Кіріспе

MGM Studios, Inc. v. Grokster, Ltd., 545 U. S. 913 (2005), – АҚШ Жоғарғы Сотының шешімі. Сот бірауыздан Grokster және Streamcast (Morpheus өндірушісі) компаниялары – өзара файл алмасу компаниялары – олардың файл алмасу бағдарламалық құралдарын пайдаланушылардың авторлық құқықты бұзуына себеп болды деген айып бойынша жауапты деп тануға болады деп шешті. Арыз берушілер – Metro Goldwyn Mayer студиясы жетекшілік еткен 28 ойын-сауық компаниясының консорциумы.

Өмірбаян

Көшірмелеу құқығына ие мазмұнды көшіруге мүмкіндік беретін жаңа технологияларға қарсы ойын-сауық индустриясының сот процестері 1980-ші жылдарға дейін барып жетеді, ол кезде киноиндустриясы бейнежазба құрылғыларын (VCR) сату мен пайдалануға қарсы сот шешімі іздеген. 1984 жылы «Sony Corp. v. Universal City Studios» ісінде АҚШ Жоғарғы Соты технология өндірушісін пайдаланушылардың авторлық құқығын бұзуы үшін жауапты деп тануға болмайтыны туралы шешім қабылдады, егер кең ауқымда рұқсатсыз көшіру мүмкін болмаса және технология авторлық құқықты бұзбаған маңызды қолданыстарды қамтамасыз етсе. 1990-жылдардың соңында Интернет арқылы файлдарды бөлісудің пайда болуы және авторлық құқықпен қорғалған материалдарды оңай және кеңінен көшіруге мүмкіндік беруі ойын-сауық индустриясынан жаңа аргументтерді тудырды, себебі көшіру технологиясы 1980-ші жылдардан бері дамыған болатын. «Sony» прецеденті «A&M Records v. Napster» (2001) ісінде Тоғызыншы апелляциялық округімен ішінара өзгертілді, онда музыка файлдарын онлайн бөлісудің қарапайымдылығы және технологияның жасаушыларының авторлық құқықты бұзуға қатысты жауапкершілікке тартылу мүмкіндігі қарастырылды, егер мұндай әрекет технологияның негізгі мақсаты болса және компания одан пайда тапса. Бірнеше жыл өткен соң, Интернет технологиясы үлкен видео файлдарды, тіпті толық фильмдерді «Grokster» сияқты танымал қызметтер арқылы бөлісуге мүмкіндік беретін деңгейге жетті. «MGM v. Grokster» ісі көбінесе «Sony» прецедентінің мәселелерін, жылдам дамып келе жатқан технологиялар мен тұтынушылардың мінез-құлқының жарығында қайта қарау ретінде сипатталады. «MGM» және басқа да талапкерлер файлдарды бөлісу технологиясын жасаушылар өздерінің пайдаланушыларының авторлық құқығын бұзуы үшін жауапкершілікке тартылуы керек деп, үлестік және орынбасарлық авторлық құқық бұзушылық доктриналары арқылы дәлелдеді. Апелляциялық сот Тоғызыншы округтік апелляциялық соты аудандық соттың шешімін бекітті, «бір-бірге» (P2P) бағдарламалық жасақтамасының заңды және рұқсатты қолданыстары бар екенін мойындады. «Intel» сияқты компьютерлік және Интернет технологиялары компаниялары, сондай-ақ «Yahoo!» және «Microsoft» сияқты фирмаларды қоса алғандағы сауда қауымдастықтары файлдарды бөлісу компанияларын қолдап amicus curiae брифтерін ұсынды, ал «RIAA» және «MPAA» екеуі де «MGM» және басқа ойын-сауық компанияларының жағында болды. Өз пайдаланушыларының авторлық құқығын бұзуына мүмкіндік бергені үшін ұқсас сот ісінде жеңіліске ұшыраған «Napster» ойын-сауық компанияларын қолдап бриф ұсынды. Миллиардер Марк Кубан «Grokster» компаниясының заңдық күресін ішінара қаржыландырды.

Ауызша сөйлеу

Ауызша сот отырысы барысында Жоғарғы Сот судьялары жаңа технологияларды қорғау қажеттілігі мен авторлық құқықтың бұзылуына қарсы шаралар қолдану қажеттілігі арасында екіге бөлінгендей болды. Судья Антонин Скалия өнертапқыштарға дереу сотқа шақыру қаупінен нарыққа кіруден тартынуы мүмкін екеніне алаңдаушылық білдірді. Судья Дэвид Саутер талапкерлердің заңды түсіндіруі көшірме машиналарын немесе iPod сияқты құрылғыларға қалай әсер ететінін сұрады. Екінші жағынан, судьялар Grokster компаниясының авторлық құқықты белсенді түрде бұзуға итермелеп, содан кейін коммерциялық пайда табу бизнес-моделіне жауапкершілік таңбасы қойылмайтыны туралы шешім қабылдау перспективасынан алаңдады. 2005 жылдың 7 қарашасында Grokster өзінің теңдестірілген файл алмасу қызметін енді ұсынбайтынын хабарлады. Жоғарғы Соттың бұл шешіміне байланысты азаматтық сот ісінде Grokster музыка және кино индустриясының әртүрлі компанияларына 50 миллион доллар төлеуге міндеттелді. 2008 жылы Grokster веб-сайтына (www.grokster.com) кіргендер мына хабарламаны көрді: "СІЗДІҢ IP АДРЕСІҢІЗ [ ] ТІРКЕЛДІ. Сізді ұстамайды деп ойламаңыз. Сіз анонимді емессіз". Streamcast сотқа қарсы шараларды жалғастырды. 2006 жылдың 27 қыркүйегінде Калифорнияның Орталық округінің АҚШ округтік соты ойын-сауық компанияларының пайдасына шешім шығарды және Streamcast-ті пайдаланушылардың авторлық құқықты бұзуы үшін жауапты деп тапты. Ұқсас сот процестерінен қорқып, LimeWire компаниясының Марк Гортон өзінің файл алмасу бағдарламасын таратуды тоқтатуға уәде берді.