Кіріспе

Чэнь әулетінің ханзадасы Чэнь Чан (陳昌) (537 – 5 мамыр 560), әдепті есімі Цзинья (敬業), ресми атауы Хенянның Сян ханзадасы (衡陽獻王), Қытайдың Чэнь әулетінің императорлық ханзадасы болған. Ол әулеттің негізін қалаушы император Вудың (Чэн Баксиан) алтыншы және жалғыз тірі қалған ұлы еді, бірақ Батыс Вэй және Батыс Вэйдің ізбасары Солтүстік Чжоу мемлекетінің тұтқыны ретінде ұсталғандықтан, 559 жылы император Ву қайтыс болғанда таққа отыра алмады. Оның орнына оның туысы Чэнь Цзянь Вэн императоры ретінде билікке келді. Солтүстік Чжоу оған 560 жылы Чэньге оралуға рұқсат берді, бірақ ол Вэн императорына сыпайы емес хаттар жазғандықтан, император Вэн өзін қауіптің астында сезінді (ол хаттарды таққа талап ету ретінде қарады) және өзінің сенімді генералы Хоу Андуды Чэнь Чанды сүйемелдеуге жіберді. Кейін Хоу Чэнь Чанды Янцзы өзеніне батырып өлтірді.

Ерте өмір

Чэнь Чан 537 жылы Лиан императоры Удың тұсында Чэнь Басянның екінші әйелі, император Чжан Яоэрдің ұлы болып дүниеге келді. Чэнь Чан – Чэнь Басянның алтыншы ұлы еді. Шамамен 540 жылы Чэнь Басянды Цзяо Ин (蕭映) Цзинью маркизі, сонымен қатар Гуан провинциясының (廣州, қазіргі Гуандун) губернаторы, өзінің штабында қызмет етуге шақырды. Осы кезде Леди Чжан мен Чэнь Чан да Гуан провинциясына онымен бірге еріп келді. Бірақ 544 жылы Чэнь Басян қазіргі Солтүстік Вьетнамдағы көтерілісші Ли Бенге қарсы наурызға жіберілгенде, оларды Усин (吳興, қазіргі Хучжоу, Чжэцзян) үйіне қайтарды. 548 жылы генерал Хоу Цзинь бүлік көтеріп, 549 жылы Лианның астанасы Цзянькангты басып алғанда, Хоу Леди Чжан мен Чэнь Чанды тұтқынға алды. Алайда, Чэнь Басян Хоуға қарсы наурызға белсенді қатысқанына қарамастан, Хоу Леди Чжанды да, Чэнь Чанды да өлтірмеді. 552 жылы Хоу жеңілгеннен кейін, Чэнь Басянның наурызға қосқан үлесі үшін Лиан императоры Юань Чэнь Басянды Чанчэн маркизі етіп тағайындады, ал Чэнь Чан Чанчэнның мұрагері атағын алды. Император Юань оны жас болса да, Вусин әміршілігінің губернаторы етіп тағайындады. Чэнь Басян оған басқару ісінде көмектесу үшін Си Чже (謝哲) және Цай Цзиньли (蔡景歷) шенеуніктерін, ал оқу-білімде көмектесу үшін Ду Живей (杜之偉) ғалымын жіберді. Жастық шағында Чэнь Чан әдемі сырт келбетімен және зиялылығымен көзге түсті.

