Кіріспе

Бірлесіп жұмыс істеу немесе қаржы жинау үшін жиналу. Қоғамдық жұмыс – бірлесіп жұмыс істеу немесе қоғамдық қаржы жинау үшін жасалатын жиын. Қоғамдық жұмыс, әсіресе қора салу, түрлі "арылар" (төменде қараңыз), ағаш құлау, және субботниктер сияқты ірі жобалар үшін еңбек күшін ұсынарды. Мұндай жиындарды сипаттау үшін әртүрлі сөздер қолданылған. Бұл жиындар қазіргі жекешіл мәдениеттерде сирек кездеседі, себебі өнеркәсіптік емес ауыл шаруашылығы және аңшы-жинаушылар қоғамдарына қарағанда адамдар бір-біріне тәуелділігі азайған. Мысалы, даладан ағаш тазалау немесе қора салу сияқты ірі жұмыстарға көптеген жұмысшылар қажет болды. Бұл оқиға әлеуметтік және пайдалы болып саналды. Дәнді ажырату немесе тігін тігу сияқты жұмыстарды топтап орындау арқылы, көңіл көтеруге мүмкіндік жасалды. Мұндай жиындарға көбінесе тамақ және ойын-сауық та ұйымдастырылды. Көшпенді қоғамдарда "ары" сөзі қоғамдық еңбексіз басқа да әлеуметтік жиындарда, мысалы, сөздерді дұрыс жазу сайысы сияқты жарыстарда да қолданылады.

Шығыс Африка

Харамби – Шығыс Африка (Кения, Танзания және Уганда) елдеріндегі қоғамдық өзін-өзі көмектесу дәстүрі, мысалы, қаражат жинау немесе дамыту шаралары. Харамби суахили тілінде "барлығы бірігіп жұмыс істеу" дегенді білдіреді, сонымен қатар Кенияның ресми ұраны болып табылады және оның елтаңбасында бейнеленген.

Руанда

Умуганда – Руандада әр айдың соңғы сенбі күні өткізілетін қоғамдық еңбек күні. 2009 жылы Умуганда елде мемлекеттік деңгейде бекітілді. Ол "ортақ мақсатқа жету үшін бірігіп жұмыс істеу" деп аударылады.

Эфиопия

Қарлы-зәрлілер мен күш-қуаты жетпейтін жесірлерге үй немесе шаруашылық салуға көмектесу мақсатында қоғамдық шаралар ұйымдастырылады.

Судан

(Нәфир) – Суданның кейбір аймақтарында (оның ішінде Кордофан, Дарфур, Нұба тауларының бір бөлігі және Кассала) белгілі бір түрдегі қоғамдық жұмыстарды сипаттау үшін қолданылатын араб сөзі. Нәфир – белгілі бір мақсат үшін отбасылық байланыстар, туыстық және көршілік қарым-қатынастар арқылы жиналған, мақсаты орындалған соң тарап кететін топ ретінде сипатталады. Басқаша, жақындағы анықтама бойынша, нәфир – «үй салу сияқты белгілі бір жобаны жүзеге асыру үшін немесе егін жинау маусымында көмек көрсету үшін ауданнан немесе қауымнан адамдарды біріктіру» дегенді білдіреді. Бұл сөз соғысқа шақырылған топты, отрядты, партияны немесе әскерді сипаттайтын стандартты араб сөзі (نَفْر) -пен байланысты болуы мүмкін. Стандартты араб тілінде (نَفِّير عَامّ) – жалпы қаруға шақыруды білдіреді. Суданда нәфир әскери контексте де қолданылған. Мысалы, бұл термин 1990-шы жылдардың басында Орталық Нұба таулары аймағында қызмет еткен النَّفِّير الشَّعَبِي, яғни «Халықтық жасақтарына» қатысты қолданылған.

Либерия

Куу – Либериядағы еңбек бөлісу жүйесі, әсіресе маусымдық жұмыстар үшін қолданылады.

