олар оны кінәлайды, бетіне түкіреді, көзін байлап, соққы береді және оны мазақтап, пайғамбарлық айтуға шақырады. Күзетшілер оны алып келіп, ұрып-соғады. Иса осының бәрі болатынын алдын ала болжаған, сондықтан Марк бұл оқиғаны ирониялық түрде қолданып, Исаны жалған пайғамбар ретінде айыптау үшін оның пайғамбарлықтары орындалып жатқан сәтте кінәлі деп тағайындауы мүмкін (Браун және басқалар 627). Марк бүкіл топтың Исаны кінәлі деп тапқанын айтады, бірақ 15:43-те кеңес мүшесі Ариматеялық Жүсіптің құпия шәкір болғанын және Исаның денесін алып кеткенін айтады. Ол да Исаны кінәлі деп тапты ма? Лұқа 23:51 оның кінәлі екенін көрсетпейді. Исаның өзін Құдайдың Ұлы деп жариялауы, оны айыптау үшін қолданылған сәтте, Исаның мессиалық мәртебесінің маңыздылығын көрсетеді (Килгален 274). Осы және келесі сотта Иса өзін Мәсіх, Құдайдың Ұлы және Яһудилердің Патшасы деп жариялаудан басқа қорғаныс көрсетпейді. Көптеген адамдар бұл сөздердің Ишая кітабының 53:7-сімен байланысты екенін байқаған. Ол өзінің қысқаша қорғанысын және Жохан бойынша Мәсіх екендігін тікелей емес түрде жариялайды. Исаға қарсы негізгі айыптар яһуди заңымен емес, ғибадатханамен байланысты. Көптеген ғалымдар Марк 11:12-18-дегі ғибадатханадағы оқиға Исаға қарсы үкіметтік шаралардың басталуына себеп болды деп санайды.
Matthew also reports this as a full trial at night. John also has this at the high priest's house, though he is questioned by the high priest's father in law, Annas, first and whether Caiaphas led a trial of him or not is not stated, only that Caiaphas took Jesus to Pilate. Luke records Jesus being beaten at the high priest's house and the trial starting the following morning. The Sanhedrin tries to find evidence against Jesus but according to Mark does not, only false testimony, including that Jesus claimed he would destroy the Temple building. Mark says that the witnesses did not agree with each other. Multiple witnesses to a crime are required under Jewish law according to Deuteronomy 19:15. The high priest, unnamed in Mark but surely Caiaphas, asks Jesus himself about what people have said about him but he does not answer. He then asks Jesus directly if he is the " Christ, the Son of the Blessed One?" "'I am', said Jesus, 'and you will see the Son of Man sitting at the right hand of the Mighty One and coming on the clouds of heaven.'" (61 62) According to Matthew, Jesus answered "Yes, it is as you say"; according to Luke, he said "You are right in saying I am". The high priest tears at his clothes and declares that this statement is blasphemy and asks everyone what they think. Blasphemy is defined in Leviticus 24:10 16. They all condemn him and spit on him and then blindfold him and punch him and mock him, telling him to prophesy. The guards then take him and beat him. Jesus has predicted all this will happen so Mark might be using this ironically to have Jesus condemned as a false prophet at the same moment his prophecies are coming true (Brown et al. 627) Mark states the entire group condemned Jesus, but states in 15:43 that Joseph of Arimathea, a member of the council, was perhaps a secret disciple and took possession of Jesus' body. Did he condemn Jesus as well? Luke 23:51 states that he did not. Jesus finally declaring he is the Son of God at the moment it is used to condemn him shows the centrality of the Passion to Jesus' status as messiah. (Kilgallen 274) During this trial and the next, Jesus hardly gives any defense at all except his proclamations he is the messiah and the Son of God and the King of the Jews. Many have seen a link with this and Isaiah 53:7. He gives a short defense and a different less direct declaration of being the messiah in John. The main accusations against Jesus center around the Temple, not Jesus' disagreements with Jewish law. Many scholars believe that it was the incident in the Temple in Mark 11:12 18 that initiated the governmental action against Jesus.
Петірдің мойындамауы
Петір төмендегі аулада. Жақияның айтуынша, ол жерде Исаның тағы бір, аты-жөні белгісіз шәкірті де болған. Бас діни қызметкердің бір қызметші қызы Петірдің қасына келіп: "Сен де Исамен бірге болғансың!" - дейді. Ол оның не айтып тұрғанын білмейтінін мәлімдейді. Жақияның айтуынша, ол аулаға кіру үшін Исаны танымаймын деп жалған айтқан. Ол кіреберіске қарай кетеді, бірақ ол айналасындағыларға ол Исаның ізбасарларының бірі екенін айқайлайды, ол мұны жоққа шығарады. Айналасындағылар оның ғалилеялық екенін біліп, оны Исамен бірге жүрген деп ойлап, қарғай бастайды. Матайдың айтуынша, олар оның сөйлеу ерекшелігін таныды. Петір әтеш екінші рет шақырғанда, Исаны білмейтінін үшінші рет мойындады. Петір Исаның айтқандарын есіне түсіріп, жылап жіберді. Жоханның айтуынша, бұрын бақта болған бір адам оны танып қалған, ол Малхустың туысы болған деседі. Бұл оқиға Исаның Мәсіх екенін жариялаумен бірге, Петірдің адалдығының Исаның адалдығынан кемдігін көрсетеді. Петірдің Исаны танудан бас тартуы, Исаның бұрын болжағандығына байланысты, оның құдіретін одан да анық көрсетеді.