Кіріспе

Жеке компанияның мемлекеттік компанияны сатып алуы

Кері сатып алу (RTO), кері бірігу немесе кері IPO – жеке компанияның мемлекеттік компанияны сатып алып, осы арқылы биржаға шығудың ұзақ және күрделі процесін қысқарттыруы. Кейде керісінше, мемлекеттік компания жеке компанияға активтерді алмастыру және акция шығару жолымен сатылады. Мұндай мәмілелер көбінесе сатып алушы компанияның капитал құрылымын қайта ұйымдастыруды қажет етеді.

Процесс

Кері сатып алу кезінде жеке компанияның акционерлері мемлекеттік компанияның/SPAC-тың бақылауын сатып алады, содан кейін оны жеке компаниямен біріктіреді. Биржада саудаланатын корпорация "қабық компания" деп аталады, себебі бастапқы компанияның бар болғаны – ұйымдық құрылымы ғана. Жеке компанияның акционерлері мемлекеттік компанияның акцияларының басым бөлігін және директорлар кеңесінің бақылауын алады. Мәміле бірнеше апта ішінде аяқталуы мүмкін. Мәміле жеке және қабық компаниялардың бір-бірі туралы ақпарат алмасуын, бірігу шарттарын келісуді және акцияларды айырбастау туралы келісімге қол қоюды қамтиды. Мәміленің жабылу кезінде қабық компания өзінің акцияларының басым бөлігін және басқармадағы бақылауын жеке компанияның акционерлеріне береді. Жеке компанияның акционерлері қабық компанияға өздерінің жеке компаниядағы акцияларын ұсыну арқылы төлейді, ал қабық компанияны енді олар бақылайды. Акцияларды айырбастау және бақылаудың ауысуы кері сатып алуды аяқтап, бұрын жекеменшік компанияны мемлекеттік компанияға айналдырады. Сақтандыру шарттарына және басқа да алдын ала сатып алу шарттарына байланысты кері бірігу арқылы биржаға шығарылатын компанияның көлемі қабық компанияның/SPAC-тың нарықтық капитализациясынан едәуір асып түсуі мүмкін. АҚШ-та егер қабық компания SEC-те тіркелген болса, жеке компания мемлекеттік және федералды реттеуші органдармен қымбатқа соққан және көп уақыт алатын тексеруден өтпейді, өйткені бұл процедура бұрыннан ашық компаниямен аяқталған. Дегенмен, аудиторлық тексеруден өткен қаржылық есептік мәліметтер мен маңызды құқықтық ақпаратты қамтитын толық ақпарат беру құжаты Құнды қағаздар және биржалар комиссиясымен талап етіледі. Ақпарат 8-K нысанында ұсынылады және кері бірігу мәмілесі аяқталғаннан кейін дереу беріледі.

Икемділік

Кері сатып алу арқылы акционерлік қоғамға шығу, жекеменшік компанияға бастапқы ашық ұсынумен (IPO) салыстырғанда, төмен қ costпен және акциялардың аз сусынуымен қоғамға шығуға мүмкіндік береді. IPO-да акционерлік қоғамға шығу және капитал тарту процестері біріктірілсе, кері сатып алуда бұл екі функция бөлек болады. Кері сатып алу арқылы компания қосымша капитал тартпай-ақ акционерлік қоғамға шыға алады. Бұл екі функцияны бөлектеу процесті қатты жеңілдетеді.

Нарықтық жағдайларға төзімділік

Сонымен қатар, кері сатып алу нарықтық жағдайларға аз тәуелді. Әдеттегі IPO-лар уақытқа байланысты тәуекелге ұшырайды: егер белгілі бір құнды қағаз нарығы нашарласа, андеррайтер ұсыныстан бас тарта алады. Егер тіркеудегі компания жағымсыз жаңалықтар таратып жатқан салаға қатысса, инвесторлар аталған мәміледен қашық қалуы мүмкін. Кері сатып алуда мәміле тек қоғамдық және жеке компанияларды бақылайтын тараптар арасында жасалатындықтан, нарық жағдайларының әсері шамалы болады.

Қажеттілік

Кәдімгі IPO процесі бір жыл немесе одан да көп уақытқа созылуы мүмкін. Компания кәсіпкерлік жобадан сыртқы меншікке лайықты ашық компанияға өткелі келе, стратегиялық менеджерлердің уақытын қалай жұмсауы тиімді немесе зиянды болуы мүмкін. IPO-ға қатысты өткізілетін мәжілістер мен дайындама жұмыстарына жұмсалған уақыт, ұсынылымның негізі болып табылатын өсуге зиян келтіріп, тіпті оны күштен шығаруы мүмкін. Сонымен қатар, IPO-ны дайындауға кеткен көп айлардың ішінде нарық жағдайлары нашарлап, IPO-ны аяқтаудың тиімсіздігіне әкелуі мүмкін. Ал кері сатып алу болса, отыз күннің ішінде аяқталуы мүмкін. 2013 жылы Стэнфорд университетінің Чарльз Ли жүргізген зерттеуде: "Қытайлық кері бірігулер өздерінің репутациясынан гөрі жақсы нәтижелер көрсетті" және сол саланың басқа да ұқсас мөлшердегі ашық компанияларынан артық өсім көрсетті.

Багаж

Кері сатып алулар әрқашан өзімен бірге тарихты және акционерлерді алып келеді. Кейде бұл тарих жаман болуы мүмкін және бұрыс жүргізілген құжаттар, аяқталуға тиіс сот процестері және басқа да күтпеген жауапкершіліктер түрінде көрінеді. Сонымен қатар, мұндай бос компаниялардың акцияларын сатуға асыққан акционерлері болуы мүмкін. Сатып алушы немесе қалған компания, сатып алу аяқталғаннан кейін акциялардың "құлауынан" қорғану үшін, мемлекеттік қабықты сатып алатын топқа тиесілі акцияларды сатуға тыйым салуды талап ете алады. Сатып алынған компанияның акцияларын инвестор ретінде ұстаған басқа акционерлер акциялардың көп мөлшері болмағандықтан, құлау жағдайында қауіп тудырмайды.