Индонезия

Готонг ройонг – Индонезияға таныс әлеуметтік этиканың тұжырымы. Индонезия тілдерінде, әсіресе яван тілінде, gotong сөзі «иыққа жүк арту» мағынасын білдіреді, ал royong – «бірге» немесе «қоғамдық түрде» дегенді білдіреді. Сондықтан, gotong royong тіркесін сөзбе-сөз «бірлесіп жүк көтеру» деп аударуға болады. Бұл бірлесіп жұмыс істеу, бір-біріне көмектесу немесе өзара қолдау көрсетуді білдіреді. Ауылдың суару жүйелері, көшелер және құдайға сиыну орындары (мешіт, шіркеу немесе пура) сияқты қоғамдық құрылыстар көбінесе готонг ройонг арқылы салынады, онда қаражаттар мен материалдар өзара жиналады. Салт-дәстүрлі қоғамдық шаралар, мысалы, сламетан рәсімі де әдетте, қоғамдық еңбек рухының готонг ройонг қағидаларымен ұштастырылып өткізіледі, оған қоғамның әрбір мүшесі үлес қосып, ынтымақпен қатысуы күтіледі. Бұл тіркес ағылшын тіліне көптеген түрлі жолдармен аударылған, олардың көпшілігі өзаралық қарым-қатынас немесе өзара көмек идеясын қамтиды. М. Насроен үшін готонг ройонг – индонезиялық философияның негізгі принциптерінің бірі. Пол Майкл Тейлор мен Лорейн В. Арагон «готонг ройонг – ортақ мақсатқа жету үшін көптеген адамдардың бірлескен әрекеттері» деген пікірді білдіреді.

Саяси мақсатқа арналған қаражат

Премьер-министр Мұхаммед Насыр үшін, готонг ройонг – батыстың «тежелмеген» феодализміне және капитализмнің әлеуметтік аномиясына күрт қайшы келетін әлеуметтік этикалық принцип болды. Өзаралық қарым-қатынас идеялары, ежелгі және терең байланысқан кампунг моралінің аспектілері, постколониалдық саясаткерлер тарапынан қолға алынды. Джон Сидел былай деп жазады: «Айқындылығында, ұлттық деңгейдегі саясаткерлер «адат пен готонг ройонгтың ауылдық түсініктерінен» нәр алды. Олар «дәстүрлі қоғамдық» ұғымды жаңа авторитарлық билік нысанын ақтау үшін пайдаланды». Сукарно президенттігі кезінде, готонг ройонг идеясы ресми түрде индонезиялық өмірдің орталық қағидасына көтерілді. Сукарно үшін, жаңа мемлекет готонг ройонгпен синоним болуға тиіс болды. Ол, Панкасиланы готонг ройонг идеясына дейін тоғыстыруға болатынын айтты. 1945 жылғы 1 маусымда Сукарно Панкасила туралы былай деді:

«Бірінші екі принцип, яғни ұлтшылдық және интернационализм, мен бұрын «әлеуметтік-ұлтшылдық» деп атаған бір принципке біріктірілуі мүмкін. Сол сияқты, «Батыстың демократиясы емес» демократиясымен қатар, баршаға әділдік те бір тұжырымға келтіріліп, әлеуметтік демократия деп аталуы мүмкін. Соңында, Құдайға сенім. Осылайша, бастапқыда бес болған нәрсе үшке дейін азайып қалды: әлеуметтік-ұлтшылдық, әлеуметтік демократия және Құдайға сенім. «Егер мен бесті үшке, ал үшті бірге қысқартатын болсам, онда менде нағыз индонезиялық термин – GOTONG ROYONG [өзара ынтымақтастық] пайда болады. Біз құруға тиіс Индонезия мемлекеті – өзара ынтымақтастық мемлекеті болуы керек. Бұл қаншалықты әдемі! Готонг Ройонг мемлекеті!» 1960 жылы Сукарно сайланған парламентті таратып, Готонг Ройонг Парламентін құрды. Джакарта қаласының әкімі Әли Садикин, қалалық аймақтарды ауылдық әлеуметтік жағдаймен, готонг ройонгпен қайта жандандыру туралы ниет білдірді. Сухартоның «Жаңа тәртібі» дәстүр туралы көптеп әңгімелеумен сипатталды. «Жаңа тәртіп» кезінде, Сискамлинг готонг ройонг идеясын пайдаланды. 1990 жылдарға қарай, тіпті одан да ертерек, готонг ройонг «Жаңа тәртіптің» лозунгтарымен «тасқа айналдырылды». Мегавати президенттігі кезінде Готонг Ройонг кабинеті құрылды. Ол 2001 жылдан 2004 жылға дейін жұмыс істеді.