Батыс Вэй мен Солтүстік Чжоудың тұтқындауы

552 жылдың қысында император Юань Чэн Чан мен Чэн Баксянның жүйсі Чэн Сюйді сол кездегі астана Цзянлингке шақырды, оларды төменгі дәрежедегі императорлық шенеуніктер етіп тағайындады, бірақ оларды Чэн Баксянның адалдығын қамтамасыз ету үшін кепіл ретінде пайдаланды. 554 жылы Батыс Вэй әскерлері Цзянлингке шабуыл жасап, қаланы басып алды, ал 555 жылдың басында император Юаньды өлімге кесті. Цзянлинг халқының көп бөлігі Батыс Вэйге тұтқын ретінде алынды, ал Чэнь Чан мен Чэнь Сюй құрметпен қабылданғанымен, Батыс Вэй астанасы Чанъанға жеткізілді. Чэнь Басян мен оның бас қолбасшысы Ван Сенгбиян, Лиангтың шығыс провинцияларын бақылаған, Батыс Вэйдің орнатқан императоры, Батыс Лианг императоры Сюаньды мойындаудан бас тартты, егер бастапқыда император Юаньның ұлы Цзяо Фанчжиді жаңа Лианг императоры етіп тағайындауды жоспарлаған. Алайда, 555 жылдың көктемінде Солтүстік Ци шабуылдарынан қорқып, Ван император Юаньның туысы Сяо Юаньминнің ұсынған кандидатурасын қабылдады. Бұл таңдауға наразы болған Чэнь 555 жылдың күзінде Цзяньканға күтпеген шабуыл жасап, Ванды өлтіріп, Сяо Юаньминді тақтан түсірді, ал Цзяо Фанчжиді император (Цзин императоры) етіп жариялады. 557 жылы ол Цзин императорынан тақты өз қолына алып, Чэнь әулетін құрды (Ву императоры ретінде). Ву императоры таққа отырғаннан кейін, Батыс Вэйдің орнына келген Солтүстік Чжоудан Чэнь Чан мен Чэнь Сюйді қайтаруды бірнеше рет сұрады. Солтүстік Чжоу үкіметі келісім берді, бірақ Чэнь Чан мен Чэнь Сюйді қайтарған жоқ. 559 жылы Ву императоры күрт қайтыс болған кезде, шенеуніктер Чэнь Чанның жүйсі (Чэнь Сюйдің ағасы) Линчуан князі Чэнь Цзяньды Ву императорының мұрагері етіп тағайындады, ол Вэнь императоры ретінде таққа отырды.

Өлім

Белгісіз себептермен, тек У императорының қазасын естігеннен кейін ғана Солтүстік Чжоу Чен Чанды Чен аймағына жіберді. Бірақ, сол кезде император ретінде Лян ханзадасы Сяо Чжуанды қолдаған Лян генералы Ван Лин, Чен Чанның Цзяньканға жету үшін өтуі керек болған Янцзы өзенінің бөліктерін бақылағандықтан, Чен Чан саяхатында көп ілгерілемеді және оған Анлуда (安陸, қазіргі Сяоган, Хубэй) тоқтауға тура келді. 560 жылдың көктемінде император Вэньнің генералы Хоу Тянь (侯瑱) басшылығындағы әскерлер Ван Линді жеңіп, Ван мен Сяо Чжуан Солтүстік Циға қашып кетті. Ван бұрын бақылаған аймақ Чэнь мен Солтүстік Чжоу арасында бөлінді, соның арқасында Чен Чанның жолы ашық болды. Чен Чан Анлудан Янцзы өзеніне қарай жол жүргенде, император Вэньге сыпайы емес хаттар жазды, император Вэнь оларды таққа талап ету ретінде қабылдады. Император Вэнь өзінің генералы Хоу Андуды шақырып, мүмкін Чен Чанға тақтың билігін беруге және ханзада атағын қабылдауға болатынын айтты. Хоу оған қарсы кеңес берді және Чен Чанды жеке қарсы алуға уәде берді. Сонымен қатар, шенеуніктер Чен Чанды императорлық ханзада етіп тағайындауды ұсынды, император Вэнь Чен Чанды Хенян ханзадасы етіп жариялады. Бір айдан кейін Чен Чан Чен аймағына кірді және Хоумен кездесті. Бірақ, Янцзы өзенінде саяхаттап бара жатқанда, Хоу оны өлтіріп, денесін өзенге лақтырып жіберді, содан кейін Цзяньканға оралып, Чен Чан өзенге құлап кеткенін мәлімдеді. Чен Чанның ұлдары болмағандықтан, император Вэнь өзінің ұлы Чен Боксинді (陳伯信) Чен Чанның әулетіне қабылдап, Хенян ханзадасы атағын мұрагерлікке беруге бұйырды.