Жол-релс тіркемелері: жүк тасымалындағы тиімді шешім. Көлік құралдары мен теміржол арасында тікелей ауысу мүмкіндігі, арнайы дөңгелек жиынтығы. 1950-жылдардан бері қолданылады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
RoadRailer – жолмен трактормен буксирленетін, ал кейін бесінші дөңгелек арқылы ілінісіп, теміржол желілерінде бірнеше вагондардан тұратын пойызбен жүре алатын тіркеме немесе жартылай тіркеме. RoadRailer жүйесі тіркемелерді flatcar қолданбай, тікелей шассиге (bogies) қосып, локомотивтермен тартуға мүмкіндік береді.
A RoadRailer is a trailer or semi trailer that can be hauled on roads by a tractor unit and then by way of a fifth wheel coupling, operate in a unit train on railway lines. The RoadRailer system allows trailers to be pulled by locomotives without the use of flatcars, instead attaching trailers directly to bogies.
Шолу
Жол тіркемелерін пайдаланудың артықшылығы – олардың тіркемелі платформаларсыз, басқа жүк немесе жолаушылар құрамаларының тікелей артында қолданылу мүмкіндігі. RoadRailer алғаш рет 1950 жылдары американдық теміржолдарда пайда болды. Трейлерлер кіріктірілген теміржол доңғалақ жиынтығымен жабдықталған, оларды пойызбен тартылғанда төмен түсіруге болатын. Қазіргі заманғы RoadRailer доңғалақ жиынтығын қамтымайды, бірақ бірнеше тіркемелер арасында байланыс нүктесі ретінде қызмет ететін стандартты жүк шассилерінде жүреді. Әрбір стандартты шасси бір шетінде бесінші доңғалақ, екінші шетінде жалғау пластинасымен жабдықталған. Жалғау пластинасы алдыңғы тіркеменің арт жағындағы ұяға сығады және болат штырьмен бекітіледі. Road Railer пойызының алдында бір бесінші доңғалақ және стандартты AAR "E" немесе "F" типті автоматты байланыс құрылғысы бар адаптерлік шасси орналасқан. Әрбір жартылай тіркеме екі шетінде бір-бір "king pin" жиынтығына ие. Шасси (боги) теміржол платформасынан немесе арнайы вагондан әлдеқайда жеңіл болғандықтан, RoadRailer жүк пойыздары жеңіл және тиімдірек, дәстүрлі интермодальдық пойыздарға қарағанда энергияны үнемдейді. RoadRailers 1980 жылдардың басында Вест-Честерде орналасқан Bi Modal Corporation компаниясымен құрылған. Трейлерлерді Budd Company компаниясы жергілікті жерде жасады, ал доңғалақ жиынтығы мен теміржол тежегіш жүйесін жақын маңдағы Bi Modal зауытында біріктірді. Бұл 1955 жылы енгізілген Chesapeake & Ohio Railway компаниясының RoadRailer-інің жаңартылған нұсқасы болды. Трейлердің артқы бөлігіне орнатылған теміржол доңғалақтары тіркеменің сол жақ артқы жағындағы басқару клапанын қосу арқылы пневматикалық түрде төмен түсірілді. Жол режимінен теміржол режиміне ауысу үшін жүргізуші тіркемені тас төселген теміржол алаңындағы рельстерге орналастырады. Бірінші кезекте оператор тіркемені қолдаған ауа қаптарынан ауаны шығару үшін клапанды қосады. Толық төмен түсірілген немесе тізе бүгілген күйде жол бетінен жоғары орналасқан рельс доңғалақ жиынтығын ұстап тұрған ілгектер босатылады. Содан кейін оператор екі ауа қапты толтыру үшін клапанды қозғалтады. Бұл ауа қаптары сол кездегі жолаушылар вагондарында қолданылатын қаптарға ұқсас болды. Толық ауысқаннан кейін тіркеме толығымен тегістеліп, пойыздың келесі тіркемесіне қосылуға дайын болады. Ұлыбританияда да осындай жүйе сынақтан өтті, бірақ тұжырымдама сәтсіз аяқталды, себебі Ұлыбританияның кішірек жүк көтергіштік габариттеріне сәйкес келу үшін жүк көлемін азайту қажет болды, сондай-ақ теміржол және автокөлік кәсіподақтарының қарсылығына тап болды. 1980 жылдардың басында түрлі теміржолдар RoadRailer тұжырымдамасын сынап көрді, жабдық теміржол пайдалануына төтеп бере алатынын анықтауға тырысты. RoadRailer-дің оң қасиеттері – өте тегіс қозғалысы, жеңіл салмағы және теміржол алаңын құруға қажетті төмен капиталдық шығындар. Платформалар болмағандықтан, тіркемелерді режимдер арасында ауыстыру үшін крандық жүйелер қажет болмады. Бір демонстрациялық сынақ кезінде RoadRailers пойызы Орегон штатының Портленд қаласындағы өнеркәсіптік көшеде бұзылып қалды, бұл жүйенің икемділігін көрсетті. Тағы бір ескерту – RoadRailer пойызында кабина болмады, ол сол кезде жүк пойыздары үшін міндетті болған. Қораптың үстіне сары жыпылықтайтын шам орнатылды, ал соңғы вагондағы пайдаланылмаған байланыс құрылғысына тежегіш желісі арқылы ауа қысымын бақылауға арналған жабдық орнатылды. Кейіннен кабиналар толығымен алынып тасталғаннан кейін теміржолдар пойыздың соңындағы құрылғыны пайдалана бастады. 1982 жылы Conrail Нью-Йорк штатындағы Буффало, Рочестер және Хайбридж қалалары арасында "Empire State Xpress" маршрутын іске қосты, оны Bi Modal еншілес компаниясы Road Rail Transportation Company басқарды. Тұжырымдама клиенттерге дәстүрлі автокөлік тасымалымен бәсекелесе алатын жылдам жүк қызметін ұсынуға бағытталған. Пойыздар әр кеш Буффало мен Хайбриджтен шығып, ертесіне таңертең жетіп жететін. Желі жеткілікті клиенттерді тартпағандықтан жабылды. 1992 жылы Amtrak жолаушылар пойыздарымен бірге пошта тасымалдау үшін RailRoaders-ті сынақтан өткізді. Бұл тәжірибе сәтсіз деп танылды. 1991 жылы RoadRailer тұжырымдамасын Wabash National Corporation сатып алды. Тұжырымдаманың іске аспауының басты себебі – тіркемелерге қосымша салмақ түсірген теміржол доңғалақ жиынтығы. Бұл мәселе кейінгі конструкцияларда шешілді, кіріктірілген доңғалақ жиынтығы алынып тасталды, өйткені теміржол алаңында тұрақты боги жиынтығы қолданылды. 2022 жылғы деректер бойынша Triple Crown, Norfolk Southern Railway компаниясының еншілес кәсіпорны RoadRailer тасымалының тұрақты пайдаланушысы болып табылады.
