Кіріспе

Британдық армия офицері (1912–1999)

Майор Реджинальд Джон Говард DSO (8 желтоқсан 1912 – 5 мамыр 1999) – британдық армия офицері, 1944 жылғы 6 маусымда D күні қону операциясы барысында Каен каналы мен Орн өзенінің көпірлерін басып алуға жасалған әуе десанттық шабуылға жетекшілік еткен. Бұл көпірлер Каен каналын және оған іргелес Орн өзенін (шығысқа қарай шамамен 500 метрдей) жалғады және D күні қону операциясының сәтті аяқталуы үшін маңызды рөл атқарды. Соғыстан кейін канал үстіндегі көпір оны басып алғандардың құрметіне «Пегас көпірі» деп аталып, ал Орн өзені үстіндегі көпірге көпірге әскерлерді жеткізген «Хорса» әуе десанттық ұшағының аты беріліп, «Хорса көпірі» деп аталды. Говард соғысқа дейін британдық армияға қатысып, алты жыл жеке сарбаз және кейіннен кіші офицер болып қызмет еткен. 1938 жылы запасқа шығып, Оксфорд қалалық полициясына қабылданады. 1939 жылы соғыс басталғанда армияға қайта шақырылып, тез арада шенді көтеріп, Корольдік Шропшир жеңіл жаяу әскеріндегі рота сержанты болады. 1940 жылы екінші лейтенант болып тағайындалып, 1942 жылы майор шеніне жетеді, содан кейін Оксфордшир және Букингемшир жеңіл жаяу әскерінің 2-ші батальонындағы «D» ротасының құрамына басшылық етеді. D күніне дейін Говардтың ротасы Каен және Орн өзендерінің көпірлеріне шабуыл жасау үшін таңдалып, ол олардың жаттығуларын және шабуыл жоспарын дайындауға жеке жауапты болды. D күні ол ротаны сәтті шабуылға бастап, көпірлерді бақылауға алып, күштер алмасып келгенге дейін оларды ұстап тұрды. D күнінен кейін Говард 1944 жылдың қыркүйегіне дейін ротасына басшылық етеді, содан кейін олар желіден алынады. 1944 жылдың қараша айында болған автомобиль апатынан алған жарақаттарына байланысты ол соғысқа қатыспайды және 1946 жылы Британ армиясынан мүгедектік бойынша шығарылады. Осыдан кейін ол 1974 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін мемлекеттік қызметкер болып жұмыс істейді. Оның көпірлерге шабуыл жасаудағы рөлі соғыстан кейін бірнеше кітаптарда және фильмдерде егжей-тегжейлі сипатталды, ал зейнеткерлікке шыққаннан кейін ол Еуропа мен Америка Құштама Штаттарында тактика және шабуыл туралы бірқатар лекциялар оқыды. Ол 1999 жылы 86 жасында қайтыс болды.

Ерте өмір

Реджинальд Джон Ховард 1912 жылғы 8 желтоқсанда Лондондағы Вест-Эндте тұратын Джек және Этель Ховардтың отбасында дүниеге келді. Тоғыз баланың үлкені болған Ховардтың отбасы жұмысшы топтан шыққан. Оның әкесі Бірінші дүниежүзілік соғыста Францияда окоптарда қызметтенгеннен кейін Courage Brewery сыра қайнату зауытында шебер болып жұмыс істеді, ал анасы үйді шаруаландырып, балаларды тәрбиеледі. Білімін арттыру үшін ол кешкі сабақтарға қатысып, сондай-ақ скауттармен бірге болды. Бірақ 1931 жылы ол жұмыс істейтін брокерлік фирма банкрот болғандықтан жұмыссыз қалды. Ол дене шынықтырудан өте жақсы нәтижелер көрсетті және әскери емтихандарды тұрақты түрде жақсы тапсырды. Ол рота хатшысы, кейін дене шынықтыру оқытушысы болды. Біліміне сүйене отырып, ол офицерлік лауазымға үміткерлік білдірді, бірақ қабылданбады, алайда капрал дәрежесіне көтерілді. 1939 жылғы 28 қазанда ол 1936 жылы танысқан Джой Бромлиге үйленді, және олар кейіннен Терри мен Пенни есімді екі баланың әкесі болды. 1939 жылғы 2 желтоқсанда, Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанына үш айға жуық уақыт өткен соң, ол КСЛИ қатарына капрал ретінде қайта оралды. Бірақ ол тез арада рота сержанты-майоры болып, бес ай ішінде батальонның полк сержанты болды. Ол бір жылдан астам уақыт бойы рота командирі болып, капитан дәрежесіне жетті. 1942 жылғы мамыр айында майор болып, "D" ротасының командирі тағайындалды және оны келесі екі жыл бойы даярлады.

