Кіріспе

Американдық жазушы және редактор (1934–1999)
американдық жазушы

Уильям Уэкс Моррис (29 қараша 1934 – 2 тамыз 1999) – Миссисипи штатының Джексон қаласында туған американдық жазушы және редактор, бірақ оның отбасы кейін Миссисипи штатының Язу қаласына көшті, ол өзінің көркем шығармаларында мәңгі есте қалдырды. Морристің ерекшелігі – лирикалық проза стилі және Американың оңтүстігі, әсіресе Миссисипи дельтасы туралы ойлары. 1967 жылы ол «Harper’s Magazine» журналының ең жас редакторы атанды. Ол бірнеше көркем және ғылыми-популярлық шығармалар жазды, соның ішінде «Түстікке қарай үйге» атты маңызды кітабы және «Менің итім Скип» кітабы бар.

Алғашқы жылдар

Морристің ата-анасы алты айлық шала баласы болғанда Язу-Ситиге (Миссисипи штаты) көшіп келді. Язу-Сити Морристің көптеген жазбаларында маңызды орын алады. Язу-Сити орта мектебін үздік бітіруші ретінде аяқтағаннан кейін, Моррис Остиндегі Техас университетінде оқуға түсті. Ол «Дельта Тау Дельта» халықаралық студенттік қауымдастығының мүшесі болды, және қауымдастықтың үйінде оның атымен аталатын бөлме бар. Университеттегі соңғы курсында Моррис университеттің студенттік газеті, «The Daily Texan» сыйлыққа ие болған газетінің редакторы болып сайланды. Оның сегрегацияға, цензураға және мемлекеттік шенеуніктердің мұнай және газ саласындағы мүдделеріне қарсы өткір редакциялық мақалалары оған университет әкімшілігінің, әсіресе университет регенттер кеңесінің наразылығын тудырды. Моррис «Солтүстікке қарай үйге» деген кітабында университет Родс стипендиясын тіпті құттықтау хатымен де мойындамағанын жазды. Морристің университетке қосқан үлесі әлі де бағаланбаса да, 1997 жылы «The Daily Texan» жыл сайынғы ең үздік редакторлық мақала авторын «Вилли Моррис редакциялық шеберлік сыйлығымен» марапаттай бастады. Моррис 1956 жылы бітіріп, Родс стипендиясы бойынша Оксфорд университетінде тарихты оқыды. Оксфордта оқып жүргенде, Моррис Оксфорд университетінің ерлер баскетбол командасында ойнады. 1958 жылы ол Хьюстон қаласының тұрғыны Селия Буханға үйленді, ал 1959 жылы олардың Дэвид Рей есімді ұлы дүниеге келді. Келесі жылы олар АҚШ-қа оралды, онда ол либералды екі апталық газет «The Texas Observer» редакторы болды. Неке 10 жылға созылды, ал Селия Моррис өзінің төртінші кітабында, «Селияның орнын табуда» Вилли және олардың ажырасуы туралы жазады. 1963 жылы Моррис «Harper's Magazine» журналының редакторлар құрамына көмекші редактор болып қосылды, ал төрт жылдан кейін бас редактор болды. «Солтүстікке қарай үйге» кітабы жарық көргеннен кейін бестселлерге айналып, беделді Хоутон Миффлин әдеби сыйлығын жеңіп алды. Бұл Миссисипи штатының Язу қаласындағы балалық шағы, Остин қаласындағы ерте жастық шағы және Оңтүстіктен Нью-Йорк қаласына көшу туралы автобиографиялық әңгіме. Сыншылар авторды Оңтүстік шағын қалалар мәдениетіне деген нәзік сезімталдығы үшін және солтүстікке көшіп кеткен, бірақ Оңтүстікке деген сағынышын сақтап қалған эмигранттардың көңіл күйін бейнелегені үшін мақтады. Әдеби журналдың ең жас бас редакторы ретінде Моррис Уильям Стайрон және Норман Мейлер сияқты белгілі жазушылардың мансабын бастауға көмектесті. Бірақ «Harper's Magazine» журналының иелері, Коулз отбасы Моррис жариялаған мақалалардың мазмұнына оқшауланды: консервативті жарнама берушілерді ренжіткен, ашық либералдық көзқарастармен жазылған ұзын мақалалар. Жарнамалық түсімнің төмендеуіне байланысты Коулз отбасы Морриске наразылығын білдірді, нәтижесінде ол 1971 жылы қысыммен отставкаға кетті.

