Джованни Пасколи: Өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Италиялық ақын және классикалық ғалым (1855–1912)

Джованни Пласидо Агостино Пасколи (dʒoˈvanni ˈpaskoli; 31 желтоқсан 1855 – 6 сәуір 1912) – итальяндық ақын, классикалық ғалым және XIX ғасырдың соңындағы итальян әдебиетінің көрнекті тұлғасы. Габриэле Д’Аннунциомен бірге ол итальяндық декадент ақындарының ең ірілерінің бірі болды.

Өмірбаян

Джованни Пасколи 1855 жылы Сан-Мауро-ди-Романьяда дүниеге келді. 1867 жылы, Джованни Пасколи 12 жаста болғанда, оның әкесі Руджеро Пасколиді жол бойындағы арықта жасырынып отырған кісі өлтірді. Руджеро Пасколи Цезеннадағы базардан қара және ақ түсті биесі (кавалла-сторна) жегілген атпен үйіне қайтып келе жатқан еді. Бие баяу жылдамдықпен жолын жалғастырып, өлтірілген қожайынының мәйітін үйіне жеткізді. Қылмыскер ешқашан ұсталмады. Джованни Пасколидің балалық шағы трагедиялық болды, ол әкесінің өлтірілуімен, анасының, әпкесінің және екі бауырласының ерте қайтысымен, сондай-ақ отбасының қаржылық жағдайының нашарлауымен күресті. Әкесінің өлтірілуі оның ең танымал өлеңдерінің бірі – "La cavalla storna" шығармасында ерекше айқын көрінеді. Оның алғашқы туындысы "Мирики" (1891) оның бақытсыз балалық шағын көрсетеді. 1871 жылы ол алты бауырласымен бірге Риминиге көшіп барды, онда Андреа Костамен достық қарым-қатынас орнатты және социалистік демонстрацияларға қатыса бастады. Бұл Пасколидің өміріндегі маңызды оқиғаға әкелді – Гумберт І-ді өлтіргісі келген анархист Джованни Пассаннантті ұстағаннан кейін Болоньяда қысқа мерзімге қамауға алынды. Пасколи Пассаннантқа арнап Ода жазды, бірақ оны Болоньяда өткен социалистік жиналыста оқығаннан кейін дереу жыртып тастады. Пасколи Болонья университетінде оқыды, оның ұстазы және наставнигі – Джосуэ Кардуччи болды. 1882 жылы ол Болоньядағы "Риззоли" масондық ложасына қабылданды. Бірнеше айдан кейін ол бітіріп, Матера және Масса қалаларындағы орта мектептерде сабақ беруді бастады. Ол әпкелері Ида мен Марияның жанында тұрып, отбасын жаңартуға тырысты, олар үшін және өзі үшін "ұя" (осылай атаған) салды. Үйленуге жақын болғанымен, әпкелерімен болған қарым-қатынасының жетілмегендігіне байланысты үйленбегені болжанады. Сол жылы Пасколи итальяндық Ризорименто қозғалысының жетекші тұлғасы, масон Джузеппе Гарибальдиге, сондай-ақ өзінің сүйікті ұстазы және жақын досы Джосуэ Кардуччиге әдеби шығарма арнады. Осы уақытта ол Vita nuova журналымен ынтымақтастық жасады, ол Myricae жинағында жиналған оның алғашқы өлеңдерін жариялады. 1894 жылы Пасколи Римге Мемлекеттік білім беру министрлігіне жұмысқа шақырылды, онда ол Poemi conviviali-нің алғашқы нұсқасын жариялады. Кейіннен ол қалалар арасында көшіп-қонып, Болоньяда, Флоренцияда және Мессинада өмір сүрді, бірақ әрқашан өзінің бастапқы, идеалданған шаруалар ортасына психологиялық тұрғыдан байланысты болды. 1895 жылы ол қарындасы Мариямен бірге Кастельвеккиодағы (Барга маңындағы) үйге көшті, ол әдеби сыйлықтардан алынған ақшаға сатып алынған еді. XX ғасырдың басындағы Италияның Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысуына және фашизмнің пайда болуына әкелген саяси және әлеуметтік дүрбелең Пасколидің қауіпсіздігі мен пессимизмін одан әрі күшейтті. 1897 жылдан 1903 жылға дейін ол Мессина университетінде, содан кейін Пизада латын тілінен сабақ берді. Кардуччи зейнеткерлікке шыққаннан кейін Пасколи оның орнына Болонья университетінде итальян әдебиеті профессоры болды. 1912 жылы цирроз ауруымен (алкогольге тәуелділіктен) ауырып, Джованни Пасколи 56 жасында бауыр қатерлі ісігінен қайтыс болды. Атеист болған ол Кастельвеккиодағы үйіне жалғасқан шіркеуде жерленді, онда оның сүйікті қарындасы Мария да тынығып жатыр. 2002 жылы музей-күрреттеуші Пасколидің үшбұрышты пішіндегі масондық өсиетін тапты, үшбұрыш – масондық символ.

