Солтүстік-Шығыс Үндістандағы "Бней Менаше" қауымының еврей тегі

Кіріспе

Солтүстік-Шығыс Үндістандағы еврей екенін мәлімдеген адамдар тобы

2003–2004 жылдары бірнеше жүз еркек қауым мүшелерінің ДНК-тестілеуі Таяу Шығыс тектік ата-бабаларының нақты дәлелін көрсетпеді. 2005 жылы Калькуттадағы зерттеу аналық желі арқылы Таяу Шығыс тектік ата-бабалардың іздерін тапты, бірақ бұл нәтижелердің Таяу және Орта Шығыс халықтары арасындағы мыңдаған жылдық араласудың нәтижесі болуы мүмкін екенін ұсынды. 21-ші ғасырдың басында Израиль Бней Менашелердің көшіп келуін тоқтатты, бірақ үкімет ауысқаннан кейін көшіп келуге қайта рұқсат берілді. 2005 жылы Израильдің бас раввині Бней Менашені жоғалған тайпаның бөлігі деп мойындады. Олар формалды түрлену рәсімінен өткеннен кейін, оларға алия (көшіп келу) рұқсат етіледі.

Киелі кітап тарихы

Бірінші ғибадатхананың кезінде Израиль екі патшалыққа бөлінді. Оңтүстік патшалық, Яһуда патшалығы деп аталатын, негізінен Яһуда, Бунямин, Шимон және Леви руларынан тұрды. Бүгінгі күні көптеген яһудилер оңтүстік патшалықтан тараған. Солтүстік Израиль патшалығы он рудан (Леви руының жартысын қоса) құралды. Шамамен б.з.д. 721 жылы Ассириялықтар солтүстік патшалыққа шабуыл жасап, он рудың шамамен 20 пайызын елден қуды және оларды Ассирияда (қазіргі Ирак) құлдыққа салды.

Қазіргі яһуди дінін қабылдау

Лал Денаның айтуынша, Бней Менашелер Хмар ата-бабасы Манмасидің аңыз бойынша, Жүсіптің ұлы Менаше еврей болғанына сенді. 1950 жылдары Чин-Куки-Мизо халқының бұл тобы Мессиандық қозғалысты құрды. Олар Исаның барлық израильдіктерге уәде етілген Мәсіх екеніне сенгенмен, бұл пионерлер еврейлердің сенбі күнін сақтауды, мерекелерді тойлауды, диеталық заңдарды және басқа да еврейлердің әдет-ғұрыптары мен дәстүрлерін қабылдады, оларды 1960 жылдардың басында кітаптардан үйренді. Олардың диаспорадағы немесе Израильдегі басқа еврей топтарымен байланысы болған жоқ. 1972 жылдың 31 мамырында бірнеше Мессиандық қауымдар Манипур еврей ұйымын (кейін Біріккен еврейлер ұйымы, NEI деп аталды) құрды, ол Солтүстік-Шығыс Үндістандағы алғашқы еврей ұйымы болды. Бұл адамдар Израильдегі және басқа елдердегі басқа еврей діни топтарымен байланыс орнатқаннан кейін, 1980 және 1990 жылдары дәстүрлі раввиндік иудаизмді ұстана бастады. Раввин Елияху Авихайл – "Амишав" ұйымының негізін қалаушы, ол жоғалған тайпаларды табуға және олардың алиясын жеңілдетуге арналған. Ол 1980 жылдары осы топтың еврей тегі туралы талаптарын зерттеді және оларды Бней Менаше деп атады. 2005 жылы Израильдің Бас Раббині оларды ондаған жылдар бойы көрсеткен адалдығы үшін еврейлер деп қабылдады, бірақ әлі де жеке тұлғалардың ресми түрде динге өту рәсімін өтуін талап етті.

