Кіріспе

Періштелердің анасы Жоанна (Matka Joanna od Aniołów, сондай-ақ "Ібіліс және монах") — 1961 жылы түсірілген, Ежи Кавалерович режиссерлік еткен, демондық иелену туралы польшалық қорқынышты көркем фильм. Фильм Ярослав Ивашкевичтің осы аттас повесі негізінде жасалған, ал оның сюжеті 17 ғасырдағы Лаудун оқиғаларынан шабыттандырылған. Бұл фильм 1961 жылғы Канн кинофестивалінде қазылар алқасының арнайы жүлдесін жеңіп алды.

Сюжет

Оқиға Смоленск қаласындағы XVII ғасырдағы монастырдың ішінде және оның айналасында өтеді. Жозеф Сурин деген діни қызметкер түнгі демалыс үшін кішкентай қонақүйге келеді. Ол жақын маңдағы монастырдың жын-шайтанға билік ету жағдайын зерттеу үшін жіберілді, өйткені жергілікті діни қызметкер, ата Гарнич, монахтарды жыныстық азғырғаны үшін ағашқа жанып өлтірілді. Келесі күні әулие Сурин монастырға барады, онда ол монастырдың абысыны, ана Жаннамен кездеседі, ол барлық монахтардың ішіндегі ең көп иеленуші деп айтылады. Әке Суринге дейін төрт діни қызметкер Жоанна ананы жыннан құтқаруға тырысқан, бірақ сәттіліксіз. Қонақ үйдегі ауыл тұрғындары монастырьдің қиын-қыстау өткеніне қызығушылық танытады және оның даму тарихының жолын ұстауға тырысады, ал конюшник Казиук Әке Суринді айналасына алып жүріп, жалғыз иіліп алынбаған монах Мальгорзата әпкеден түнгі қонақ үйге келген кезде әңгімелер сұрайды. Әке Сурин ана Джоанның сегіз жынға билік еткенін білгеннен кейін, ол және басқа бірнеше діни қызметкерлер жын шығару кезінде абыстықты жыннан құтқарады. Ол да, басқа да монахтар да емделген сияқты. Бірақ көп ұзамай жын-перілер оған билік құрып, оның күшін арттырады. Жоанна ана Сюрин атаны өзіне құдайшыл болуға шақырып, азғыруға тырысады. Осы арада Мальгожата абысыны монастырды тастап, қонақүйге келген Хрящевскийге ғашық болып, Маргаретке айналады. Әке Сурин мен жергілікті раввиннің сәтсіз кездесуінен кейін діни қызметкер монастырға қайта кіреді және ана Жоаннаның жындарын оған деген сүйіспеншілігі арқылы қабылдайды. Түнде атамыз Сарин шайтанның бұйрығын орындап, абысты құтқарудың жалғыз жолы деп ойлап, балта ұстап, Казиук пен тағы бір тұяқшыны өлтіреді. Келесі күні таңертең Маргаретті қожайын тастап кетеді де, ол қанды балта ұстап отырған ата Суринді табады. Діни қызметкер оған Жоанна анаға барып, оның құтқарылуы үшін махаббат атынан жасаған құрбандығы туралы айтуды тапсырады. Маргарет монастырға жүгіріп барып, Жоанна анамен бірге жылап, бірде-бір сөз айтпайды.

Өмірбаян

Бұл фильм 1634 жылы Францияның Лудун қаласындағы жаппай истерияның нақты өмірдегі оқиғасына шала-шала негізделген. Оқиға 1634 жылы Урсулин орденінің Лудун қаласындағы монастырінде болды. Дөңгелек есімді Жанна Періштелердің қарындасы бастаған монахтар, әдемі және әйелдерге құмар дін қызметкері Урбен Грандьеге әуес болып қалды. Грандье монахтардың рухани жетекші болу туралы ұсынысын қабылдамағаннан кейін, Жанна Грандьені өзін және қарындастарын азғырып, оларды шайтандармен билеу үшін қара магия қолданды деп айыптады. Грандьенің жаулары, соның ішінде кардинал Ришелье, оны колдовство жасады деп айыптап, өлім жазасына кесу үшін осы айыптауды пайдаланды. Кен Расселдің "Жұрттар" (1971) фильмі Грандьенің соты мен өлімін бейнелегенімен, "Періштелер анасы Жоанна" оның өлімінен кейінгі оқиғаларды көрсетеді. Оның өлімінен кейін де төрт жыл бойы монахтардың бойын шайтан биледі, және адал әрі терең рухани Әке Жозеф Сурин одан әрі оларды құтылуға көмектесті, оның басты мақсаты Жанна қарындасқа көмектесу болды.

Сыни қабылдау

Фильмді Филипп Дженкинсон "Радио Таймс" журналында ұсынған. Бұл фильм Мартин Скорсезе ұсынатын: "Польша киносының шедеврлері" ішіндегі 21 цифрлық түрде жаңартылған классикалық польша фильмінің бірі.