Қалпына келтіру

2011 жылдың 9 маусымында АҚШ-тың Бағалы қағаздар және биржалар комиссиясы инвесторларға кері бірігулерге инвестиция салу туралы ескерту жасады, олардың алаяқтық пен басқа да бұзушылықтарға бейім болуы мүмкін екенін мәлімдеді. 2017 жылғы "The China Hustle" деректі фильмі жеке қытай компаниялары мен АҚШ-тың биржада саудаланатын компаниялары арасындағы алаяқтық кері бірігулердің бірнеше мысалын көрсетеді, онда сатып алушы компаниялар көбінесе қызметі жоқ бизнес үшін жамылғы ретінде пайдаланылып, АҚШ инвесторларын алдаған. Осы алаяқтықтардың көп бөлігі шағын американдық банктер арқылы жүзеге асырылды, олар осы жаңадан біріктірілген компанияларды нарыққа ұсыну кезінде нақты ескерту белгілерін назарға алмауға дайын болды.

Басқа

Кері бірігудің басқа да кемшіліктері болуы мүмкін. Жеке компанияның бас директорлары, егер бұрын ашық саудаланатын компанияның басшысы немесе директоры болмаса, акционерлік компаниялар әлемінде тәжірибесіз және саясаттан хабарсыз болуы мүмкін. Сонымен қатар, кері бірігу операциясы бұрын жеке меншікте болған акцияға нақты қоғамдық қызығушылық болған жағдайда ғана өтімділік әкеледі. Инвесторлармен байланыс және инвесторларды тарту бағдарламасы кері бірігудің тікелей емес шығыны болуы мүмкін.

Мысалдар

REO Motor Car Company корпоративтік қабығы (оның жалғыз активі – салық жоғалтуларын есепке алу болды), кері «жаулап алу» сияқты жағдайда, наразы акционерлердің ықпалымен Nuclear Consultants атты шағын ашық сауда компаниясын сатып алуға мәжбүр болды. Көп ұзамай бұл компания қазіргі Nucor-ға айналды. ValuJet Airlines AirWays Corp. компаниясымен бірігіп, AirTran Holdings құрылды, мақсаты – бұрынғы компанияның нашар репутациясын жою еді. Aérospatiale компаниясы Matra компаниясымен бірігіп, Aérospatiale Matra құрылды, мақсаты – мемлекеттік меншіктегі бұрынғы компанияны акционерлік қоғамға айналдыру болды. Atari ойын компаниясын JT Storage сатып алды, бұл ыңғайлы келісімшарт ретінде қарастырылды. US Airways компаниясын America West Airlines сатып алды, мақсаты – бұрынғы компанияны 11-ші тарау бойынша банкроттықтан шығару еді. Бұл мәміле ерекше болды, себебі осы бөлімде келтірілген көптеген мысалдардан айырмашылығы, US Airways кредиторлары (акционерлер емес) бақылауды өз қолына алды. Нью-Йорк қор биржасын Archipelago Holdings сатып алып, NYSE Group құрды, мақсаты – бұрынғы, өзара компанияны акционерлік қоғамға айналдыру еді. ABC радиосын Citadel Broadcasting Corporation сатып алды, мақсаты – бұрынғысын ана компаниясы Disney-ден бөліп шығару еді. CBS радиосын Entercom сатып алды, мақсаты – CBS Corporation компаниясынан бұрынғысын бөліп шығару еді. Frederick's of Hollywood компаниясының ана компаниясы FOH Holdings-ті киім өндіруші Movie Star сатып алды, мақсаты – ірі көлемдегі іш киім өндірушіні акционерлік қоғамға айналдыру еді. Eddie Stobart компаниясы Westbury Property Fund компаниясымен кері сатып алу келісімін жасады, бұл Ұлыбританияға және оның ішінде кеме, автомобиль, теміржол немесе қайықпен тасымалдауға мүмкіндік берді, барлығы бір компания арқылы жүзеге асырылды. Clearwire Sprint компаниясының Xohm бөлімшесін сатып алды, бұрынғы компанияның атын алды және Sprint компаниясы бақылау үлесін сақтап, нәтижесінде компания акционерлік саудаға шығарылды. T Mobile US (сол кезде T Mobile USA, Inc. деп аталған) MetroPCS компаниясын сатып алды, бірігу аяқталғаннан кейін компанияның атын T Mobile US деп өзгертті және Нью-Йорк қор биржасында TMUS таңбасымен саудалай бастады. Holland America Line (HAL) 1989 жылы Carnival Corporation & plc компаниясына сатылғанда, бұрынғы иелері (Van der Vorm отбасысы) түскен қаражатты инвестициялық компанияға (HAL Investments) салды және круиздік желінің бұрынғы голланд тізімі арқылы акционерлік қоғамға айналды. VMWare компаниясы Dell компаниясына сатылғанда, кері біріктіру жүзеге асырылды, нәтижесінде Dell компаниясы акционерлік қоғам ретінде қор нарығына оралды. 2020 жылдың шілдесінде Fisker, Inc компаниясы Spartan Acquisition Corp (SPAQ) компаниясымен бірігу арқылы акционерлік қоғамға айналу жоспарларын жариялады, SPAQ компаниясы Apollo Global Management қолдауымен құрылған «бос чек» компаниясы еді.