Чин-Куки-Мизо халқының тарихы

ХІХ ғасырда христиан дінін қабылдағанға дейін Чин Куки Мизо тайпалары анимизмді ұстанған; олардың мәдениетінің бір бөлігі жаулардың басын алумен байланысты болған. Әр тайпа өзінің тегін Куки, Мизо/Хмар немесе Чин деп анықтайды. Халық ең жақын байланысты ауылдағы кіші тайпаларымен сезінеді, олардың әрқайсысының өзіндік диалектісі мен ерекшелігі бар. Олар – Шығыс Азиядан толқындармен көшіп келіп, қазіргі Солтүстік-Шығыс Үндістанына қоныстанған жергілікті халықтар. Олардың жазба тарихы жоқ, бірақ олардың аңыздарында олар тастап кетуге мәжбүр болған, сүйікті отаны – Синлунг/Чинлунг туралы айтылады. Әртүрлі тайпалар Тибет-Бирма тілдерінің тармақтарына жататын тілдерде сөйлейді.

Қайта өрлеушіліктің ықпалы

1906 жылы Мизо таулы аймағын шарлаған алғашқы Уэльс миссионері басшылығымен христиандық қайта жаңғыру қозғалысы кезінде миссионерлер жергілікті мерекелерге, тойларға және дәстүрлі әндер мен әндерге тыйым салды. 1919–1924 жылдардағы қайта жаңғыру кезінде миссионерлер бұл саясаттан бас тарғаннан кейін, мизо халқы жергілікті элементтерді қоса отырып, өз әндерін жаза бастады. Олар христиан дінінің бірегей бір түрін жасады. Христиан діні, қайда енгізілсе де, жергілікті мәдениет элементтерін сіңірумен сипатталатындығын атап өткен жөн. Еврей университетінің аға ғылыми қызметкері және танымал антрополог доктор Шалва Вейл 1965 жылы жарық көрген «Солтүстік-Шығыстағы Шинлунгтар арасындағы екі түрлену» атты мақаласында былай деп жазды:

«Қайта жаңғырушылық (мизо халқы арасында) – бұл Уэльс пресвитериандық дініне тән, қайталап орын алатын құбылыс. Қауымның кейбір мүшелері оңай ғана рухқа беріліп кетеді, оларға Киелі Рух келгендігіне сенеді және олардың айтқандары пайғамбарлық ретінде қабылданады» (Стивен Фукс, 1965: 16). Макколл (1949) қайта жаңғырудың бірнеше оқиғаларын, соның ішінде «Келканг оқиғасын» жазған, онда үш адам «тілдерде сөйлеген», олардың Құдайдың адамдарға сөйлеу құралы болғанын мәлімдеген. Олардың көптеген ізбасарлары болды және олар отарлық басшымен қақтығысқанға дейін кеңінен таралды. Ол қозғалысты тоқтатты және «сырлы әрекеттерді» жойды (1949: 220–223). 2004 жылғы зерттеуінде Вейл былай дейді: «Солтүстік-Шығыс Үндістандағы тайпалық халықтар мен жоғалған израильдіктер туралы мифті байланыстыратын ешқандай құжаттық дәлел болмаса да, қайта жаңғыру сияқты, бұл концепция миссионерлер тарапынан жалпы милленаристік көзқарастардың бір бөлігі ретінде енгізілген сияқты көрінеді». 19 және 20 ғасырларда христиан миссионерлері алыс-жақын жерлерде жоғалған тайпаларды «табып» алды; олардың осындай халықтарды израильдік тайпалардың бір бөлігі ретінде анықтауға деген ынтақтары мессиандық дәуірді жылдамдату және құтқаруды жеткізу ниетімен байланысты болды. Мысалы, шотланд миссионері Т.Ф. Торранс Қытайдағы тәжірибесіне сүйене отырып, 1937 жылы «Қытайдың ежелгі израильдіктері» атты еңбегін жазды, онда Циан халқының жоғалған израильдіктер екендігі туралы теорияны жариялады. Бұл теорияны еңбексіз зерттеулер қолдаған жоқ. Кейбір мизо куки-чиндері ауызша дәстүрлері бойынша, тайпа Персия, Ауғанстан, Тибет, Қытай арқылы Үндістанға келгенін, содан кейін Манипур және Мизорам штаттарына қоныстанғанын айтады. Израильдіктермен байланысқа келгеннен кейін, олар нормативтік иудаизмді зерттей бастады және бірнеше синагог құрды. Жүздерше мизо куки-чиндері Израильге эмиграциялады. Олар еврей ретінде қабылдану үшін ресми түрде дінін өзгертуге міндетті болды, өйткені олардың тарихы құжатталмаған. Сонымен қатар, ұзақ көші-қондары мен аралас некелері салдарынан, олар еврейлердің аналық тегін жоғалтты, осылайша туғаннан еврей саналмауы мүмкін.

