Кіріспе

Кеміргіштердің түрі

Әншіл тышқан (Microtus miurus) – Аляска және Канаданың солтүстік-батысы, соның ішінде Солтүстік Американың солтүстік-батысында таралған орташа өлшемді тышқан.

Физикалық сипаттамалары

Әнші тышқанның құлақтары қысқа, көбінесе ұзын жүнімен жасырылады, ал құйрығы қысқа болады. Жүні жұмсақ және тығыз, әсіресе қыс мезгілінде. Түсі ақшыл сарыдан ақшыл сұрға дейін өзгереді, құлақтың астынан басталып, қабырға бойымен жалғасып, артқы жағына дейін сарғыш дақтар орналасқан, ал ішкі жағы сарғыш немесе ақшыл түсті. Жүні қара түсті сақшы түктермен аздап ұсақталған, бірақ олар соншалықты сирек кездеседі де, жануардың түсіне көп әсер етпейді. Қыста жүні сұр түске боялады. Аяқтарында өткір, тар тырнақтары бар, олар көбінесе жүнмен жасырылады. Ересек әнші тышқандардың ұзындығы құйрығын есептемегенде, шамамен 11-16 см аралығында болады. Олардың салмағы нақты жасына және соңғы тамақтануына қарай 15-30 граммға дейін жетеді. Екі жыныстың да дене мөлшері мен түсі айтарлықтай ерекшеленбейді. Еркек әнші тышқандардың қабырғасында иіс белгілеуге арналған өзгертілген май бездері болады; осындай бездер кейбір сүт емізетін ұрғашыларда да кездеседі. Пенисі салыстырмалы түрде ұзын және тар, күрделі сүйекшесі бар.

Көбею

Әнші тышқандар мамырдан қыркүйекке дейін көбейеді, және әр тоқсан бір көбейту маусымында үштен кем емес бала туа алады. Жүктілік 21 күнге созылады, және әдетте сегіз жас туады, бірақ 6-дан 14-ке дейінгі балалы ұрықтар да кездеседі.

Эволюция

Әнші тышқандардың ең көне қазбалары 300 000 жыл бұрын Иония дәуірінен басталады және Фэрбенкс маңынан табылған. Плейстоценнің соңғы мұз дәуірлерінде әнші тышқандар қазіргіге қарағанда әлдеқайда кеңірек таралған болуы мүмкін, және Айова штатынан да қазбалар табылды, ол кезде климаты қазіргі Аляскаға ұқсас болған. Әнші тышқанның ең жақын туысы – Алясканың батыс жағалауындағы екі шағын аралда ғана кездесетін арал тышқаны, ол аралдардың Берингия құрлық көпірінен теңіз деңгейінің көтерілуі салдарынан оқшауланған кезде пайда болған болуы мүмкін.