Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
ала Шахба деп аталған қала
the city nicknamed al Shahba
Шабба (شَهْبَا / ALA LC: Shahbā) – Сирияның Ас Сувейда губернаторлығында, Джабал әл-Друз тауларында Дамаск қаласының оңтүстігінде орналасқан қала. Бұрын ол Арабия Петреяның Рим провинциясының құрамында болған. Кейінгі антикалық дәуірде Филиппополис (Арабияда) деп белгілі болған қала, епископтық орын болды (төменде қараңыз), және латын титулдық орын ретінде сақталған.
Shahba (شَهْبَا / ALA LC: Shahbā) is a city located south of Damascus in the Jabal el Druze in As Suwayda Governorate of Syria, but formerly in the Roman province of Arabia Petraea. Known in Late Antiquity as Philippopolis (in Arabia), the city was the seat of a Bishopric (see below), which remains a Latin titular see.
Рим тарихы
Шахба деп аталатын оазис елді мекені Рим императоры Араб Филипптің туған ауылы болған. 244 жылы Филипп император болғаннан кейін, ол кішкентай қауымды колония ретінде қайта құруға бел буды. Жаңа құрылыспен алмастырылған сол замандағы қауымның маңызы соншалықты аз болған, бір автор қаланың құрылған жердің бұрын пайдаланылмаған топырағында салынғанын айтады, осылайша ол Шығыстағы соңғы Рим қаласы болып саналады. Қала императордың құрметіне Филипполис (бір атаудың әртүрлі мағынасы бар) деп аталды, ол өз туған қаласын Римнің көшірмесіне айналдыруды армандаған. Алтыбұрышты ғибадатхана, жергілікті стильдегі ашық аспандағы құдайға табыну орны – калибе, триумф аркасы, моншалар, базальт тас блоктарымен қапталған әсемдігімен ерекшеленбейтін театр, базилика ретінде жорылған үлкен құрылым және салтанатты қақпалары бар биік қабырғамен қоршалған Филиппейон (суретте) әдеттегі Рим қаласының жоспары бойынша орналастырылып, салынды. Автор Артур Сегал бұл қоғамдық құрылымдарды "импортталған фасадының" бір түрі деп атады. Қалалық архитектураның қалған бөлігі қарапайым және жергілікті стильде болды. Қала Филипп 249 жылы қайтыс болғаннан кейін құрылыс күрт тоқтағандықтан толыққан толық аяқталған жоқ. Жаңа қала өте реттелген Римдік жоспарды ұстанды, оның негізгі бағаналы Кардо Максимусы бағаналы Декуман Максимусын орталыққа жақын тік бұрышта қиып өтеді. Кішкентай көшелер аралдарды бөліп тұрды, олардың көп бөлігіне ешқандай үй салынбады.
The oasis settlement now named Shahba had been the native hamlet of the Roman emperor Philip the Arab. After Philip became emperor in 244 CE, he dedicated himself to rebuilding the little community as a colonia. The contemporary community that was replaced with the new construction was so insignificant that one author states that the city can be considered to have been built on virgin soil, making it the last of the Roman cities founded in the East. The city was renamed Philippopolis (a name with homonyms) in dedication to the emperor, who is said to have wanted to turn his native city into a replica of Rome herself. A hexagonal style temple and an open air place of worship of local style, called a kalybe, a triumphal arch, baths, a starkly unornamented theatre faced with basalt blocks, a large structure that has been interpreted as a basilica, and the Philippeion (illustration, right) surrounded by a great wall with ceremonial gates, were laid out and built following the grid plan of a typical Roman city. The public structures formed what author Arthur Segal has called a kind of "imported façade". The rest of the urban architecture was modest and vernacular. The city was never completed as building seems to have stopped abruptly after the death of Philip in 249. The new city followed the extremely regular Roman grid plan, with the main colonnaded Cardo maximus intersecting a colonnaded Decumanus Maximus at right angles near the center. Lesser streets marked off insulae, many of which never saw houses constructed upon them.
Осман билігі және одан кейінгі кезеңдер
1596 жылы Шахба Османдық салық тізілімдерінде Сахба деп тіркелді және Хауран санджағындағы Бани Миглад нахиясының құрамына кірді. Онда 8 шаңырақты және 3 жалғыз еркек тұратын, толығымен мұсылман халқы болды. Олар бидай, арпа, жазғы дақылдар, ешкілер және/немесе ара уларына 40% мөлшерінде белгілі бір салық төледі, жалпы сомасы 5050 акче құрады. Шахба құрылысқа кесек тас қажет болатын және оны Филиппопольдегі қираған қалалардан алған халық орталықтарынан қашық болғандықтан, бүгінде ежелгі рим қаласының жақсы сақталған қираған орындары бар. Қалалық мұражайда рим мозаикаларының әдемі мысалдары қойылған. 1952 жылы «Maison Aoua» деп аталатын жерде табылған «Жердің даңқы» тақырыбындағы бейнелі мозаиканың ерекше бай иконографиясы бүгінде Дамаск мұражайында сақтаулы және иконографтар үшін құнды дереккөз болып табылады. Нимредегі салыстырмалы түрде жақсы сақталған рим көпірі жақын маңда орналасқан.
In 1596 Shahba appeared in the Ottoman tax registers as Sahba and was part of the nahiya of Bani Miglad in the Hauran Sanjak. It had an entirely Muslim population consisting of 8 households and 3 bachelors, who paid a fixed tax rate of 40% on wheat, barley, summer crops, goats and/or beehives; a total of 5,050 akçe. Because it was far from population centers that would have required cut stone for building and might have quarried it from those deserted in Philippopolis, Shahba today contains well preserved ruins of the ancient Roman city. A museum located in the city exhibits some beautiful examples of Roman mosaics. The especially rich iconography of the figurative mosaic on the theme, The Glory of the Earth, discovered in 1952 in the so called "Maison Aoua", is conserved today in the museum of Damascus and has proved a rich resource for iconographers. The relatively well preserved Roman bridge at Nimreh is located in the vicinity.
Қазіргі заман
18 ғасырда друздар осы аймаққа қоныс аударды. Қазірге дейін қалада христиандар да бар.
In the 18th century Druze populations moved into the area. A Christian presence exists in the city to the present.
Климат
Шахбаның суық, жартылай шөлейтті климаты бар (Кёппен климаттық жіктелімі BSk).
Shahba has a cold semi arid climate (Köppen climate classification BSk).