Revivalism (among the Mizo) is a recurrent phenomenon distinctive of the Welsh form of Presbyterianism. Certain members of the congregation who easily fall into ecstasy are believed to be visited by the Holy Ghost and the utterings are received as prophecies." (Steven Fuchs 1965: 16). McCall (1949) had recorded several incidents of revivalism, including the "Kelkang incident", in which three men "spoke in tongues", claiming to be the medium through which God spoke to men. Their following was large and widespread until they clashed with the colonial superintendent. He put down the movement and removed the "sorcery". (1949: 220–223). In a 2004 study Weil says, "although there is no documentary evidence linking the tribal peoples in northeast India with the myth of the lost Israelites, it appears likely that, as with revivalism, the concept was introduced by the missionaries as part of their general millenarian leanings." In the 19th and 20th centuries, Christian missionaries "discovered" lost tribes in far flung places; their enthusiasm for identifying such peoples as part of the Israelite tribes was related to the desire to speed up the messianic era and bring on the Redemption. Based on his experience in China, for example, Scottish missionary Rev. T. F. Torrance wrote China’s Ancient Israelites (1937), expounding a theory that the Qiang people were lost Israelites. This theory has not been supported by any more rigorous studies. Some of the Mizo Kuki Chin say they have an oral tradition that the tribe traveled through Persia, Afghanistan, Tibet, China and on to India, where it eventually settled in the northeastern states of Manipur and Mizoram. After making contact with Israelis, they began to study normative Judaism and established several synagogues. Hundreds of Mizo Kuki Chin emigrated to Israel. They were required to formally convert to be accepted as Jews, because their history was not documented. Also, given their long migration and intermarriage, they had lost the required maternal ancestry of Jews, by which they might be considered as born Jews.

ДНК-тестілеу нәтижелері

Байқаушылар ДНК-тестілеудің Бней Менашелердің Таяу Шығыс тектік ата-бабаларының бар-жоғын анықтауы мүмкін деп ойлады. Кейбіреулер мұндай тестілеуге қарсылық көрсетіп, ата-бабаларының басқа халықтармен араласып кеткенін мойындады, бірақ бұл олардың еврей екендігін өзгерте алмайды деді. 2003 жылы автор Хиллель Халкин Мизо Куки халқының генетикалық тестілеуін ұйымдастыруға көмектесті. Профессор Карл Скорецкийдің басшылығымен Хайфаның Технион – Израиль Технологиялық Институтында 350 генетикалық үлгі зерттелді. Жобаға қатысқан ғалым, марқұм Исаак Хмар Интоате, зерттеушілердің сөзіне сәйкес, Мизо Чин Куки еркектерінде Таяу Шығыс тектік ата-бабалардың генетикалық белгілері табылмады. Бұл зерттеу сарапшылар бағалаған журналда жарияланбаған. 2004 жылдың желтоқсан айында Калькуттаның Орталық сот-медициналық ғылыми зертханасы «Геном биологиясы» туралы мақаласын интернетке жариялады. Бұл мақала сарапшылармен тексерілмеген. Олар Мизорам штатының тайпалық қауымдастықтарынан (Хмар, Куки, Мара, Лай және Лусей) барлығы 414 адамды тексерді. Ер адамдардың арасында Таяу Шығыс тектік Y ДНК гаплотипіне ешқандай дәлел табылған жоқ. Керісінше, гаплотиптердің шығу тегі Шығыс және Оңтүстік-Шығыс Азияға тән. ДНК еврей тегін анықтау үшін пайдаланылмайды, бірақ көрсеткіш бола алады. Y ДНК-да еврей тегін жатамын деп санайтын, Таяу Шығыстан алыс орналасқан басқа халықтардың ұрпақтары арасында да осы белгілер табылды, олардың кейбір ата-бабалары еркек еврей саудагерлері болған деп есептеледі. Израиль профессоры Скорецкий Калькуттадағы зерттеулер туралы: «Генетиктер ДНК-ның барлық бөлігінің толық «генетикалық тізбесін» жасаған жоқ, сондықтан «жартылай тізбектеуден» алынған қорытындыларға сену қиын, және олардың өзі де мұны мойындайды» деді. Ол сондай-ақ, генетикалық сәйкестік болмауы Куки халқының еврей халқынан шықпағанын білдірмейді, себебі мыңдаған жылдар өткен соң ортақ генетикалық тектің іздерін анықтау қиын болуы мүмкін. Бірақ оң жауап маңызды мәліметтер бере алады. BBC News хабарлағандай, «Калкуттадағы Орталық сот-медициналық институты тайпалардың еркек тарабы Израильмен байланысы жоқ екенін, бірақ әйел тарабы Таяу Шығыс халқымен аралас неке арқылы пайда болған генетикалық профильге ие екенін көрсетеді».

