Кіріспе

Шотланд шығыстанушысы (1895–1971)

Сэр Гамильтон Александр Роскин Гибб (2 қаңтар 1895 – 22 қазан 1971), H. A. R. Gibb деп белгілі, шотланд тарихшысы және шығыстанушы болған.

Ерте өмір және білім

Гибб 1895 жылғы 2 қаңтарда Египеттің Александрия қаласында Александр Кроуфорд Гиббтің ұлы болып дүниеге келді. Александр Кроуфорд Гибб – Шотландияның Ренфрушир округындағы Гладстоун қаласының Джон Гибб және Шотландияның Гринок қаласының Джейн Энн Гарднердің ұлы еді. 1897 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін анасы Александрияда мұғалім болып жұмыс істеді. Гамильтон бес жасында ресми білім алу үшін Шотландияға оралды: алдымен төрт жыл жеке сабақтар алды, содан кейін 1904 жылы Эдинбургтағы Корольдік орта мектепке қабылданды және 1912 жылға дейін оқыды. Оның білімі классикалық ғылымдарға, сондай-ақ француз, неміс және табиғат ғылымдарына бағытталған. 1912 жылы Гамильтон Эдинбург университетіне семиттік тілдер (иврит, араб және арамей) бойынша жаңа арнаулы бағдарламаға қабылданды. Гамильтонның анасы 1913 жылы, ол университеттің екінші курсында оқып жүргенде қайтыс болды. Оның Юстон Гибб және Арчибальд Гибб есімді екі інісі болған. (отбасылық мәліметтер)

Әскери қызмет

Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Гибб Эдинбург университетіндегі оқуын тоқтатты және 1917 жылдың ақпанынан бастап Францияда, ал бірнеше ай бойы Италияда Ұлыбритания Корольдік артиллериясының офицері ретінде қызмет етті. Ол 19 жасында офицерлік шен алды. 1918 жылғы 11 қарашадағы қару тоқтату туралы келісімге дейін қызмет еткені үшін оған "соғыс артықшылығы" бойынша бакалаврдан кейінгі магистр (MA) дәрежесі берілді.

Академиялық мансап

Соғыстан кейін Гибб Лондонның SOAS университетінде араб тілін оқыды және 1922 жылы магистратураны аяқтады. Оның кейін Ұлыбритания және Ирландия Корольдік Азия қоғамы монография ретінде жариялаған магистрлік диссертациясы Трансоксиананың мұсылмандар тарапынан жаулануына арналған еді. 1921 жылдан 1937 жылға дейін Гибб сол кездегі Шығыстану мектебінде араб әдебиетін оқытты, профессор Томас Арнольдтың жетекшілігімен, ал 1930 жылы профессор атанды. Осы кезеңде ол "Ислам энциклопедиясының" редакторы болды. 1937 жылы Гибб Дэвид Сэмюэл Марголиуттан кейін Оксфордтың Сент-Джон колледжінде Лаудиан араб тілі профессоры қызметін иеленді, онда ол он сегіз жыл жұмыс істеді. Г. А. Р. Гибб 1905 жылдан бері Гибб мемориалдық сериясын жариялап келе жатқан E. J. W. Гибб мемориалдық қорының сенімділер кеңесінің мүшесі болды.

Зерттеу

Гибб араб әдебиеті мен тілі, ислам тарихы мен институттары және ислам салаларында жұмыс істеді. Орталық Азиядағы арабтардың жаулауларынан кейін оның алғашқы маңызды еңбегі «Араб әдебиеті – Кіріспе» (1926) болды. Оның ислам тақырыбындағы ең маңызды жұмыстары – «Исламдағы қазіргі үрдістер» (1947) және «Мұхаммедшілдік: Тарихи шолу» (1949), кейіннен «Ислам: Тарихи шолу» деп қайта басылды. Оның соңғы маңызды еңбектерінің бірі – «Ислам өркениеті туралы зерттеулер» (1962) болды.

Жеке өмір

Сондай-ақ 1922 жылы Гибб Хелен Джесси Старкқа үйленді. Олардың Иан (1923–2005) деген бір ұлы мен Дороти (1926–2006, қазір Дороти Гринслэйд) деген бір қызы болды. Гибб 22 қазан 1971 жылы қайтыс болды.