Кіріспе

Неміс суретшісі (1818–1868)

Эдуард Хильдебрандт (9 қыркүйек 1818, Данциг – 25 қазан 1868, Берлин) – неміс пейзаж суретшісі.

Өмірбаян

Ол Данцигте үй бояушысы болған әкесінің шәкірті болды. Берлинге келгенде оның жасы жиырмаға да толмаған еді, онда теңіз көріністерін суретке түсіретін Вильгельм Краузе оны өзіне алды. Өлгеннен кейін көршілген бірнеше ерте туындылары – 1838 жылғы толқын тосқауыш, Суинемюндедегі желге қарсы кемелер (1840) және осы және келесі жылдарға арналған басқа да картиналар – Хилдебрандттың табиғатты мұқият зерттегенін, ал оның туа біткен дарыны Краузеге тиесілі формалды мектептің конвенцияларымен шектелгенін көрсетеді. Берлин академиясында француз өнерінің шедеврлерімен танысып, ол оларға қызығушылық пен құштарлық сезімдерін бастан өткерді. Ол Парижге барып, шамамен 1842 жылы Изабе ательесіне қабылданды және Лепуатевеннің досы болды. Ұзақ уақыт өтпей ол осы суретшілердің көшірмелері сияқты болатын суреттерді үйіне жіберді. Бірте-бірте ол француз суретшілері сол кезде ерекше көзге түскен түс сезімі мен әсер етудің құпияларын меңгерді. Ол сонымен қатар фигураларды салудағы қажетті шеберлікті игерді және Германияға көптеген ландшафт түрлерін суретке түсіруге дағдыланған күйі оралды. Ол 1843 жыл шамасында салған француз көше өмірінің суреттері Париж мектебінің ықпалымен жасалғанмен, жаңалықтарға құштарлықты, жылдам түсінуді және сол сияқты тон мен атмосфераның сәттік өзгерістерін жылдам бейнелеуге бейім рухты көрсетеді. 1843 жылдан кейін Гумбольдттың ықпалымен Хилдебрандт саяхаттарын кеңейтті, ал 1864-1865 жылдары ол әлемді аралап шықты. Оның тәжірибесі артып, зейін шоғырландыру қабілеті төмендеді. Ол кеңістікті іздеуде егжей-тегжейлілікке деген қызығушылығын жоғалтты, ал шеберлігінің артығылығы оның туындыларының құндылығын азайтты. Ол маймен бірте-бірте аз, ал су бояумен көбірек жұмыс істеді, оның даңқы соңғы түрінде салған эскиздеріне байланысты болуы керек, олардың көптегені хромолитография арқылы бейнеленген. Қызыл, сары және опал түстердегі қиялдар, күн бату, күн шығу және ай сәулесі, Анд және Гималай тауларындағы жүздеген шақырымдық қашықтықтар, Каир немесе Суэц базарындағы тар көшелер, мачталардан көрінетін панорамалар, Бомбей немесе Пекин сияқты кең қалалар, аспан кеңістігінің шексіздігімен ұштасқан шөл даланың тар жолақтары – олардың барлығы оның батыл сурет салу қабілетін көрсетеді. Хилдебрандт 1868 жылдың 25 қазанында Берлинде қайтыс болды.