Моррис Лонг Айлендте

Харперден кеткеннен кейін Моррис Лонг-Айлендтің Бриджгемптон қаласына көшіп барды, онда Оңтүстікке оралғанға дейін көп жылдар тұрды. Сол уақытта ол "Мұндағыдан мәңгілікке" романының авторы Джеймс Джонс және оның әйелі Глориямен жақын дос болып кетті. Кейін, досы жүрек жеткіліксіздігінен Саутгемптон ауруханасында көз жұмғанда, Уилли Моррис Джонстан аяқтап жатқан "Whistle" романы туралы жазбалар алды және осы романды досы Джонс үшін аяқтады.

Моррис үйіне оралды

1980 жылы Моррис туған штатына оралды. Ол Миссисипи университетінде, Оксфорд қаласында жазушы ретінде жұмыс істеді. Ол Джон Гришем сияқты Миссисипи жазушыларының жаңа буынына, сондай-ақ Пибоди сыйлығын жеңіп алған тележурналист Крис Берриге және 1981 жылы Миссисипи университетіне түскен Донна Тартқа демеу берді. Моррис пен басқалардың кеңесімен ол 1982 жылы Беннингтон колледжіне ауысты. Морристің «Жақсы қарт бала: Дельта балалық шағы» атты кітабы Дисней мен PBS Wonderworks телеарнасы үшін телефильмге бейімделді, кейін 1988 жылы Моррис тұрған жерге жақын маңдайда «Өзен қарақшылары» деп қайта аталды. Басты рөлдерді Ричард Фарнсворт, Морин О’Салливан, Дикси Уэйд, Райан Фрэнсис, Кэрин Уэст және Ричард Э. Консиль сомдады. 2000 жылы Морристің тағы бір кітабы, бұрынғы фильмге бейресми қосымша болған «My Dog Skip» фильмі Франки Муниз, Дайан Лейн, Люк Уилсон және Кевин Бэконның қатысуымен кең экранға шықты. (Моррис бұрын «Reader’s Digest» журналында Бриджгемптон, Нью-Йорк қаласында тұрғанда алған иті «Пит» туралы очерк жазған болатын. Моррис Бриджгемптоннан кеткенде, ол Питті, бұрын жергілікті автокөлік станциясының иесіне тиесілі болған және Вилли оны «Бриджгемптонның мэрі» деп атаған, Миссисипиге қайтарды. Кейін Пит қайтыс болғаннан кейін Моррис епископ шіркеуінен оны жерлеуге рұқсат сұрап, алды. Моррис фильмнің алдын ала көрсетілімін көріп, оған жоғары баға бергеннен кейін, фильмнің тұсаукесерінен аз бұрын жүрек талмасынан қайтыс болды. Вилли Моррис Язуо қаласындағы Гленвуд зиратында, Морристің «Жақсы қарт бала: Дельта балалық шағы» кітабының кейіпкері, Язуо сиқырының ойдан шығарылған «моласының» жанына жерленді. Өмірінде ол көптеген достарының арасында Язуо қаласындағы балалық шақтағы достары, Винстон Грум («Форрест Гамп»), Уильям Стайрон («Софидің таңдауы»), Джон Ноулз («Араласып кеткен бейбітшілік»), Джеймс Дики («Құтқарылу») және Ирвин Шоу («Бай да, кедей де») және Ларри Л. Кинг («Техастағы ең жақсы қыздар үйі») болды. Моррис Дики мен Кингті өзі редактор болған кезде «Harper’s» журналының қосымша редакторы болып қызмет етуге шақырды. Моррис пен Кинг 20 ғасырдың ортасында Техастың прогрессивті дауысы болған «Техас обсерваторы» үшін жазды. Оксфордтағы жазу сабақтарында Моррис студенттер арасында үлкен құрметке ие болды. Ол жылы юморымен және абсурдты сезімімен ерекшеленетін, еліктей білуші шебер ретінде танымал болды. Моррис Миссисипидің екі тұрғынына көз доноры болып, оларға көру қабілетін қайтаруға көмектесті. Моррис Кен Бернстің 1994 жылғы «Бейсбол» деректі фильмінде пайда болды. Морристің ұлына жазған хаттары мен көптеген фотосуреттері 2022 жылғы жинақта, «Дэвид Рей Моррис және Вилли Моррис, Сүйікті әке: Әкемнен келген хаттар» деген атпен жарық көрді.