Кіріспе

Корея каллиграфиясы, сондай-ақ Сеое деп аталады, – Кореяның көркем жазу дәстүрі. Корея мәдениетіндегі каллиграфия Ханжа (қытай логографиясы) және Хангуль (корей тілінің туған алфавиті) екеуін қамтиды. Корея каллиграфиясының алғашқы үлгілері тек Ханжада, яғни корей тілін жазу үшін алғаш рет қолданылған қытай логографиясында жазылған. Горео және Жосон дәуірлерінде каллиграфиялық жазулар тұрмыстық заттарға жиі қолданылған, мысалы, қылқаламдарға, құлыптарға, құрбандықтарға арналған ыстық жағу құралдарына, фарфорға, лакқа және таңба темірлеріне. 1443 жылы корей алфавиті Хангуль ойлап табылғаннан кейін де корей каллиграфтары қытай әріптерін көбірек бағалаған, оларды беделді деп санаған. Ханжа XIX ғасырдың соңына дейін ресми жазу ретінде қолданылып келді. Бұл Солтүстік және Оңтүстік Корея бөліскеннен кейін, екі ел де Хангульді корей тілінің ресми орфографиясы ретінде жеке-жеке бекіткен кезде өзгерді. Бүгінде көптеген каллиграфтар, әсіресе Оңтүстік Кореяда, Хангульдің жаңа стильдерімен тәжірибе жасап жатыр, ол корей каллиграфиясының кең ауқымды практикасының маңызды бөлігіне айналды.

Тарих

Қытай каллиграфиясы Кореяға біздің заманымыздың 2-ші немесе 3-ші ғасырында енгізілді және 7-ші ғасырда кең таралды. 8-ші ғасырда Ким Сэнг ең алғашқы кореялық каллиграфия шебері ретінде танылды, ол жасаған туындылары шебер қытай каллиграфы Ван Шижидің жұмыстарымен салыстырылды. 9-шы ғасырда ақын Чхве Чхи Вон өзінің туған елі Силла және Тан әулетінде де каллиграфиясымен атақты болды. Алғашқы Тан шеберлері Юй Шинан, Оуян Сюнь және Ян Чжэнциннің тік сызықты каллиграфиялық стилі 14-шы ғасырға дейін танымал болды, содан кейін Чжао Мэнфудың дөңгелек стилі басымдыққа ие болды. Соңынан корей каллиграфиясы формальды сипатқа ие болды. Гим Чжон Хуй (김정희, 金正喜, (1786–1856), сондай-ақ Ким Чжон Хуй деп те аталады, Жосон әулетінің ең ұлы каллиграфы саналады, ол сонымен қатар білімді шенеунік, суретші, эпиграф және буддист болған. Ол көптеген каллиграфиялық формалардың шебері болды, бірақ ең танымал – Чхусачэ, ол Джеджу аралындағы жер аударылу кезінде жетілдірген батыл, еркін стиль. Ол өзінің 秋史 (чхуса) атты қаламды есімімен танымал, ол ежелгі қытай лишу жазуынан шабыт алған. Білімді топтар қытай иероглифтерін қолданғандықтан, корей каллиграфиясы 1910–1945 жылдар аралығында Кореяны жапондықтар басып алғанға дейін ханча қолданды. Ұлттық сезімдер хангул әліпбиінің кең таралмауына ықпал етті, содан бері хангул қолданылатын каллиграфиялық туындылар қайта жанданып келеді, бірақ ханча каллиграфиясы да бүгінгі күнге дейін танымал. Корей каллиграфиясы өз стилін дамытып келеді, тұрақты түрде. Әріптердің шаршы емес формалары, әсіресе жонг сунг, яғни дауыстыдан кейін келетін дыбыс ескеріле отырып, жаңа шрифттер жасалып жатыр.