Кіріспе

Парма және Пьяченца герцогы 1849 - 1854 жылдар аралығында Карл III (; 14 қаңтар 1823 - 27 наурыз 1854) - 1849 - 1854 жылдар аралығында Парма герцогы болды. Ол Парма герцогы Карл II-нің жалғыз ұлы және Саксония мен Венада білім алды. Лукканың мұрагерлік ханзадасы кезінде ол мазасыз жас адам болып өсті және көп саяхаттар жасады. Бір кезде ол Пьемонт армиясында капитан шенімен қызмет етті. 1845 жылы әкесі оны Артуалық Луиза ханшайымға үйлендірді, ол оған төрт бала берген бай мұрагер әйел еді. 1847 жылдың желтоқсанында императрица Мария Луизаның қайтысынан кейін, әкесі Парма герцогы болды, бірақ 1849 жылдың 24 наурызында тақтан бас тарды. Карл III Парма, Пьяченца және қосылған аймақтардың герцогы болды. Карл III өзінің тағына Австрия әскерлерінің қолдауы арқасында ие болды. Ол Пармада әскери жағдай режимін енгізді, уақытша үкімет мүшелеріне қатаң жазалар салды, университетті жапты және тұрақты қуғын-сүргін саясатын жүргізді. Оның авторитарлық саясаты оны халыққа ұнатпады. Билік құрған бес жылдан кейін, 1854 жылдың наурыз айында ол қаныпешене өлтірілді.

Ерте өмір

Карл III 1823 жылдың 14 қаңтарында Лукка қаласының жанындағы Вилла-делле-Пианореде дүниеге келді. Ол Лукка ханзадасы Карл Луидің (кейін Люкка және Парма герцогы) мен оның әйелі, Савойлық Мария Тереза ханшайымның (Сардиния королі Виктор Эммануэль I-нің қызы) жалғыз ұлы еді. Оған Фердинандо Карло Витторио Джузеппе Мария Балдассаре деген крещение есімдері берілді.

Неке және балалылық

1845 жылы Лукка герцогтігі үлкен қаржылық қиындыққа тап болғандықтан, Фердинандтың әкесі оны үлкен қалыңдықпен ханшайымға үйлендіруге шешім қабылдады. Келін болып таңдалған Луиза де Артуа ханшайымы (1819-1864), Франция тағына легитимист талапкердің жалғыз қарындасы, Шамбор графы. Ол Берри герцогының қызы және Франция королі Карл X-тің немересі болды. Фердинандо Карло, ол кезде жиырма екі жаста болған, бастапқыда оған үйленгісі келмеді. Ол одан төрт жасқа үлкен, жақын туысы, және оның партиясы – легитимисттердің идеологиясын ұнатпады. Ол үш жыл күтіп, кейіннен өзіне ұнайтын келін табуға үміттене берді. Алайда, әкесі оның жеке қаражатын тоқтатумен қорқытып, оны мүлдем жандарда қалдыруға айналдырды, сондықтан Фердинанд бұл идеямен келісті. Фердинанд Карло мен Луиза – туысқандар, және олар бала кезінен Венада бірге өскен. Олардың үйлену тойы 1845 жылдың 10 қарашасында Шлосс-Фрохсдорф сарайында, Шамбордың жер аударылудағы үйінде, Австриядағы Ланценкирхенге жақын, Венадан 30 шақырым қашықтықта өтті. Олардың бал айлары оларды Австриядағы Уршендорф қамалына, содан кейін Фердинанд Карло ең жайлы сезінетін Англияға алып барды. Олардың некелері бірнеше жыл бойы бақытты болды. Олардың тұңғыш баласы үйленуден он үш ай өткен соң дүниеге келді, ал тағы үш бала одан кейін тез арада дүниеге келді: Осы кезде оны замандасы "Бойы биік, арық, ашық және қуанышты бет-кейпі бар, жеңіл жүректі, ақылды, бейқам жас жігіт" деп сипаттады. Трентоның австриялық генерал-губернаторының қарындасы. Олар 1852 жылдың ақпан айында Флоренцияда кездесті, сол кезде Карл III Тоскананың ұлы герцогы Леопольд II-нің қонағы болды. 1853 жылдың желтоқсанында Испания королевасы Изабелла II-ге жасаған жартылай ресми сапарында Карл III өзінің сүйіктісін өзімен бірге алып, осылайша оның некесінің толық бұзылуына себеп болды. 1854 жылдың ақпан айының ортасында Карл III Пармаға оралды.

Құрлық

1854 жылғы 26 наурызда, жексенбі күні сағат 16:00 шамасында Карл Ризерва сарайынан шығып, әдеттегідей Парма көшелерінде серуендеуге бет түзеді. Оған тек әскери көмекші, граф Бацинетти ғана ілесіп келді. Серуендеп бара жатып, ол әйелі, герцогиня Луизаны көлікте отырған күйінде, Парма алаңында ашық аспан астындағы концертті тыңдап отырғанын көрді. Олар бір-біріне сыпайылықпен қол бұлғады. Сағат 17:45-те герцог сарайға қайтып бара жатқанда, Санта-Люсия шіркеуінің жанынан өтіп, көшенің жоғарғы қабатындағы терезеде көрген сұлу қыздың кім екенін білу үшін тоқтап, сұрады. Ол сұрақ қойып, қасынан өткен екі сарбазға амандасқанда, артынан екі адам шабуыл жасады. Олардың бірі герцогты күшпен итеріп, үшбұрышты пышақпен қарынға терең жарақат етті. Бәрі соншалықты жылдам болды, Карл бастапқыда не болғанын түсінбеді, ал бірнеше секундтан кейін демік алып: «Құдай-ау, мен өлдім. Мені пышақтады!» деді. Дүрлік-шарлықтың арасында екі шабуылшы қарсы-қарсы бағытта қашып, халыққа сіңісіп кетті. Жарақат алған герцог қанға малталған жерге құлап, ішінде пышақпен жатты. Оны көтеріп, қол-аяқтарынан ұстап, сарайға қайтарып әкелді. Дәрігерлер жарасын емдегенде ол еш шағым айтпады, жарасы терең еді. Өміріне қауіп бар ма деп сұрады. Олар оған қауіп жоқ деп жалған айтты, ол есінен танды. Есіне келген сәттерінде герцог жағдайының ауырлығын сезініп, қайталап: «Мен ұзақ сапарға дайындалып жатырмын» деді. Герцогқа соңғы діни қадамдар жасалып, ол әйелі мен балаларын соңғы рет көре алды. Батыл түрде шыдаған қиналыстардан кейін, келесі күні, 27 наурызда сағат 17:30-да қайтыс болды. Карлдің денесі Виареджио маңындағы Каппелла-делла-Маккиаға жерленді. Ал жүрегі Пармадағы Санта-Мария-делла-Стекката ғибадатханасының кіріптасындағы құмыраға салынды. Герцогқа шабуыл жасаған Иренео Бочи мен Антонио Карра соттан қашып құтылды. Екеуі де қысқа мерзімге қамауға алынды, бірақ олардың сыртқы келбеті өте ұқсас болғандықтан, куәгерлердің жауабы шатасқандықтан, олардың куәліктері сенімсіз деп танылды. Басты куәгер болған граф Бацинетти герцогиня Луизаға ұнамады, сондықтан ол Пармадан қуылды. Бочи мен Карра саяси емес, қаржылық мүдделер үшін әрекет етті. Герцогты өлтіруге кімнің ақы төлегені әлі анықталған жоқ.