Observers thought that DNA testing might indicate whether there was Middle Eastern ancestry among the Bnei Menashe. Some resisted such testing, acknowledging that their ancestors had intermarried with other people but saying that did not change their sense of identification as Jews. In 2003, author Hillel Halkin helped arrange genetic testing of Mizo Kuki people. A total of 350 genetic samples were tested at Haifa's Technion – Israel Institute of Technology under the auspices of Prof. Karl Skorecki. According to the late Isaac Hmar Intoate, a scholar involved with the project, researchers found no genetic evidence of Middle Eastern ancestry for the Mizo Chin Kuki men. The study has not been published in a peer reviewed journal. In December 2004, Kolkata's Central Forensic Science Laboratory posted a paper at Genome Biology on the Internet. This had not been peer reviewed. They tested a total of 414 people from tribal communities (Hmar, Kuki, Mara, Lai and Lusei) of the state of Mizoram. They found no evidence among the men of Y DNA haplotypes indicating Middle Eastern origin. Instead, the haplotypes were distinctly East and Southeast Asian in origin. While DNA is not used as a determinant of Jewish ancestry, it can be an indicator. It has been found in the Y DNA among descendants in some other populations distant from the Middle East who claim Jewish descent, some of whose ancestors are believed to have been male Jewish traders. Israeli Professor Skorecki said of the Kolkata studies that the geneticists "did not do a complete 'genetic sequencing' of all the DNA and therefore it is hard to rely on the conclusions derived from a "partial sequencing, and they themselves admit this." He added

the absence of a genetic match still does not say that the Kuki do not have origins in the Jewish people, as it is possible that after thousands of years it is difficult to identify the traces of the common genetic origin. However, a positive answer can give a significant indication. BBC News reported, "[T]he Central Forensic Institute in Calcutta suggests that while the masculine side of the tribes bears no links to Israel, the feminine side suggests a genetic profile with Middle Eastern people that may have arisen through inter marriage".