Филиппин

Баянихан ( /b//aɪ//ə//n//i//h//ə//n/ ) – филиппин термині, «баян» сөзінен туындаған, ол ұлтты, елді, қаланы немесе қоғамды білдіреді. «Баянихан» терминінің толық мағынасы – белгілі бір мақсатқа жету үшін бірігіп, ұйымдасқан күш-жігерді немесе қоғамдық бірліктің рухын көрсетеді. Бұл, әсіресе, адамның өзінің қоғамына қатысты, топтасып жұмыс істеуге бағытталған.

Этимология

Барихан термині қауымдастықтағы еріктілердің бір отбасының көшіп кетуіне көмектесуден, тіпті үйді тікелей көтеріп алып жүруден туындаған. Бұл дәстүр бүкіл ұғымның ең классикалық мысалы болып саналады. Бұл орындалу үшін бамбуктан жасалған қаңқа құрылысы салынады, сосын адамдар әр қаңқаның екі басында тұрып, үйді көтеріп алып жүреді. Отбасы әдетте көмек көрсеткендерге алғысын білдіре отырып, шағын той ұйымдастырады.

Қолданылуы

Қоғамда баянихан ұлттық мәселелерді шешуге бағытталған жергілікті азаматтық күш-жігерді білдіретін термин ретінде қабылданды. Бұл терминді алғаш қолданғандардың бірі – Баянихан Филиппин ұлттық халық биі тобы. Олар Филиппин мәдениетін насихаттау мақсатында елдің дәстүрлі халық билерін орындау үшін елдерге саяхат жасайды. Бұл ұғым дамая́н ("бір-біріне көмектесу") дегенмен байланысты. Компьютер саласында баянихан термині көптеген мағыналарға дамып, мүшелер қауымдастығының ынтымақтастық рухын көрсететін жобаларға кодтық атау ретінде енгізілді. Мұндай жобалардың мысалы – Филиппин негізіндегі, десктопқа бағытталған Bayanihan Linux дистрибутиві. Этникалық газеттерде Bayanihan News – Австралиядағы филиппин қауымдастығының қоғамдық газетінің атауы. Ол ағылшын және филиппин тілдерінде Филиппиннің ағымдағы оқиғалары мен тарихы туралы жаңалықтар мен мақалалар жариялайды. Газет 1998 жылдың қазан айында Австралияның Сидней қаласында құрылды.

Иран

Басиж Ислам революциясынан кейін және Иран-Ирак соғысы барысында құрылды. Бұл ұйымның мақсаты майданға шайқасуға еріктілерді жинау болды. Сондай-ақ, сарбаздарға көмек ретінде қайырымдылықтар мен еріктілерді пайдалану және майданға гуманитарлық көмек жеткізу орталық идеяға айналды. Әйелдер жылы киім тоқу, тағам дайындау, жаңа форма немесе діни атрибуттар тігу арқылы зор үлес қосты. Соғыстан кейін Басиждің мақсаты мен міндеттері өзгеріп, бұрмаланды. Соғыс аяқталғаннан кейін Басиж ұйымы мектептер мен мешіттерде Ислам революциясының идеологиясын тарату орталығы ретінде қызметін жалғастырды. Басиж қазір Сепа әскерінің (әскери, мәдени және қаржылық) құрамына кіреді және үкіметтен белгісіз көлемде бюджет алады.

