Кіріспе

Lockheed CL 1200 Lancer – 1960 жылдардың соңында Lockheed F 104 Starfighter негізінде жасалған ұшақ жобасы. CL 1200 негізінен АҚШ әскери қызметінен тыс экспорттық өнім ретінде жоспарланып, сатылды. Осылайша ол Dassault Mirage III, McDonnell Douglas F 4 Phantom II, Mikoyan Gurevich MiG 21 және Northrop F 5E Tiger II сияқты бәсекеге қабілетті үлгілермен бәсекелесе алатын еді. CL 1200 АҚШ үкіметінің «Жеңіл ұшақ» бағдарламасы аясындағы төртінші буын ұшақтарымен сәтсіз бәсекелесті, нәтижесінде General Dynamics F 16 және Northrop F 17 Cobra (McDonnell Douglas F/A 18-дің алға құрылымы) пайда болды. Lockheed өзінің F 104 өндіріс тәжірибесінен және бөлшектер мен жүйелердің үйлесімділігінен пайдалануды көздеді. Ол құралдарды, қалыптарды және қолданыстағы жабдықты қайта пайдалану арқылы шығындарды азайта алатын еді. Lockheed консорциумдық өндірісте тәжірибелі болды және CL 1200 жобасында осы тәжірибені жалғастыруды үміттенеді. CL 1200 жеткізілімдері 1972 жылы басталса деген болжам бар еді. F-104 конструкциясынан көп нәрсені алған жаңа үлгіде жоғары орналасқан, кеңейтілген қанаттары және төмен орналасқан, үлкейтілген құйрық қосқандары болды. Бұл екі ерекшелік ұшуды басқару сипаттамаларын және қысқа ұшу-қону жолағындағы өнімділікті жақсартуға бағытталған. CL1200 1 F 104 қозғалтқышының жаңартылған нұсқасын, General Electric J79-ды пайдалануға тиіс болды, ал CL1200 2 Pratt and Whitney TF 30 турбовентиляторлық қозғалтқышпен жабдықталуы жоспарланған. CL 1200 1 халықаралық ұшақтар сайысына қатысты. 1970 жылдың қараша айында Northrop F 5 жеңімпаз атанғандықтан, Lancer үшін негізгі нарық жоғалды және жоба аяқталған ұшақтарсыз тоқтатылды. X 27 – CL 1200 Lancer жобасынан туындаған жоғары өнімділікке ие зерттеу ұшағына АҚШ Әскери-әуе күштері берген эксперименталды атау. X 27 озық технологиялық жоғары өнімділік қозғалтқыштар мен жабдықтарды сынауға арналған еді. Алайда, X 27 жобасы макет кезеңінен аспады. CL 1200 2 (кейде CL 1600 деп те аталады) 1972 жылғы «Жеңіл ұшақ» сайысына қатысу үшін X 27 ұшағының жаңартылған нұсқасы болды. General Dynamics және Northrop компанияларының жобалары YF 16 және YF 17 үшін келісімшарттар алған кезде CL 1200 2 жобасы іске аспады. Дизайн X 27 үлгісіне ұқсас болды, бірақ соққы конустары және басқаша құйрық қосқандары бар дөңгелек ауа кірерліктеріне ие болды. АҚШ Әскери-теңіз күштері үшін ұсынылған тағы бір нұсқасы CL 1400 немесе CL 1400N деп аталды. Ол CL 1200 2 ұшағының алдыңғы фюзеляжы, ауа кірерліктері мен қанаттары негізінде, X 27 ұшағының артқы фюзеляжымен құрастырылды.

Дизайн

F-104 ұшағының ізбасары болу үшін жоспарланған Лансер, Lockheed компаниясының Skunk Works бөлімшесінен шыққан тағы бір ұшақ болды. Осы кезеңде Кларенс Л. "Келли" Джонсон бөлімнің басшысы болды, ал Skunk Works дизайнерлері осы үлгінің барлық аэродинамикалық зерттеулерін және жел тоннеліндегі сынақтарын жүргізді.