Қабылдау

2005 жылдың сәуірінде Майкл Фрейнд Сефарди бас раввині Шломо Амардың, Израильдің екі бас раввинінің бірінің, Бней Менашелерді жоғалған тайпалардың бірінің ұрпақтары ретінде ресми түрде қабылдағанын мәлімдеді. Ол бұған дейін олардың талаптарын жылдар бойы зерделегенін және басқа да зерттеулер жүргізгенін айтты. Дайындалған құжаттар Бней Менашелердің яһуди ретінде Израильге көшіп келуіне рұқсат беру шешімінің негізін құрады. Бұл шешім елдің қайта оралу заңына сәйкес жасалды, бірақ іс жүзінде раввин Амар Израильдің Сіңіру министрлігі белгілеген ережелер мен заңдық талаптарды айналып өтіп, олардың эмиграциясын жеңілдетті. Израильдегі Бней Менашелер қазір Авихайл одан сұрағаннан кейін раввин Амардың Манипурға үш дайынды (діни судьяларды) сұхбат алу және олардың израильдік тегі туралы талаптарын тексеру үшін жібергенін айтады. Содан кейін, жағымды баянат негізінде Амар оларды толыққанды мойындады деген айып тағылды. 2015 жылы тәуелсіз журналист Амардың Бней Менашелер «Израиль ұрпағынан» емес дегенге қарама-қайшы шешім шығарғанын дәлелдеді. Амар бұл шешімді қабыламағанын және олардың еврей тегі де, халахик яһудилер емес екенін растады. Көптеген Mizo Kuki Chin этникалық тобы Бней Менашелердің еврей тегі туралы талабын қабылдамайды. Олар өз халқының Азияға тән екенін, бұл Y-ДНК сынақтарының нәтижелерімен расталады деп санайды. Израильдегі және басқа елдердегі ғалымдар да осы топтың еврей тегіне қатысты маңызды сұрақтар қояды. 2006 жылға қарай 1700-ге жуық Бней Менаше Израильге көшіп, Батыс Жағалау мен Газа секторына қоныстанды (қоныстандыру тоқтатылғанға дейін). Олардың православиелік иудаизмге өтуі талап етілді, бұл оқуды және микведе шомылуды қамтыды. Иммигранттар осы аймақтардағы басқа жерлерге қарағанда арзан бағада тұрғын үй мен тұрмысқа қажетті шығындар ұсылғандықтан, қоныстарға орналастырылды. Израиль аймақтан қоныстанушыларын шығарғанға дейін Бней Менаше Газа секторындағы ең ірі иммигрант тобын құрады. Иврит тілін үйрену, әсіресе егде жастағы ұрпақ үшін үлкен қиындыққа толы болды, өйткені олардың туған үнді және тибет-бирман тілдерінің фонетикасы өзара түсініксіздікке алып келді, бұл Бней Менашелерді өзара сынды ивритте сөйлесуге мәжбүр етті. Жастар қоғаммен көбірек байланыста болғандықтан ивритті үйренуге көбірек мүмкіндік алды. Кейбіреулері әскери қызметке қабылданды, ал басқалары қарттар мен мүгедектерге күтім жасаушы болып жұмыс істеді. 2024 жылға қарай жүзден астам Бней Менаше отбасы Газаға бір шақырымдай қашықтықта орналасқан Израильдің Сдерот қаласына қоныстанды және 2024 жылға қарай синагог пен бейт-мидраш (Тораны оқу залы) құрылысын аяқтады, бұл Сдерот мэрі Алон Давидидің көмегімен қалаға үлкен үлес болды.

In April 2005, it was alleged by Michael Freund that the Sephardi Chief Rabbi Shlomo Amar, one of Israel's two Chief Rabbis, had formally accepted the Bnei Menashe as descendants of one of the lost tribes after putatively spending years of review of their claims and other research. The documentation produced formed the basis for a decision to allow the Bnei Menashe to immigrate as Jews to Israel ostensibly under the country's Law of Return, though in practice he facilitated their emigration by bypassing the regulations and legal criteria set by the Israeli Ministry of Absorption. The Israeli Bnei Menashe now recount that, after Avichail asked him to do so, Rabbi Amar dispatched three dayanim (religious judges) to Manipur to conduct interviews and investigate the claims of Israelite descent. It was, it was then alleged, on the basis of a positive report than Amar then decided to recognize them fully. In 2015, an investigative reporter turned up evidence that Amar had ruled to the contrary that the Bnei Menashe were not of the 'seed of Israel', and Amar confirmed he had made no such judgement, and that they neither had Jewish ancestry nor were halakhic Jews. Most ethnic Mizo Kuki Chin have rejected the Bnei Menashe claim of Jewish origin; they believe their peoples are indigenous to Asia, as supported by the Y DNA test results. Academics in Israel and elsewhere also have serious questions about any Jewish ancestry for this group. By 2006, some 1,700 Bnei Menashe had moved to Israel, where they were settled in the West Bank and Gaza Strip (before the disengagement). They were required to undergo Orthodox conversion to Judaism, including study and immersion in a mikveh. The immigrants were put in the settlements as these offered cheaper housing and living expenses than some other areas. The Bnei Menashe composed the largest immigrant population in the Gaza Strip before Israel withdrew its settlers from the area. Learning Hebrew has been a great challenge, especially for the older generation, for whom the phonology of their native Indic and Tibeto Burman languages many of them mutually unintelligible and thus forcing the Bnei Menashe to converse among themselves in broken Hebrew makes Hebrew especially challenging. Younger members have had more opportunities to learn Hebrew, as they are more involved in society. Some have gained jobs as soldiers; others as nurses' aides for the elderly and infirm. By 2024 over a hundred Bnei Menashe families had settled in the Israeli city of Sderot which is located within a mile of Gaza and had by 2024 completed the construction of a synagogue and beit midrash (Torah study hall) contributed to the community by Sdeot's mayor, Alon Davidi.