Түркия

Имече – дәстүрлі түрік ауылдық деңгейдегі өзара көмек пен бірлескен жұмыс істеудің атауы. Мысалы, егер жұбайлар үйленсе, ауыл тұрғындары тойдың ұйымдастырылуына қатысады, оның ішінде той өткізілетін орынды дайындау, тамақ жасау, жаңа үй салу және олардың қоныстануына көмектеседі. Міндеттер көбінесе біліктіліктеріне сәйкес бөліседі және осы іс-әрекеттерді басқару үшін орталық билік болмайды.

Финляндия және Балтық елдері

Талкуот (фин тілінен аударғанда talkoo, көбінесе көпше түрінде talkoot қолданылады) – фин тілінде белгілі бір жұмысты орындау үшін жиналған достар мен көршілердің бірлескен іс-шарасы. Бұл сөз фин-швед тіліне talko ретінде қабылданған, бірақ көптеген шведтерге белгісіз. Дегенмен, осыған ұқсас сөздер мен мағынадағы түсініктер Эстонияда (talgu(d)), Латвияда (atalga – есім, talkot – етістік), және Литвада (atalga – есім, talkauti – етістік) қолданылады. Бұл – ауылдық қауымдастықтағы бірлескен еңбектің мәдени эквиваленті, бірақ Финляндияның ерекшеліктеріне бейімделген. Финляндияда көптеген отбасылар дәстүрлі түрде ең жақын ауылдан шақырымдап қашықтағы оқшау шаруашылықтарда тұрған. Талкуот қағидасы бойынша ерікті негізде жүзеге асырылады және еңбек ақысыз болады. Бірақ, әсіресе шағын қауымдастықтардағы әлеуметтік қысым салдарынан еріктілік көрінеу ғана болуы мүмкін. Қатыспау немесе жалқаулық адамның беделіне және абыройына зиян келтіруі мүмкін. Талкуоттың мақсаты – топтың мүддесі үшін ортақ мәселені шешу немесе біреудің жеке күшіне берілмейтін жұмысына көмектесу болуы мүмкін. Мысалы, қарт көршілерге немесе туыстарға дауылдан зақымданған үйлерін немесе бақшаларын жөндеуге көмектесуге болады, ал туындар ата-анасының мерейтойын өткізу үшін талкуот ұйымдастыруға келісе алады. Көбінесе талкуот арқылы клуб үйлері, кіреберістер, шіркеулер мен приход залдары жөнделеді, сондай-ақ аудан үшін экологиялық шаралар жүзеге асырылады. Мектепке дейінгі балалары бар ата-аналар ойын алаңын жақсарту үшін жиналуы мүмкін, ал жалға берілген үйдің тұрғындары жаз немесе қысқа дайындалу үшін бақшаларын ретке келтіру үшін талкуот өткізе алады. Егер біреу физикалық еңбекке қатыса алмаса, ол талкуот кешінде тамақ дайындауға көмектеседі немесе балаларға қарауға болады. Егер талкуот жеке біреудің пайдасына өткізілсе, ол талкуот кешін қабылдаушы болып саналады және қонақтарға тамақ-сусын ұсынуға міндетті.

Ресей, Украина, Беларусь, Польша

Толока немесе талока (сонымен қатар pomoch) орыс тілінде (толока украин тілінде және талока белорус тілінде, тлока поляк тілінде) – қауымдық ерікті еңбек нысаны. Адамдар бірлесіп бірдеңе салуға немесе егін жинауға жиналады.

Венгрия

Калака – мажар тілінде ортақ мақсатқа жету үшін бірлесіп жұмыс істеуді білдіретін сөз. Бұл үй салу, егін шаруашылығымен айналысу сияқты, немесе ерікті түрде атқарылатын кез келген қоғамдық жұмыс болуы мүмкін.