The advantage of using roadrailers is their ability to be used directly behind other freight (or even passenger) equipment without the use of trailer flatcars. Roadrailers first appeared on American railroads in the 1950s. The trailers were built with integrated railroad wheelsets that could be lowered into position when the trailer was pulled behind a train. More modern roadrailers do not include integrated railroad wheels, but ride on regular trucks that do double duty, serving as articulation points between multiple trailers in a train. Each regular truck is equipped with one fifth wheel at one end and a connector plate at the other end. The connector plate slides into a female receptacle on the rear of the trailer in front and is secured with a steel pin. At the head of a Road Railer train there is an adaptor truck equipped with one fifth wheel and one regular AAR Type "E" or Type "F" automatic coupler. Each semi trailer has one king pin at each end. Because the truck (bogie) is significantly lighter than a rail flatcar or well car, roadrailer freight trains are much lighter and therefore are more energy efficient than traditional intermodal trains. RoadRailers were built by the Bi Modal Corporations in the early 1980s located in West Chester, Pennsylvania. The trailers were built by the Budd Company locally with the integration of the wheelsets and railroad braking system done at the nearby Bi Modal factory. This was a modern up date of Chesapeake & Ohio Railway's RoadRailers introduced in 1955. The railroad wheelsets attached to the aft portion of the trailer were lowered pneumatically by activating a control valve on the left rear of the trailer. To transfer from highway mode to rail mode, the trailer driver would position the trailer over tracks laid into a paved rail yard. First the operator would activate the valve to exhaust air from the airbags that supported the trailer in the highway mode. In the fully lowered or squat position, hooks holding the railwheel set above the road surface released. Then the operator would move the valve to inflate the two airbags used for rail mode. These air bags were similar to those used in passenger rail cars at the time. After being fully transferred, the trailer would be fully level and ready for connection to the next trailer in the train. A similar system was trialed in the UK, though the concept proved unsuccessful, partly due to the reduction in load volume required to fit inside the UK's smaller loading gauge, and also due to objections by the powerful rail and road transport unions. Throughout the early 1980s various railroads experimented with the RoadRailer concept to determine if the equipment would be sufficiently durable to endure railroad use. The positive attributes of the RoadRailer were its exceptionally smooth ride, light weight and low capital costs to establish a rail yard. Since no flatcars were involved, no crane systems were needed to transfer the trailers between modes. During one demonstration test a train of RoadRailers was broken down in the middle of an industrial street in Portland, Oregon which happened to have track in the street, demonstrating the flexibility of the system. Another note was that a RoadRailer train did not have a caboose, which at the time was still required for freight trains. A box was designed with a yellow strobe light, and equipment for monitoring air pressure through the brake line was designed to be installed in the unused coupler of the last car. Later, as cabooses were phased out, railroads moved to their current use of an end of train device to mark the end of the train. In 1982, Conrail operated a route between Buffalo, Rochester and Highbridge in New York State, called the Empire State Xpress, operated by Bi Modal subsidiary Road Rail Transportation Company. The concept was to offer customers rapid freight service that would be competitive with traditional over the road service. Dedicated trains left Buffalo and Highbridge each evening, arriving early the next morning. The line was eventually shut down after never establishing enough key customers to utilize the service. In 1992, Amtrak began a trial of RailRoaders to carry mail attached to passenger trains. It was deemed unsuccessful. In 1991, the RoadRailer concept was purchased by Wabash National Corporation. The primary reason that the original RoadRailer concept was not viable was the weight penalty imposed on the trailers because of the attached railroad wheelset. This was resolved in later designs which removed the integrated wheelset by having a dedicated rail bogie assembly that stayed in the rail yard, as seen today. Triple Crown, a subsidiary of Norfolk Southern Railway, remains a user of RoadRailer transportation as of 2022.