D-Day десанттары

Орна өзені 1944 жылғы 6 маусымда Нормандияға одақтас әскерлерінің шығыс, немесе сол жақ қанатын құрады. Екі көпірді бақылау да маңызды болды, себебі одақтас күштеріне Орн географиялық кедергі ретінде қажет еді, неміс күштерінің одақтас қанатына қарсы шабуылға қарсы тұру үшін, сондай-ақ жақтық жолға қол жеткізу Сворд-Бичтен Каеннің шығысына тасталған 6-шы әуе десанттық дивизияға жабдықтауды қамтамасыз ететін еді. 6-шы әуе десанттық дивизияның одақтас шабуыл күштерінің сол жақ қанатын тиімді қорғауы үшін оқ-дәрі, отын және азық-түлікпен қамтамасыз етілуі аса маңызды болды. Нормандия жағалауының үстінен 8000 фут биіктікте ұшқан үш жолсерік, әрқайсысында 28 қаруланған сарбаз бар, барлығы 90 адам, ұшқыштарды қоса алғанда, өте кішкентай егістік пен қауіпті тоғанның шетіндегі көктерек ағаштарының басын кесіп өтіп, бір-бірінен бірнеше метр қашықтықта тоқтады, дәл сағат 00:16-да. Барлық жолсеріктер бірден тоқтатылды, мақсаттардың үстіне жетіп, мұры "тоқыма сымға кіріп, көпірге тіреліп" тұрды, – деп әңгімеледі Говардтың қол астындағы сарбаз. Шабуыл жасаушылар ұшақ қирандысынан шыққан сәттен бастап мақсаттарына шабуыл жасады. Неміс қорғаушылары толығымен ойсырап қалды, себебі оларға қарсы шабуыл жасауға, қатарға тұруға және мақсаттарды қорғауға уақыт болмады, өйткені британдық күштер іс жүзінде мақсаттың шегінде қонған еді. Бұл "коммандо стиліндегі" әскери операцияның классикалық мысалы болды, онда шабуылшының ең үлкен артықшылығы – күтпегендік, және жоспарланғандай орындалғанда, күтпегендік толық болады, себебі шабуылшылар іс жүзінде ешқандай қарсылыққа тап болмайды. Шабуыл кезіндегі барлық шығындардың көбі – өзіміздің әскерлерімізден немесе жазатайым оқиғалардан туындады. Кем дегенде екі қаруланған неміс бронетранспортері инженерлік ротаға тиесілі болды, олардың артынан панцергренадиерлер сағат 1:30-да көпірге шабуыл жасауға тырысты, бірақ біріншісі ПИАТ-тан жойылды. Басқа танкшылар 6 фунттық танкіге қарсы зеңбірекпен қаруланған үлкен күшпен бетпе-бет келгендерін ойлап, дереу шегінді. Неміс контршабуылы D күнінің таңертеңгі сағаттарында күштірек болды, неміс дивизиялық штабы көпірлердің бұзылмаған күйде алынғанын түсінген кезде. Сол кезде Говард пен оның жолсерік әскерлері екі жаңа парашют десантымен күшейтілді. Көпірлерді ұстап тұрған 2-ші Окс және Бакс басты взводы сағат 03:00-де 7-ші парашют батальонымен ауыстырылды. [35] Кейінірек D күні, 1-ші арнайы қызмет бригадасының британдық коммандосының жасағы, Бригадир Саймон Фрейзер (Лорд Ловат) басшылығымен, Билл Миллиннің сыбызғысының үнімен көпірге қарай жүріп кетті. Осы күшейтулермен олар 21-ші танк дивизиясының элементтерімен, артиллерияның күшті қолдауымен, Пегас көпірін ұстап тұруға мүмкіндік алды. Говард көпірлерді басып алу кезіндегі басшылығы үшін "Еңбегі үшін орденге" ұсынылды және 1944 жылғы 16 шілдеде медальді фельдмаршал (сол кездегі генерал) Бернард Монтгомери табыс етті, бірақ марапаттау 31 тамызға дейін ресми түрде расталмады. "D" ротасы Нормандияда 1944 жылғы 5 қыркүйекке дейін, 91 күндік үздіксіз шайқастан кейін соғысты. Болфордқа оралғаннан кейін, Говард болашақ операцияларға дайындық мақсатында ротасын қайта құруды және ұйымдастыруды бастады. Олар "Маркет-Гарден" операциясына қатысу үшін уақытында кезектен алынбады, соңында Нимгеген мен Арнемдегі көпірлерге шабуыл жасаудан бас тартты. Дегенмен, Говард "D" ротасын жауынгерлік қызметке қайта оралу үмітімен жаттықтыра бастады. Алайда, олай болмады. 1944 жылғы 13 қарашада ол жол апатына ұшырап, ауыр жарақат алды. Ол соғысқа енді қатыспады және 1945 жылғы наурызға дейін ауруханада жатты. "D" ротасы, майор, кейін полковник Джон Тиллетт басшылығымен, "Бұлж шайқасы" кезінде, "Варсити" операциясы кезінде Рейнді кесіп өтуде және Германия арқылы Балтық теңізіне дейін соғысты.