Ирландия

Meitheal – ирланд тіліндегі «жұмыс тобы, бригада немесе топ» деген мағынаны білдіретін сөз. Ирландиядағы кооперативтік еңбек жүйесін көрсетеді, онда көршілердің тобы егін жинау сияқты шаруашылық жұмыстарда бір-біріне кезекпен көмектеседі. Бұл термин ирланд тілінде жазатын авторлардың әртүрлі шығармаларында қолданылады. Ол көршілердің бір-бірінің қажеттіліктеріне сезімталдықпен жауап беретін, бірлескен рухты білдіреді. Қазіргі заманда, мысалы, meitheal – үйді безендіруге шақырылған, оған жауабында тамақ пен сусынмен сыйланатын көршілер мен достардың тобы, немесе Ирландия бойынша лагерь аймақтарын күтіп ұстайтын ерікті лагерь күзетшілері болуы мүмкін.

Астурия

Андеча (лат. indictia – "жариялау") – көршіге ауыл шаруашылығы жұмыстарында (шөп шабу, картоп жинау, сарай салу, сидр жасау үшін алма жинау, т.б.) ерікті, ақысыз және уақтылы көмек көрсету. Еңбекақы ретінде шағын сыбаға немесе той ұйымдастырылады, сондай-ақ көмек алған адам басқа көршінің шақыруымен отбасымен бірге келеді деген үнсіз міндеттеме туады. Бұл ирландтық мейтеалға өте ұқсас. Оны Астурияның тағы бір ұжымдық еңбек институты – сестафериямен шатастырмау керек. Сестаферияда қызмет көрсету міндетті (айыппұл салынады) және бұл жеке тұлғаға көмек көрсету емес, жалпыға бірдей қызметтер (көпірлерді жөндеу, жолдарды тазалау, т.б.) болып табылады.

Норвегия

Дугнад – норвегиялықтардың басқа адамдармен бірлесіп атқаратын ерікті жұмысы. Бұл норвегиялықтар үшін маңызды құбылыс, және 2004 жылы «Typisk norsk» телебағдарламасында «Жыл сөзі» деп танылды. Дугнадқа қатысушыларға көбінесе үй иесі дайындаған немесе қатысушылар әкелген тағамдардан тұратын ортақ тамақ ұсынылады, сондықтан тамақ та дугнадтың бір бөлігі болып саналады. Қалаларда дугнад көбінесе тұрғын үй кооперативтерінде көктемгі тазалау және бағбандарумен байланысты. Дугнадер (көпше түрі) балабақшалар мен бастауыш мектептерде де кең таралған, аумақты жақсы, таза және қауіпсіз ету, сондай-ақ бояу және басқа да техникалық жұмыстар сияқты әрлеу мақсатында жүргізіледі. Дугнадер шалғай және ауылдық жерлерде жиі кездеседі. Көршілер үй немесе гараж салу кезінде көмектеседі, ал ұйымдар (мысалы, балабақшалар немесе коммерциялық емес ұйымдар) жыл сайын дугнад ұйымдастыруы мүмкін. Норвегиялық dugnadsånd сөзі – жақсы қоғам үшін бірлесіп жұмыс істеуге деген құлшыныспен аударылады. Көптеген норвегиялықтар оны норвегиялықтарға тән ерекшелік деп санайды. Дугнад сөзі 2020 жылғы пандемияға қарсы күресте Норвегия халқын біріктіріп, қоғамдық шараларды тоқтатуға көмектесті.

Сербия

Моба (серб. моба) – сербтердің ауылдық қауымдастықта өзара көмектесудің ежелгі дәстүрі. Бұл еңбекке көп күш жұмсалатын, мысалы, бидай жинау, шіркеу салу немесе ауылдық жолдарды жөндеу сияқты жұмыстарға көмек сұрау болған. Бұл жұмыс толығымен ерікті түрде жасалған және жұмыс істегендерге тамақтан басқа ешқандай сыйақы немесе төлем күтілмеген.

