Кіріспе

Словакиядағы қала

Ерекшеліктері

Привидза ауданы мен Жоғарғы Нитра аймағының орталық қаласы ретінде Привидза көптеген өңірлік маңызы бар мекемелердің – мемлекеттік және коммерциялық мекемелердің орны болып табылады. Көп мөлшерде ағаш отырғызылғандықтан Привидзаны көбінесе "жасыл қала" деп атайды. Привидзада алты аудан бар: Старе-место (яғни "Ескі қала"), Пили, Некапали, Копаница, Запоточки және Жабник. Үш іргелес ауыл Привидзаның әкімшілік құрамына кіреді: Градец, Мала Лехотка және Велька Лехотка.

Ең көне қонысы

Жоғарғы Нитра алқабы палеолит кезеңінің ортасынан бері қоныстанған, мұны Бойнице мен Приевидзадағы бай палеонтологиялық жатындар дәлелдейді. Мыңдаған артефакттар табылды, оның ішінде тас құралдар, жануар сүйектерінің қазбалары және от ошақтарының қалдықтары бар.

Орта ғасырлар мен жаңа дәуірдің басында

Привидзаның алғашқы жазбадағы айрылысы 1113 жылы Преуиган деген атпен тіркелген. 1383 жылдың 26 қаңтарында патшалық бос қала мәртебесіне ие болды. Бұл қалаға базарлар өткізуге арналған төлемдер жасау, пастор мен қала әкімін сайлау, диірмендер салу, балық аулау, қолөнерді еркін дамыту және өнімдерді сату сияқты жеңілдіктер берді. 16 ғасырдан бастап 17 ғасырдың бірінші үштен біріне дейін қала Турзо әулетінің билігінде болды. 1599 жылы Османдықтар оңтүстіктен Привидзаға жақындап, Нитра өзенінің жоғарғы аңғарындағы басқа қалалармен бірге оны өртеп тастады. 1666 жылы пиарлар барокко стиліндегі шіркеуді (қазіргі Пиар шіркеуі) және мәдениет пен білім орталығы болған монастырды салды. 1673 жылғы Куруц көтерілісі кезінде Привидза тағы да өртенді, нәтижесінде қала мұрағатының бір бөлігі жойылды. 1870 жылы қалада 2719 адам тұрды.

19 және 20 ғасырлар

XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың басынан бастап, Привидзға теміржол салынысымен өнеркәсіп дамуға көшті. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қала партизан қозғалысының маңызды орталықтарының бірі болды. 1945 жылдың 4 сәуірінде Привидзаны Кеңес Одағының 40-шы армиясының әскерлері басып алды. Соғыс аяқталғаннан бері халық саны 5000-нан шамамен 53000-ға дейін үлкен өсім көрсетті, мұның себебі өнеркәсіптің дамуы болды. Привидза, жақын орналасқан Цигель ауылы және Хандлова, Новки қалаларындағы көмір шахталарында жұмыс тауып келген көптеген шахтерлер мен жұмысшылардың үйіне айналды.

География

Привиджа теңіз деңгейінен жоғары орналасқан және жақын жерде, бірақ көбірек танымал Бойнице қаласымен ортақ көлік жүйесіне ие. Қала орналасқан Нитра өзенінің аңғары барлық жағынан таулармен қоршалған: батысында Стражов таулары, солтүстігінде Мала Фатра, шығысында Жиар және оңтүстігінде Втачник. Привиджа – Словакияның он бірінші ірі қаласы. Ол Жилинадан оңтүстікке қарай, аймақтық орталық Тренчинден шығысқа қарай және Словакия астанасы Братиславадан (жолмен) орналасқан.