Ұшақ корпусы

CL 1200 негізгі F 104 фюзеляж құрылымын пайдаланатын болды, оның ұзындығы 46% артық ішкі отын сыйымдылығын қамтамасыз ету үшін ұлғайтылды. Фюзеляждың ұзартуы стандартты F 104 фюзеляжының алдыңғы және ортаңғы бөліктері арасындағы енгізілген бөліктен тұрады. F-104-тен айырмашылығы, артқы фюзеляж бөлігінің тіректері, лонжерондары және реактивті соплоның айналасындағы қаптамасы титан қорытпасынан жасалатын болды. Дизайнды күрделі өзгерту – иыққа орнатылған қанаттың ауданы 53%-ға ұлғайтылып, сондай-ақ артқа қарай жылжытылды. Жаңа қанаттың ені 9 метр (29 фут) болды және алдыңғы және артқы жиектеріндегі қақпақтары сақталды, бірақ жаңа алдыңғы жиек кеңейтімдері қосылды, ал Starfighter-дің 10° диэдралы бұрышы сақталды. Қақпақ жүйесі қолмен немесе автоматты түрде жұмыс істеуге мүмкіндік берді, жүктеме факторына, әуе жылдамдығына және биіктікке қарай конфигурацияланатын болды. Жаңа ішкі қанат панельдері қосымша артқы жиек қақпағымен жабдықталды, бұл F 104-ке қарағанда ауданын екі есеге арттырды. Бұл қысқа жолмен ұшу мүмкіндігін жақсартатын және қону жылдамдығын төмендетуге мүмкіндік беретін еді. F 104-тің шекаралық қабатты басқару жүйесі қақпақ ауданының ұлғайғандығына байланысты қажетсіз деп танылды және алынып тасталды. Сыртқы қанат панельдері F-104-тің панельдерімен дерлік бірдей болды. Құйрық қондырғысы ауданы ұлғайтылып, екі жеке бетке бөлінді және тік қанаттың үстінен төменгі артқы фюзеляжға жылжытылды, бұл жоғары шабуыл бұрыштарында жоғары орналасқан қанаттан туындайтын төмен қарайтын ағынның әсерін болдырмау үшін жасалды, бұл терең тоқтауға әкелуі мүмкін еді. Құйрық қондырғысын қайта орналастыру "Жұлдызды жауынгердің" белгілі көтерілу проблемаларын жоюға да бағытталған шара болды. Ұқсастық үшін қону шассисі, гидравликалық және электр жүйелері F 104 сияқты қалды. F 104S-тің күшейтілген жел әйнегі жоғары Мах сандарымен ұшу кезінде аэродинамикалық қызуға төтеп беру үшін пайдаланылатын еді. Екі орынды оқу-жаттығу нұсқасы, сондай-ақ барлау және кез келген ауа-райында ұшыруға арналған нұсқасы жоспарланған. Бұл TF 104G, RF 104G және F 104S-тің алдыңғы фюзеляж бөлімдері мен авионикасын пайдалану арқылы жүзеге асырылатын еді.

Мотор қондырғысы

Lancer-дің бастапқы нұсқасы CL 1200 1 болды, ол F104 ұшағында қолданылған қозғалтқыштың жетілдірілген нұсқасы – J79 GE 19 турбореактивті қозғалтқышымен жабдықталған еді. Екінші, көбірек жетілдірілген нұсқасы – CL 1200 2, J79 турбореактивті қозғалтқышынан жақсартылғандай, заманауи турбовентиляторлы қозғалтқышты орналастыруға болатын орталық және артқы фюзеляж бөлімдерінің жаңа дизайнына ие болды. Бұл турбовентиляторлы қозғалтқыш F 111F ұшағында қолданылған Pratt & Whitney TF30 P 100 болжанып отырды. TF 30 P 100 ең жоғары қуаты 60 пайызға артуы тиіс еді. Ауа қабылдағыштары F 104-тегідей орналасқан, бірақ F 104-тегі бекітілген конустардың орнына, қозғалтқыштың кең жылдамдық диапазонында жұмысын оңтайландыру үшін төрт дюймге жылғатын өзгермелі соққы конустарын пайдалану жоспарланған.

Қару-жарақ

Lancer негізгі қару ретінде 20 мм General Electric M61A1 зеңбірегін сақтап қалу үшін жоспарланған, бірақ балама ретінде 30 мм DEFA зеңбірегі де орнатылуы мүмкін еді. Жерге шабуыл жасау үшін тоғыз қару орнату станциясы болған: біреуі фюзеляж астында, әрбір қанаттың астында үштен, және әрбір қанат ұшында біреуден. Ішкі қанат астындағы пилондарға екі Nord Aviation AS 30 зымыраны орнатуға болады, ал қысқа қашықтықтағы жер шабуылы миссияларында 12 000 фунтқа (5450 кг) дейін қару-жарақ тасымалдауға болады. Ауадан ауаға қарсы зымырандар AIM 7 Sparrow (көптеген 4-ке дейін) және AIM 9 Sidewinder (әдетте 6, бірақ максимум 10-ға дейін) тасымалдауға арналған. F104-ке ұқсас типтегі және сыйымдылығы бар сыртқы жанармай бактерілерін қанат ұштарында және қанат астындағы пилондарда ұшу қашықтығын арттыру үшін орнатуға болады.