Черокилер

Гадуги (черроки тілінде: ᎦᏚᎩ) – черроки тілінде қолданылатын термин, ол қоғамда «бірлесіп жұмыс істеу» немесе «ұжымдық еңбек» дегенді білдіреді. Тарихи тұрғыдан алғанда, бұл сөз егін жинау сияқты жобалар үшін немесе қарттар мен денсаулығы нашар тайпа мүшелерінің бақшаларын күту үшін бірлесіп жұмыс істейтін ерлер мен/немесе әйелдердің еңбек тобын білдірген. Гадуги сөзі черроки тілінде «нан» деген мағына беретін Гаду сөзінен шыққан. Соңғы жылдары Черроки ұлтының тайпалық үкіметі Гадуги ұғымын қолдап дамытуда. GaDuGi денсаулық орталығы – Черроки ұлтының астанасы Оклахома штатының Талекуа қаласында орналасқан тайпалық емхана. Бұл ұғым кеңінен таныла бастады. 2004 жылы Канзас штатының Лоуренс қаласында Канзас университетімен байланысты зорлау орталығы, жыныстық зорлыққа ұшыраған барлық адамдарға көмек көрсету бағдарламалары үшін «Гадуги қауіпсіз орталығы» деген атауды қабылдады. Немесе кичва, испан тілінде минка, минга) – Анд тауларындағы бүкіл қауымның (айлу) мүддесі үшін жасалатын дәстүрлі ұжымдық жұмыс түрі. Қатысушылар дәстүрлі түрде заттай сыйлықтармен төленеді. Минка әлі де Перу, Колумбия, Эквадор, Боливия және Чилидегі жергілікті қауымдарда, әсіресе кечуа және аймара халықтары арасында қолданылады.

Инкаға дейінгі Анд

1450 жылы инкалардың шамамен жаулап алуынан бұрын, аймара патшалықтары екі түрлі қоғамдық еңбек жүргізген: Айни, ол жергілікті қауымдастығы үшін жасалған жұмысты білдіреді, немесе жыныстық рөлдерге сәйкес бөлінген көптеген міндеттері бар Айлу (Чачаварми), және Минка, ол түрлі Айлуларда жүзеге асырылатын қоғамдық еңбек, мысалы, құрылыс жұмыстары немесе маусымдық көші-қон кезіндегі еңбек, мысалы, Альтипланодан (Анд тауларының егін шаруашылығына жарамсыз биік аймақтары) Аймаралардың түйе тұқымдастарымен бірге Прекордильерадағы егін шаруашылығы аймақтарына, содан кейін бүгінгі Атакама шөлінде болған ормандарға көшіп, және соңында Арика немесе Такнаның теңіз жағалауындағы Чанго халқымен бірге қайық жасауға көмектесу. Бұған балықтар сыйлық ретінде берілген, және олар Титикакөл сияқты биік таулардағы мумиялардың ішектерінен табылды. Инкалар Mита (империя үшін міндетті еңбек, мысалы, күміс кеніші) және өз Айлуларынан күштеп алынып, империя үшін белгілі бір жұмыс істеуге жіберілген, мысалы, сәулетшілер/құрылысшылар сияқты білікті маман Yanakuna тәжірибесін енгізді. Әсіресе, Минга ұғымы Оңтүстіктегі мапуче халқынан бастап, қазіргі Перудегі Куско маңындағы Моче және Чавинге дейінгі халықтарға дейін Анд қауымдық еңбегінің әртүрлі формаларын қамтитыны көрсетілді.

