Кіріспе

1864 жылы Вирджиния штатындағы Петербургте болған Американдық Азамат соғысының шайқасы. 21 маусымда Одақ әскерлері темір жолға қарсы миссияға дайындалып, қатарларын қайта құрып жатқанда, күтпеген қонақ – президент Авраам Линкольн келді. Ол сумен келіп, Гранттың жаңадан құрылған штабы – Сити-Пойнтқа түсті. Линкольн Грантқа: "Жай ғана қайыққа мініп, сені көруге келдім. Мен ешқандай пайда келтіре алмаймын, тіпті зиян келтіруіме де қорқамын, бірақ өзімді сенің бұйрығыңа беремін. Егер мені бірдеңе дұрыс емес жасап жатқанымды байқасаң, дереу жібер" деді. Грантпен стратегиялық мәселелерді талқылағаннан кейін Линкольн алдағы шайқасқа қатысатын VI корпустың әскерлеріне барып кездесті.

Шайқас

21 маусымда II корпустың бөлімдері темір жолға қарай ілгеріледі және Конфедерацияның атты әскерімен қақтығысты. Шабуыл жоспары бойынша, II және VI корпустар Иерусалим планка жолынан өтіп, содан кейін 3 шақырымға жуық солтүстік-батысқа бұрылуға тиіс болды. Қиын жер бедері – батпақтар мен қалың тоғайлар – олардың жылдамдығын баяулатты, ал 22 маусым таңында екі корпус арасында үзіліс пайда болды. II корпусы жоспарланғандай бұрыла бастағанда, VI корпусы генерал-майор Кадмус Вилкокстың, генерал-лейтенант А.П. Хилл корпусының дивизиясынан конфедерат әскерлерімен кездесті және алға жылжудың орнына бекініске кірісті. Хилл корпусының тағы бір дивизия командирі, генерал Уильям Махоун, екі одақтық корпус арасындағы алшақтық кеңеюде екенін және бұл олар үшін тиімді нысана екенін байқады. Махоун соғысқа дейін теміржол инженері болған және Петербургтің оңтүстігіндегі осы аймақты жеке зерттегендіктен, конфедерат шабуыл тобының жақындауын жасыруға болатын шатқалды жақсы білген. Роберт Ли Махоунның жоспарын мақұлдады және 22 маусымда сағат 15:00-де Махоунның әскері генерал Фрэнсис Барлоудың II корпусы дивизиясының артынан шығып, оларды күтпеген жерден шабуылдады. Әскердің бірі: «Шабуыл одақтық әскерлер үшін ғана емес, сонымен қатар таң қалдырды». Барлоу дивизиясы күтпеген шабуылдан тез құлдырады. Жер қазбаларын салған генерал Джон Гиббон дивизиясы да арттан шабуылға ұшырады және көптеген полк қауіпсіздікке қашты. Махоун Вилкоксқа шабуылға қосылуды сұрап, жедел хабарлама жіберді; бірақ Вилкокс VI корпусының алдындағы әскерлері туралы алаңдады және оның қолдауына жіберген екі полк кешігіп келді. II корпусының әскері 21 маусым күні түнде өздері салған жер қазбаларының маңына жиналып, қорғаныс шебін тұрақтандырды. Қараңғылықпен соғыс аяқталды. 23 маусымда II корпусы жоғалтқан жерін қайтаруға көтерілді, бірақ конфедераттар бекіністерін тастап, кері шегінді. Генерал Мидтің бұйрығымен VI корпусы таңғы сағат 10:00-ден кейін Велдон темір жолына жету үшін екінші рет ауыр шабуыл жасады. Бригада генералы Льюис А. Гранттың 1-ші Вермонт бригадасы конфедерат жаяу әскерінің үлкен күші шабуыл жасағанда рельстерді бұзуға кірісті. Көптеген вермонттықтар тұтқынға алынды және оларды қуғанда шамамен 0,8 шақырым рельс қиратылды. Мид Хорацио Г. Райтты алға жылжуға және жаумен қақтығысуға бірнеше рет шақырды, бірақ Райт алға жылжудан бас тартты, өйткені оның корпусы күні бұрынғы II корпустың тағдырына ұшырауы мүмкін деп уайымдады. Кешкі сағат 19:35-те Мид Райтқа: «Сіздің кешігуіңіз қатаң жазаға лайық» деді. Мидтің көмекшісі Теодор Лайман: «Осы жағдайда Райт корпусты басқаруға мүлдем жарамсыз екенін көрсетті».

Салдары

Одақтың қазасы 2962 адам, Конфедерацияның 572 адамды құрады.