Кіріспе
Ливан премьер-министрі Саиб Салам (17 қаңтар 1905 – 21 қаңтар 2000) (صائب سلام) – 1952 және 1973 жылдар аралығында алты рет Ливанның премьер-министрі болған саясаткер. Оның қазасына байланысты ливандық «As Safir» газеті Саламды «бұқаралық ақпарат құралдарымен жұмыс істеуде және өзінің әдеттегі кәрәлісін тағып, есте қаларлық ұрандарды айту арқылы күнделікті халыққа өзін таныстыруда ең табысты» деп сипаттады, сондай-ақ ол Ливанның тәуелсіздік көшбасшысы Риад Аль Сольхтан кейінгі ең танымал премьер-министрі болды. Саламның ерекшелігі, басқа ливандық саясаткерлерден өзгеше, ол елдің нақты бір аймағының басшысы болған емес. Салам Ливанның бірлігін қатысты түрде қолдады. 17 қаңтар 1905 жылы дүниеге келген. Оның отбасы дінге қатысты либералды көзқарас ұстанды, ал оның қарындасы Анбара Салам Халиди – жұрт алдында хиджап тақпаған Ливанның алғашқы мұсылман әйелінің бірі болды. 1956 жылы Салам премьер-министр Абдалла Яфи тарапынан мұнай министрі етіп тағайындалды және Сауд Арабиясы мен Ирактағы мұнай кен орындарымен Захрани мен Бадави мұнай өңдеу зауыттарын байланыстыру үшін «Aramco» және «Tapeline» компанияларымен келісімдер жасасты. Алайда, Суэц каналы дағдарысы кезінде президент Шамунның Египетке жасалған британдық, француздық және израильдік басқыншылықты қолдауы Яфи мен Саламның наразылық білдіріп отставкаға кетуіне себеп болды. 1957 жылдың 25 қыркүйегінде Салам, Яфи және бұрынғы премьер-министр болған Хусейн Овейни қарулы төңкеріс ұйымдастыруға және тәртіпсіздіктерге қатысқандары үшін айыпталып, сотқа тартылды. Алайда ол президент Чехабпен полицияға шектен тыс билік беру мәселесінде келіспей, ажырасып кетті. Премьер-министр қызметін атқарган кезінде ол Белградта өткен Бейтараптық қозғалысының бірінші саммитіне қатысты, осылайша Ливан Бейтараптық қозғалысының құрылтайшы мүшесі болды. 1960 жылдары ол Чехаб пен оның таңдаған жаңарушысы Чарльз Хелудың «полицейлік мемлекет» құруға тырысып жатқанын сынады, ал 1968 жылы әскери барлау қызметінің саяси іске араласуына қарсы сөйледі. Оның Чехаб үкіметіне қарсылығы күшейді, 1970 жылы ол Сүлейман Франгиени президенттікке сайлауға көмектесетін парламенттік коалиция құруға атсалысты, нәтижесінде Чехабтық кандидат Елиас Саркистен бір дауыспен басымдық алды. Франгие 1970 жылдың 13 қазанында Саламды төртінші рет премьер-министр етіп тағайындады. Бұл үкімет 1973 жылдың 25 сәуіріне дейін, оның ең ұзақ қызметі болды. Салам Франгиемен келіспей, Бейрут қаласына Израильдің жасаған шабуылынан кейін премьер-министр лауазымынан кетті, осы шабуылда үш палестиналық көшбасшысы қаза тапты. Салам Франгие армия қолбасшысы генерал Искандар Ганемді салғылыққа байланысты қызметтен босатудан бас тартқанына наразылық білдірді. Салам премьер-министр лауазымын ешқашан қабылдамайтынын мәлімдеді. Азамат соғысы кезінде Саламның ұраны «Бір Ливан, екі емес» болды. Саяси өмірден шеттегеніне қарамастан, Саламның беделі сақталды. 1982 жылы Ливанға Израильдің басып кіруі кезінде ол АҚШ елшісі Филип Хабиб пен Палестина Азаттық Ұйымының төрағасы Ясир Арафат арасында делдалдық жасады, нәтижесінде Палестина әскері Ливаннан шығарылды. Ол Башир Джемайелдің президенттікке сайлануына қарсы болды, бірақ сайлаудан кейін онымен келісіп, бірқатар реформалар бойынша жұмыс істей бастады. Сол жылдың 14 қыркүйегінде Джемайел қызметке кірмей тұрып қаза тапқаннан кейін, Салам оның інісі Әмин Джемайелді президенттікке қолдады және Ұлттық Ассамблеяның көптеген мұсылман мүшелерін оған дауыс беруге көндірді. Салам 1992 жылы саясаттан толығымен шеттеді.