Бразилия

pt – Бразилияда мақсатқа жету үшін ақысыз өзара көмекке негізделген ұжымдық жұмылдыру. Бұл термин бастапқыда шаруашылықтағы жұмыс немесе аз қамтылғандарға арналған үйлерді салу үшін қолданылған. Мутиранда әрбір қатысушы бірдей уақытта жақсылық жасаушы да, оның нәтижесін көруші де болады, жұмыс айналыс кезегімен, иерархиясыз жүзеге асырылады. Қазіргі уақытта мағынасы кеңейтіліп, мутиран кез келген ұжымдық бастаманы – мысалы, аудандық мектепті бояу, саябақты тазалау сияқты ақысыз қызметтерді орындауды білдіре алады. Мутиран сөзі тупи тіліндегі motyrõ сөзінен шыққан, ол "ортақ еңбек" дегенді білдіреді. Тупи тілінде осы терминнен бірнеше басқа да жазылу түрлері пайда болған, бірақ олардың барлығы қазір қолданылмайды (motirão, muquirão, mutirom, mutirum, mutrião, muxiran, muxirão, muxirom, pixurum, ponxirão, punxirão, putirão, putirom, putirum, puxirum).

Чили

Оңтүстік Чилидің ауылдық аймақтарында еңбек етудің өзара көмекке негістелуі және қоғамдық жұмыстар жиырмасыншы ғасыр бойына және жиырма бірінші ғасырға дейін, әсіресе Чилоэ архипелагының ауылдық қауымдастықтарында кеңінен таралды. "Минга" деп аталатын бұл практиканың тамырлары, испандықтар келгенге дейінгі мапуче және хуилличе тайпаларының қауымдық еңбек ету дәстүрлеріне жетеді. Чилоэде мингалар екі түрде кездесетін: "días cambiados" (көршілер арасындағы еңбек алмасу) немесе белгілі бір отбасы ұйымдастырған, тамақ-сусынмен қамтылған және көбінесе бірнеше күнге созылатын ірі жұмыс топтары. Егіншілік жұмыстарының көп бөлігі мен қоғамдық құрылыс жобалары осы мингалар арқылы іске асырылды. "Тирадура де каса" ("үйді жылжыту") – үйді бір жерден екінші жерге көшіру.

Панама

Панаманың ауылдық аймақтарында, әсіресе Азуэро түбегі мен оның диаспорасында, хунта мерекесін қоғамдық жұмыс іс-шарасы ретінде өткізу кең таралған. Мұндай шаралар көбінесе күріш жинауға, арашаларды пиязшамен тазалауға немесе үй салуға қолданылады. Жұмысшылар көбінесе еңбекақысыз жұмыс істейді, бірақ оларға тамақ және жиі ашытылған чича-форте және секо сияқты алкогольдік сусындар ұсынылады.

Тарих

Бұл сөзді қолдану Солтүстік Американың колониялық дәуірін сипаттайтын әдебиетте жиі кездеседі. Оның ең ерте жазбада кездесетін мысалының бірі 1769 жылғы 16 қазандағы «Бостон газетінде» жарияланған: «Өткен бейсенбіде Л. мырзаның үйіне жиырмаға жуық жас келіншек иіріске жиналды; (немесе елде «ару» деп аталады)». Бұл термин Австралияда да кеңінен қолданылады, көбінесе «жұмыс аруы» (working bee) ретінде.

Этимология

Бұл мағынадағы "ара" сөзінің шығу тегі күмәнді. Осы сөз әлеуметтік топта бірлесіп жұмыс істейтін адамдарды сипаттайтындықтан, оның сол аттас жәндіктен және оның ұқсас әлеуметтік мінез-құлқынан шыққан деген кең таралған пікір бар. Бұл түсіндірме, мысалы, Оксфорд ағылшын сөздігінде келтірілген. Дегенмен, басқа сөздіктер мұны жалған этимология деп есептейді және сөздің диалектілік "been" немесе "bean" сөздерінен (мағынасы – "көршілердің көмегі") шыққандығын ұсынады, ал олар өз кезегінде орта ағылшын тілінен алынған "bene" сөзінен (мағынасы – "тілек", "бонус" және "жалдамалы адамның феодалға көрсеткен қосымша қызметі") туындаған.