Giovanni Pascoli was born at San Mauro di Romagna in 1855. In 1867, when Giovanni Pascoli was 12, his father Ruggero Pascoli was shot and killed by an assassin hiding in a ditch by the road. Ruggero Pascoli was returning home from the market at Cesena in a carriage drawn by a black and white mare (cavalla storna). The mare continued slowly on her way and brought home the body of her slain master. The murderer was never apprehended. Giovanni Pascoli had a tragic childhood, struck by the murder of his father and the early deaths of his mother, sister and two brothers and the subsequent financial decline of the family. The father's assassination echoes in particular in one of his most popular poems, "La cavalla storna". His whole first work, Myricae (1891), reflects his unhappy childhood. In 1871, he moved to Rimini with six of his brothers, where he made friends with Andrea Costa, and began to participate in Socialist demonstrations. This led to another key event in Pascoli's life, his brief imprisonment in Bologna after a protest against the capture of the anarchist Giovanni Passannante, who attempted to kill Humbert I. Pascoli composed an Ode to Passannante, which he tore up soon after reading it during a socialist gathering in Bologna. Pascoli studied at the University of Bologna, where his teacher and mentor was Giosuè Carducci. In 1882 he was initiated at the Masonic lodge "Rizzoli" of Bologna. A few months later, he graduated, and began to teach in high schools in Matera and Massa. He lived next to his sisters Ida and Maria, in an attempt to renew the original family, building a "nest" (as he called it) for the sisters and himself. Although he was almost married, it is speculated that he never did so because of an immature and perhaps ambiguous relationship with his sisters. In the same year, Pascoli dedicated a literary work to the memory of the Freemason Giuseppe Garibaldi, a leading figure of the Italian Risorgimento movement, as well as to Giosuè Carducci, his beloved teacher and close friend. In the meantime he began to collaborate with the magazine Vita nuova, which published his first poems later collected in Myricae. In 1894 Pascoli was called to Rome to work for the Ministry of Public Instruction, and there he published the first version of Poemi conviviali. Later, he moved between cities and lived in Bologna, Florence and Messina, but remained always psychologically rooted to his original idealised peasant origins. In 1895 he and his sister Maria moved into a house at Castelvecchio, near Barga, in Tuscany, bought with money gained from literary awards. The political and social turmoil of the early 20th century, which was to lead to Italy's participation in World War I and to the advent of fascism, further strengthened Pascoli's insecurity and pessimism. From 1897 to 1903, he taught Latin at the University of Messina and then in Pisa. When Carducci retired, Pascoli replaced him as professor of Italian literature at the University of Bologna. In 1912, already ill of cirrhosis (from alcohol abuse), Giovanni Pascoli died of liver cancer at the age of 56 in Bologna. An atheist, he was entombed in the chapel annexed to his house at Castelvecchio, where his beloved sister, Maria, would also be laid to rest. In 2002, a curator discovered Pascoli's autographed Masonic will, in the shape of a triangle, the triangle being a Masonic symbol.