Saeb Salam (17 January 1905 – 21 January 2000) (صائب سلام) was a Lebanese politician, who served as Prime Minister six times between 1952 and 1973. Following his death, the Lebanese daily As Safir described Salam as "most successful in dealing with the media and in presenting a particular image of himself to people on a daily basis through wearing his customary carnation and expounding unforgettable slogans", and that he was Lebanon's most popular prime minister after independence leader Riad Al Solh. A significant aspect of Salam was that, unlike other Lebanese leaders, he did not act as a chief over a particular area in the country. Salam fiercely advocated the unity of Lebanon. He was born on 17 January 1905. His family was liberal in regard to religion and his sister, Anbara Salam Khalidy, was the first Lebanese Muslim woman, who did not wear the veil in public. Salam was appointed oil minister by prime minister Abdallah Yafi in 1956, and negotiated deals the Aramco and Tapeline companies to connect the Zahrani and Baddawi refineries with oilfields in Saudi Arabia and Iraq. President Chamoun's support for the British, French, and Israeli invasion of Egypt during the Suez Crisis, however, led both Yafi and Salam to resign in protest. On 25 September 1957, Salam, Yafi and Hussein Oweini, who was also former prime minister, were indicted due to their alleged involvement in organizing an armed coup and rioting. He broke with President Chehab, however, over what he saw as the granting of undue powers to the police. During his mandate as a prime minister he participated at the 1st Summit of the Non Aligned Movement in Belgrade, FPR Yugoslavia making Lebanon one of the founding members of the Non Aligned Movement. Throughout the 1960s he opposed the "police state" that he accused Chehab and his chosen successor, Charles Helou, of trying to establish, and in 1968 he spoke out against political interference by military intelligence. His opposition to Chehabist rule intensified, and in 1970, he helped to assemble a parliamentary coalition that elected Suleiman Frangieh to the presidency, by one vote, over the Chehabist candidate Elias Sarkis. Frangieh appointed Salam prime minister for the fourth time on 13 October 1970. This administration, which lasted until 25 April 1973, was his longest. He fell out with Frangieh and resigned as prime minister in the wake of an Israeli commando raid in Beirut, which killed three Palestinian leaders, in protest against Frangieh's refusal to dismiss the army commander, General Iskandar Ghanem, for negligence. Salam declared that he would not accept the post of prime minister again. During the civil war Salam's motto was "One Lebanon, not two." Out of office, Salam remained influential. In the wake of the Israeli invasion of Lebanon in 1982, he mediated between the United States envoy, Philip Habib and the PLO chairman Yasser Arafat, securing the removal of the Palestinian military presence in Lebanon. He opposed the election to the Presidency of Bachir Gemayel, but was reconciled to him after the election and began working with him on a number of reform proposals. When Gemayel was assassinated on 14 September of that year, without having taken office, Salam supported his brother, Amine Gemayel, for the Presidency and persuaded most Muslim National Assembly members to vote for him. Salam retired from politics in 1992.
Шөгеру және қайырымдылық қызмет
1985 жылы Салам екі рет қастандықтан құтылғаннан кейін Швейцарияның Женева қаласына саяси эмиграцияға кетті. Ол бір жыл бұрын Женева мен Лозаннада өткен бейбітшілік конференцияларындағы келісімшіл ұстанымымен Сирия үкіметі мен радикалды исламист топтарының наразылығын тудырғандықтан, 1994 жылға дейін Ливанға оралу қауіпсіз емес деп санады. Дегенмен, эмиграцияда жүріп, ол 1989 жылғы Тайф келісіміне қол жеткізуге арналған келіссөздерде маңызды рөл атқарды, бұл азамат соғысын аяқтауға ықпал етті. Ірі қайырымдастық шаралар жасаушы Салам 1957 жылдан 1982 жылға дейін «Макасид» білім беру және денсаулық сақтау қорына жетекшілік етті, содан кейін оның орнына ұлы Тамам келді.
Жеке өмір
Тамамнан өзге, Саламның Фейсал және Амр деген екі ұлы мен 1941 жылы үйленген әйелі Тамима Мардам Бейден екі қызы болған. Мардам Бей сириялық және Дамаск қаласынан шыққан.
Өлім
Салам 2000 жылдың 21 қаңтарында, 95 жасқа толғаннан кейін 4 күн өткен соң жүрек талмасынан қайтыс болды.