Өнер көрсету

Жалпы салмағы шамамен 35 000 фунт (16 000 кг) максималды сыртқы жүктемемен, ал ең жоғары жылдамдығы 1700 миль/сағ (2720 км/сағ, Мах 2.5) 35 000 фут (10 700 м) биіктікте күтілді. Тұрақтандыру кезіндегі ұшу жолы 1450 фут (440 м) деп есептелді; бұл F 104G үшін қажетті жолдың 52% құрайды, сондай-ақ, қону кезіндегі көрсеткіштерді жақсартуға мүмкіндік берді, себебі қону жылдамдығы төмен болды. Lockheed компаниясының бас конструкторы "Келли" Джонсон CL 1200 2 ұшағының әуедегі жекпе-жекте кез келген белгілі истребительден басым болатынын болжады.

Құны

Lockheed компаниясы жан-жақты сараптама жүргізіп, 1970-ші жылдардағы озық конструкциялы, төмен бағалы жауынгерлік ұшақтарға әлемдік нарық бар екеніне сенді. Басқа ұшақ өндірушілер де осы мүмкіндікті таныды, осы себепті сол кезде сату үшін қатыгез бәсекелестік болды. Lockheed есептері көрсеткендей, осы нарықтың 10% үлесін (750 ұшақ) иеленудің өзі тиімді кәсіп болар еді. Олар Lancer-ді әзірлеуге кеткен шығын шамамен 70,5 миллион АҚШ долларын құрайды деп есептеді. Бір ұшақтың құны өндіріс көлеміне байланысты болды: 500 ұшақ өндірісі үшін 2,7 миллион доллар, ал одан екі есе көп, яғни 1000 ұшақ үшін 2,4 миллион доллар. Lockheed алғашқы 10 жылдық пайдалану шығындарын зерттеді. Бұл шығындарға қосалқы бөлшектер, жердегі жабдықтар, техникалық нұсқаулықтар, техникалық қызмет көрсету және ұшқыштарды оқыту кірді. 500 ұшақ өндірісі үшін 10 жыл ішіндегі қолдау құны 330 миллион долларға бағаланды, ал 1000 Lancer ұшағы құрастырылған жағдайда 180 миллион долларға дейін төмендеді. 10 жылдық операциялық шығындар да есептелді. Осы барлық шығындарды қосып есептегенде, Lockheed өнімдері Dassault Mirage F 1 және F 4F Phantom ұшақтарымен салыстырғанда айтарлықтай үнемдеуге мүмкіндік беретінін мәлімдеді.

CL-1200-1

1970 жылы қарашада «Нортроп F-5 21» ұшағы халықаралық истребительдер сайысында жеңіске ие болды. Одан кейін, F-104 ұшақтарын пайдаланушылар CL-1200 жобасына қызығушылық танытпады және жоба тоқтатылды.

CL-704 VTOL

Starfighter-дің тағы бір тоқтатылған түрі, CL 1200 Lancer-ден сегіз жыл бұрын жасалған және тікелей байланысы жоқ, CL 704 VTOL шабуылдық және барлау ұшағы, ол 1962 жылы Lockheed және Short Brothers және Harland Ltd. компанияларының бірлескен жобасы ретінде ұсынылған. Бұл ұшақ қана VTOL операциялары үшін жобаланған, әрбір кеңейтілген қанат ұшындағы бөлімшелерде тік орнатылған жеті Rolls Royce RB181 көтергіш қозғалтқышы орналастырылуы тиіс болған. Басты алға жылға бару қуатын Rolls Royce RB.168R қозғалтқышы фюзеляжда қамтамасыз ететін еді. Көптеген қиындықтар мен Hawker P.1127 ұшағының жоғары деңгейдегі дамуына байланысты жоба тоқтатылды. MRCA (Көп мақсатты ұрыс ұшағы) жобасының баламасы ретінде үлкен қанатты F 104 нұсқасы ұсынылды, ол сол кезде көпұлттық еуропалық жоба ретінде әзірленген. Бірақ ешқандай нәтиже болмады, ал MRCA ақырында Panavia Tornado ұшағына айналды.

X-27 дамуы

АҚШ Әскери-әуе күштері кем дегенде бір эксперименталды Лансерді X-27 (Локхид CL-1600 деп аталды) белгісімен сатып алуды жоспарлады, оның мақсаты 2.6 Мах жылдамдығында сынақ жүргізу болатын. X-27 жалпы құрылымы жағынан Лансерге ұқсас болуы керек еді, бірақ тікбұрышты пішінді өзгертілген қозғалтқыш ауа түсіру құрылымдарымен жабдықталуы тиіс еді. X-27 бағдарламасына АҚШ Конгресі мен Әуе күштерінен дерлік қолдау көрсетілмеді. Қаржыландырудың жетіспеуіне байланысты, ұшуға қабілетті бірде-бір ұшақ салынбады. Бір толық көлемді макет жасалды, және жоба тоқтатылғанға дейін үшке дейін фюзеляж түрлендірілді.