Поэтика

Ол сол кездегі әдеби қозғалыстың белсенді қатысушысы болмағанымен, қазіргі еуропалық поэзияға ерекше бейімділігін көрсетпеген (Д'Аннунциоға қарағанда), ол шығармаларында негізінен XIX ғасырдың соңындағы мәдениетке тән спиритуалистік және идеалистік тенденцияларды көрсетеді, бұл позитивизмнің тоқырауымен сипатталады. Жалпы алғанда, оның шығармашылығында ұстазы Джосуэ Кардуччиден мұрагерлік алған ескі классицистік дәстүр мен декадентизмнің жаңа тақырыптары арасындағы тұрақты шиеленіс байқалады. Оның өлеңдері тұрмыстық өмір мен табиғатқа арналған. Алайда, тіпті позитивизм мен ғылымның үстемдік құрған кезеңінде Пасколи өмірдің құпия екеніне сенді; тек табиғаттың қарапайым нәрселеріндегі символдық байланыстар ғана адамды сыртқы көріністің артындағы шындықты сезінуге жетелеуі мүмкін. Пасколи поэзиясының маңызды ерекшелігі – оның шағын нәрселерге ("piccole cose") назар аударуы. Пасколи бұрынғы дәуірдің сәнді тілінен және риторикасынан, соның ішінде ұстазы Джосуэ Кардуччидің тілінен бас тартып, күнделікті өмір мен заттардан шабыттанған қарапайым поэзияны жақсы көрді. Оның алғашқы жинағының атауы "Myricae" осы тәсілге назар аударады; ол Вергилийдің "humilesque myricae", яғни қарапайым тамарисктер туралы айтқан сөздерімен байланысты деп есептеледі. "Оршалар мен қарапайым тамарисктер әркімге ұнай бермейді" (Эклогтар, IV). Алтын ғасыр, Вергилий. Пасколидің кейінгі өлеңдері ұқсас тақырыптарды қамтиды, бірақ олар тәжірибелік сипатқа ие және оның классикалық антикалық әдебиеттер туралы білімін көрсетеді. Олар оның меланхолиялық тақырыптарын өздерінің шығармаларына енгізген кейінгі итальян ақындарына үлкен әсер етті. Ол итальян және латын тілдерінде жазды; сонымен қатар ағылшын поэзиясын аударды. Латын тіліндегі көптеген өлеңдері халықаралық деңгейде көптеген марапаттарға ие болды. 1897 жылы Пасколи өзінің поэтикалық ұстанымын егжей-тегжейлі түсіндірді, оны "poetica del fanciullino" ("баланың поэтикасы") деп атады, бұл Салли мен фон Хартманның ықпалын көрсетті. Пасколидің пікірінше, поэзия – балалық шақтағы әлемге таңғалу қабілеті, ересек адамның көркемдік шеберлігімен байланысты. Классицизм мен романтизмді қабылдамай, Пасколи өзін-өзі талдаудан және жеке бағана бағытталған көзқарас ұстанудан бас тартып, поэзия арқылы қол жеткізілетін жартылай иррационалдық сезімге ұмтылды. Пасколи поэзиясы еуропалық символизммен қызықты ұқсастықтарды көрсетеді, тіпті тікелей әсерлер дәлелденбесе де. Аналогия мен синестезияны кеңінен қолдану, өте нәзік музыкалық ырғақ, шетел тілдеріне де, жергілікті немесе дыбырқолдық сөздерге де ашық лексика – бұл қазіргі поэтикалық тілге бағытталған әдеби ізденістің маңызды белгілері. Пасколи сонымен қатар прозалық эсселердің авторы және Данте туралы зерттеулермен айналысты. Италияның Ұлы Шығысының мәліметтері бойынша, Пасколи Джосуэ Кардуччидің басшылығымен Шотландиялық Ритінің еркімен франкмасондыққа қабылданды.

Although he was not an active participant in any literary movement of the time, nor showed any particular propensity towards contemporary European poetry (as opposed to D'Annunzio), he manifests in his works mainly spiritualistic and idealistic tendencies, typical of late nineteenth century culture marked by the progressive exhaustion of Positivism. Overall his work appears to be followed by a constant tension between the old classicist tradition inherited from his teacher Giosuè Carducci, and the new themes of decadentism. His poems center on domestic life and nature. However, even in that period of Positivism and scientism, Pascoli believed that life is a mystery; only symbolic associations discovered in the humble things of nature can lead man to catch a glimpse of the truth behind mere appearances. A core aspect of Pascoli's poetry at this time was his imagistic focus on small things ("piccole cose"). Pascoli abandoned the previous era's grandiose language and rhetoric, including that of his mentor Giosuè Carducci, for poetry that was simple and inspired by day to day life and objects. The title of his first collection ‘Myricae’ draws attention to this approach; it is widely regarded as a reference to Virgil's ‘humilesque myricae’, i. e. humble tamarisks. “Orchards and humble tamarisks don’t please everyone" from Eclogues, IV. The Golden Age, Virgil. Pascoli's later poems share similar themes but are more experimental, and reflect his knowledge of classical antiquity. They were a great influence on later Italian poets, who incorporated his melancholy themes into their own works. He wrote in both Italian and Latin; he also translated English poetry. His numerous poems in Latin gained many international awards. In 1897 Pascoli issued a detailed definition of his poetical stance, which he called poetica del fanciullino ("poetics of the child") and which showed the influence of Sully and von Hartmann. Poetry, according to Pascoli, would be the unceasing capability to get stunned by the world, typical of childhood, secondarily connected to the expressive capabilities of the aged. In a refusal of both Classicism and Romanticism, Pascoli opposed both the renunciation of self analysis and the abandonment of the self centered point of view, in favour of a semi irrational comfort which the poet gives himself through poetry. Pascoli's poetry shows interesting affinities with European symbolism, even if direct influences cannot be demonstrated. A wide use of analogy and synesthesia, a very subtle musicality, a lexicon open both to foreign languages and to vernacular or onomatopeic voices are major signs of a literary research oriented towards modern poetical language. Pascoli was also known as a prose essayist and for his Dante studies. According to the Grand Orient of Italy, Pascoli was initiated in the Fremasonry by the Scottish Rite Grand Master Giosuè Carducci.