Кейінгі өмірі

1946 жылы, қызметін жалғастыруға ниет білдіргеніне қарамастан, Ховард апатта алған жарақаттарының салдарынан әскерден босатылып, Ауыл шаруашылығы министрлігіне жұмысқа орналасты. 1954 жылы француз үкіметі оған «Croix de Guerre avec Palme» орденін табыс етті. 1959 жылғы 6 маусымда Корнелиус Райан «The Longest Day» кітабын жариялады, онда «D» ротасының көпірлерге жасаған шабуылы толыққанды сипатталды. 1962 жылы актер Ричард Тодд, өзі де рейдке қатысып, Говардтың шабуыл тобын күшейту үшін 7-ші парашюттік батальонымен жіберілген, Говардтың D-Day күнгі оқиғаларын қайта жаңғыртты. Бұл фильм, негізінен Райанның кітабына сүйенгенімен, көркемделіп бейнеленген «The Longest Day» фильмі болды. 1985 жылы Стивен Амброуз көпірлерге жасалған шабуыл туралы «Пегас көпірі» атты кітап жариялады. Кейін ол Суррейдегі ескі шалғай үйге көшіп, 1986 жылы әйелі Джой қайтыс болды. 1960 жылдары Говард 21-ші танк дивизиясының аға офицері Ханс фон Лакпен танысып, дос болып, Пегас көпірін қорғауға көмектесе алмағанын білді. Говард 1999 жылғы 5 мамырда 86 жасында дүние салды. 2006 жылы оның қызы Пенни Говардтың жеке құжаттарын «Пегас күнделіктері» деп атап жариялады.

Цитаталар

35. Пегас күнделіктері Джон Ховард және Пенни Бейтс (2006) 129-бет.