Кіріспе

1958 жылы Айзек Азимовтың "Лаки Старр және Сатурн сақиналары" романы – Айзек Азимовтың "Лаки Старр" сериясындағы соңғы роман, бұл роман алғашқыда Пол Френч псевдонимімен жарық көрген алты жасөспірімдерге арналған ғылыми-фантастикалық туынды. Роман 1958 жылы Doubleday & Company баспасында алғаш рет жарияланды. Бұл Азимовтың 1966 жылғы "Фантастикалық саяхат" романына дейін және 1973 жылғы "Құдайлардың өзі" романына дейін жарық көрген соңғы романы болды, сондай-ақ ол жаңадан жазылған соңғы романы еді. "Лаки Старр және Сатурн сақиналары" – Азимовтың Сатурн жүйесінде өтетін жалғыз романы.

Орнату

Lucky Starr and the Rings of Saturn көбінесе Сатурн жүйесінде, 1950 жылдардың аяғындағы білім деңгейіне сәйкес суреттеледі. Сол кезде тоғыз ғана спутник ашылған еді, ең ішкісі – Мимас. Асимов Мимас диаметрін 547 километр (340 миль) деп сипаттаған, бірақ қазір оның диаметрі 384 километр (240 миль) екені белгілі. Романның бірнеше тарауы Титанға арналған, ол сол кезде Күн жүйесіндегі Ганимед пен Тритоннан кейінгі үшінші ірі серік саналған. Оның атмосферасы "Жер атмосферасына жақын қалыңдықта" және көбінесе метаннан тұрады деп сипатталған. Бүгінде Титанның Ганимедтен кейінгі екінші ірі серік екені және оның атмосферасы Жер атмосферасынан тығыз екені, құрамында 98,4% азот және тек 1,6% метан бар екені мәлім. Соңғы тараулар Асимов атап өткендей, ең жарқын астероид саналатын Веста астероидында өтеді. Сол кезде Вестаның диаметрі 346 километр (215 миль) деп есептелген, ал қазір оның орташа диаметрі шамамен 530 километр (330 миль) екені белгілі.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Жұлдыздар жүйесінен оралғаннан кейін алты апта өткен соң, Дэвид "Лакки" Старр Жұлдыздар жүйесінде ол ашқан Сириан тыңшылар желісінің басшысы Джек Дорранстың Жерден қашқанын біледі. Старр мен оның серігі Бигмен Джонс Дорранстың ізін Сатурн жүйесіне дейін қуады, онда Дорранс оларды Сатурн сақиналарында жоғалтуға тырысады, бірақ оның кемесі сақина сынықтарының соқтығысынан қирап қалады. Содан кейін Сириан кемесі Старрмен байланысып, Сириандардың Титан планетасында колония құрғанын және оны Сириус үшін иеленгенін хабарлайды. Бұл, әдеттегі қағидаға қайшы келеді: бір жұлдыздық жүйедегі әлемнің тұрғындары жүйедегі барлық бөліктерге, тіпті тұрақты қоныстар жоқ жерлерге де егемендік құқығына ие болады. Старр Жер флотын Жерге қайтаруға бұйрық береді, бірақ Бигмен мен Кеңес мүшесі Бен Вессилевскиймен бірге Сатурн жүйесіне оралады. Бірнеше Сириан кемелері "Ату Жұлдызын" (Shooting Starr) қуып жеткенде, Старр өзінің кемесін Мимас планетасының ішінде жасырады, Вессилевскийді бірнеше айға жететін азық-түлікпен қамтамасыз етіп, бетінде қалдырады, содан кейін "Ату Жұлдызын" ғарышқа қайтарады, онда оларды Сириандар тұтқынға алып, Титан колониясына жеткізеді. Колонияда Сириан командирі Стен Девор Старр келесі жұлдызаралық конференцияда, астероид Вестада Сириандарға шабуыл жасау үшін Сатурн жүйесіне кіргенімді куәлік беруге келіспесе, Бигменді өлтіретінімен қорқытады. Бигмен Девормен жекпе-жекте жеңіске жетіп, өмірін қауіпке тіккенде, Старр Девормен келісімге келеді: егер ол Бигменнің өмірін сақтап қалса, Старр Сатурн жүйесіне қарулы кемемен кіргенімді куәлік етемін және Сириандарды Мимастағы Вессилевскийдің базасына жетелеуге келісемін. Конференцияға делегаттар жиналғанда, Галактиканың бейтарап күштерінің басшысы Агас Доремо Конвейге Сириандарды қалай болса солай қалдыру керектігін айтады. Ол жұлдыздық жүйелердің бөлінбеушілігі идеясын қолдайды, бірақ басқа әлемдердің Жерге деген сенімсіздігін ескере отырып, Сириандарды соғыссыз Күн жүйесінен шығарудың жолын таба алмайды. Алайда, егер Сириандар қала берсе, олар өздерінің мүмкіндіктерін асырып жіберіп, жаңа конференцияны қолайлы жағдайда өткізуге мүмкіндік береді. Бірақ мүмкіндік туса, Жердің ұстанымын қолдауға бар күшін салатынын айтады. Доремо конференцияға төрағалық етуге сайланады – екі тараптың да келісім білдірген жалғыз мәселе. Девор Сириандардың Титанда база құрғанын мойындайды, бірақ Сатурн мен оның айлары Жердің жұлдыздық жүйесінің бөлігі екендігі маңызды емес дейді: "Бос әлем – бос әлем, ол ғарышта қандай жолмен жүрсе де. Біз оны бірінші отарлап алдық, енді ол біздікі". Содан кейін Девор Старрды шығарып, ол ескертілгеннен кейін Сатурн жүйесіне қайта кіргенін және Вессилевскийдің Мимаста база құрғанын мойындайды. Конвей Старрды тексеруге рұқсат сұрайды. Оның себептерін сұрағанда, Старр өзінің құпия жоспарына сәйкес, Вессилевскийді Мимаста колония құру үшін орналастырғанын айтады. Конвей Сириандар Вессилевскийді Мимастан алып тастау арқылы олардың орнатуға тырысқан қағиданы бұзғанын мәлімдейді. Девор бұрын Сириандар Мимасқа жақындамағанын айтқандықтан, ол жердің көзқарасына қарамастан, Жерге тиесілі. Доремо мүмкіндікті пайдаланып, Сириандық көзқарасты қабылдаудың салдарына назар салады: соғыс әрбір тас үшін басталуы мүмкін. Содан кейін ол Сириус дұрыс жауап бере алмас бұрын делегаттарды дауыс беруге итермелейді. Конференция үш клиенттік әлемнің Сириандармен дауыс беруімен, ал қалғандарының Жермен дауыс беруімен аяқталады, нәтижесінде Сириандар бір ай ішінде Титаннан кетуге міндеттеледі – "Жұлдыздық жүйелердің бөлінбеушілігі" қағидаты бекітілді, бұл басты кейіпкерлердің оң және қажетті нәтиже деп санайтын жетістігі.