Хорватияның дәстүрлі аспабы – лижерица! Жергілікті линдо биін сүйемелдейтін үш ішекті, көмескі аспап туралы біліңіз. Тарихы, қолданылуы мен қазіргі замандағы орны.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Музыкалық аспап
Musical instrument
Лижерика – Хорватияның Далмация аймағынан және Герцеговинаның шығыс бөлігіндегі хорваттардың жерлерінен шыққан музыкалық аспап. Ол өзбекше келген, үш ішекті аспап, оны садақпен тартады. Лижерика аймақтың дәстүрлі линджо биіне қосымша ойнатылады. Лижериканың аты Византия империясының садақпен тартылатын лира (грекше: λύρα) аспабынан шыққан, одан дамыған болуы мүмкін. Лижерика көбінесе дәстүрлі халық музыкасымен байланысты болғанымен, бүгінгі күнде де аймақтың заманауи музыкасында кездеседі. Аталған аспапты жиі қолданатын әртіс – Мате Булич.
The lijerica is a musical instrument from the Croatian region of Dalmatia and Croat parts of eastern Herzegovina. It is a pear shaped, three stringed instrument which is played with a bow. It is played to accompany the traditional linđo dance from the region. The lijerica's name comes from the lyra (Greek: λύρα), the bowed instrument of the Byzantine Empire which it probably evolved from. While the lijerica is most often associated with traditional folk music, it is still found in modern music from the region. One artist who is notable for his use of the instrument is Mate Bulić.
Шығу тегі
Лижерика Византия империясының ішекті музыка аспабы лирамен (лура) тығыз байланысты, ол Еуропаның көптеген ішекті аспаптарының арғы тегі және сол кездегі Ислам империяларында қолданылған рабабқа балама. 9 ғасыр парсы географы Ибн Хуррададбих (911 ж. ө.к.), өзінің аспаптарға арналған лексикографиялық талқылауында, лираны ургун (орган), шилиани (вероятно, арфаның немесе лираның бір түрі) және саландж сияқты византиялықтардың әдеттегі аспаптары ретінде атады. Византия лирасы Еуропаға батысқа қарай тарады; 11-12 ғасырларда еуропалық авторлар ішекті аспаптарды айтқанда скрипка және лира сөздерін бір-бірімен алмастырып қолданды. Соңынан келген ғасырларда Еуропада екі түрлі ішекті аспап қалыптасты: бірі, көлденең пішінді, қолға ұсталатын, ол lira da braccio (қолға арналған скрипка) деп аталды; екіншісі, еңкейтілген иықтары және тізелер арасында ұсталатын lira da gamba (аяққа арналған скрипка) тобы. Ренессанс дәуірінде гамбалар маңызды және әдемі аспаптар болды; бірақ олар ақырында дауысы күштірек (алғашқыда аристократиялық емес) lira da braccio отбасының ықпалына түсті.
The lijerica is closely related to the bowed musical instrument lyra (lūrā) of the Byzantine Empire, an ancestor of most European bowed instruments and equivalent to the rabāb used in the Islamic Empires of that time. The Persian geographer Ibn Khurradadhbih (d. 911) of the 9th century, in his lexicographical discussion of instruments, cited the lyra as a typical instrument of the Byzantines along with the urghun (organ), shilyani (probably a type of harp or lyre) and the salandj. The Byzantine lyra spread through Europe westward; in the 11th and 12th centuries European writers use the terms fiddle and lira interchangeably when referring to bowed instruments. Over the centuries that followed, Europe continued to have two distinct types of bowed instruments: one, relatively square shaped, held in the arms, became known as the lira da braccio (arm viol) family; the other, with sloping shoulders and held between the knees, was the lira da gamba (leg viol) group. During the Renaissance the gambas, were important and elegant instruments; they eventually lost ground to the louder (and originally less aristocratic) lira da braccio family.