Герман-американдық инженер Ханскарл Бандель және көпірлердегі еңбектері

Кіріспе

Неміс-американдық құрылыс инженеры Ханнскарл Бандель (3 мамыр 1925, Дессау, Германия – 29 желтоқсан 1993, Аспен, Колорадо, АҚШ) – неміс-американдық құрылыс инженеры.

Ерте өмір

Ханнскарл Бандельдің әкесі құрылыс фирмасының иесі болған сәулетші, ал анасы 1883 жылы Иоганнес Брехтель құрған, танымал неміс құрылыс компаниясының иесі Брехтель әулетінен шыққан. Бұл оның кәсіп таңдауына және оқуына әсер еткен болуы мүмкін: ол Берлин техникалық университетінде инженерлік ғылымдар бойынша докторлық диссертациясын қорғады. Германиядағы болат индустриясында жұмыс істегеннен кейін, ол Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін АҚШ-қа ақшасыз, кітапқа толы екі чемоданмен келді, аспалы көпірлер салуды армандады. Нью-Йорктегі инженер Фред Северуд фирмасында жұмыс істеген үш жылдан кейін ол толық серіктес атанды.

Басқа жұмыстар

Бандель Ээро Саариненнің Gateway Arch жобасы үшін катенерлік арканың пішінін өзгертті. Сааринен қолдарындағы тізбектің көмегімен қалаулы пішінін көрсетуге тырысқанда, ол тілектес сәл созылған, "көкке самғайтын" әсерге жете алмады; Бандель тізбекті сұрап алып, бірнеше күннен кейін қайтып келді және сәулетшіні Сааринен қисығын жасау арқылы қуантты, бұл сиқырлы оқиға сияқты болды. Бандель тұрақты өлшемдегі буындардың бір бөлігін өзгермелі буындармен алмастырды, осылайша салмақты, салмақ таралуын және пішінді өзгертті. Жобалау барысында Бандель 630 футтық аркаға желдің тигізетін жүктемелерін де ескерді және арканың алғашқы 300 футына қосымша салмақ қосып, арканың негізіне 25 980 тонна бетон құйса, ауырлық орталығы тұрақты жағдайға түсетінін анықтады. 1978 жылы ол Ұлттық Инженерлік Академиясының мүшесі болып сайланды. Фред Северуд зейнетке шыққаннан кейін, Бандельдің қарсылығына қарамастан, фирманы венгр инженері сатып алды. Бандель фирмадан кетіп, DRC Consultants компаниясының аға вице-президенті болып, кабельдік көпірлер және басқа да құрылыстарда жұмыс істеді. 1980 жылы оған Австрияның Грац университетіндегі құрылыс инженері кафедрасын басқару ұсынылды, бірақ ол ұсыныстан бас тартты, себебі Америкадағы қиын міндеттері оған Еуропадағы беделді профессорлық қызметтен гөрі маңыздырақ болды. Қазіргі Саншайн Скайвей көпірі салынып жатқанда, Бандель жобаның құрылыс инженерлігін, жоспарлауын және басқаруын ұйымдастырды. Бұл көпір тек жол ретінде ғана емес, сонымен қатар көпірдің құрылымдық тірегі ретінде қызмет еткен, ал оның кабельдік көпір жүйелеріндегі жұмысы бір ғана қолдаушы кабельге енгізілді. Бандель сонымен қатар шығармашылық құрылымдық жөндеу және қайта жаңарту саласындағы сарапшы еді. Бенджамин Хорас Уиздің сөзіне сүйенсек, Бандель 1972 жылы Нью-Йорк қаласындағы Әулие Иоанн соборындағы құлдырап бара жатқан Гуаставино плиткалық күмбезін оның гранитті тіректерін жылу оқшаулау арқылы сақтап қалды. Кейінгі жылдары Бандель NASA Mars Pathfinder жобасы үшін құралдарсыз нөлдік гравитацияда құрастырылатын үш өлшемді фермаларға қатысты инновациялық зерттеу жүргізді.

It was Bandel who modified the catenary arch shape for Eero Saarinen's Gateway Arch project. When Saarinen tried to demonstrate his desired shape with a chain suspended in his hands, he couldn't achieve the slightly elongated, "soaring" effect he wanted; Bandel asked for the chain, came back in a few days, and delighted the architect by producing Saarinen's curve, as if by magic. Bandel had replaced some of the constant sized links with variable links, thus changing the weight, the distribution of the weight, and the shape. While working on the design Bandel also factored in the loads upon the 630 foot arch caused by the wind and worked out that if he added more weight to the first 300 feet of the arch and placed 25,980 tons of concrete in the arch's foundation the center of gravity would be lowered to a stable location. In 1978, he was elected a member of the National Academy of Engineering. After Fred Severud's retirement, the firm, despite Bandel's objections, was bought by a Hungarian engineer. Bandel left the firm and became the senior vice president of DRC Consultants, working on cable stayed bridges and various other structures. He was offered the chair of structural engineering at the University of Graz, Austria, in 1980, but turned down the offer, saying that his challenging assignments in America were more important to him than a prestigious professorship in Europe. When the current Sunshine Skyway Bridge was constructed, Bandel was in charge of providing the construction engineering, planning, and management for the project. This bridge was constructed using pre stressed concrete, which not only served as the roadway but as the structural support for the bridge, and featured a single span of supporting cables which incorporated his work in cable stayed bridge systems. Bandel was also an expert on creative structural renovation and retrofitting. According to Benjamin Horace Weese, Bandel personally saved the deteriorating Guastavino tile dome at the Cathedral of St. John the Divine by New York City in 1972 by recommending that its supporting granite piers be insulated. In later years Bandel produced an innovative study for three dimensional trusses to be assembled without tools in zero gravity, for the NASA Mars Pathfinder project.

Өлім

Бандель Колорадо штатының Аспен қаласындағы Аспен биік тауларында шаңғы тебу кезінде жүрек жетіспеушілігінен қайтыс болды.

Танымал мәдениетте

2008 жылғы "Ананас экспресі" фильміндегі Джеймс Франконың кейіпкері өзінің сүйікті азаматтық инженерлерін талқылағанда Ханнскарл есіміне сілтеме жасайды. Джонатан Франзеннің "Жетінші жиырма жетінші қала" романындағы басты кейіпкер Мартин Пробст Банделді Gateway Arch-тің салушысы деп нақты айтады және оны саяси қастандықтардың ортасына қояды, соның салдарынан оның кәсіби және отбасылық өмірі қиын жағдайға түседі.