Израиль мен Үндістандағы саяси мәселелер

2003 жылдың маусым айында Шинуи партиясының ішкі істер министрі Аврахам Пораз Бней Менаше халқының Израильге көшіп келуін тоқтатты. Шинуи жетекшілері «тек үшінші әлем елдерінің тұрғындары ғана Израильге көшіп келуге және дін ауыстыруға қызығушылық танытуда» деген алаңдаушылық білдірді. Ғылым және технология министрі Офир Пайнс Паз Бней Менаше халқының «саяси мақсаттар үшін cynically пайдаланылып жатыр» деді. Сол кезде Амишав ұйымының өкілі Майкл Фрейнд ассимиляция процесінің жүріп жатқанын, Бней Менаше жастарының Израиль армиясының жауынгерлік бөлімдерінде қызмет ететінін атап өтті. Ол бұл халықтың еврей тегіне заңды талап етуге құқығы жоқ деп санайды. Мизорамдағы ең ірі пресвитериан шіркеуінің басшылары израильдіктердің әрекеттеріне қарсылық білдірді. 2004 жылдың наурызында Биаксиама телеарнада сұхбат беріп, сепаратистік Мизо ұйымы – Чхинлунг Израиль Халық Конгресінің (CIPC) негізін қалаушы Лалчанхима Сайломен мәселелерді талқылады. Аймақта көптеген сепаратистік қозғалыстар болған, ал Үндістан сол жерде бейбітшілікті сақтауға күш салып келеді. Бней Менаше халқының жақтастарының кейбіреулері израильдік шенеуніктер Үндістан үкіметіне раввиндердің дін ауыстыру рәсімін қабылдаған Бней Менаше халқын ресми түрде қабылдап жатқанын, жаңа мүшелерді іздеуге тырыспағанын түсіндірмегенін айтты. Кейбір индуисттік топтар Үндістан үкіметін сынап, еврейлердің дін ауыстыру әрекеттеріне қатысты христиандардың шағымдарын өздерінікінен гөрі көбірек есепке алатынын мәлімдеді. Олар жылдар бойы христиан миссионерлерінің индуистерді дінге көндіруіне наразылық білдіріп келеді, бірақ үкімет тарапынан ешқандай жауап алмады. 2006 жылдың шілдесінде Израильдің иммиграцияны қабылдау министрі Зеев Боим 218 Бней Менаше халқының дін ауыстыру рәсімін аяқтағаннан кейін елге кіруге рұқсат етілетінін мәлімдеді, бірақ «алдымен үкімет әлі дін ауыстырмағандарға қатысты саясатын қабылдауы керек». Бірнеше айдан кейін, 2006 жылдың қараша айында 218 Бней Менаше халқы Израильге келді және Назарет Иллит және Кармиэль қалаларында қоныстанды. Үкімет Галалея және Негев аймақтарына көбірек адамдарды қоныстандыруға ынталандырып отыр. 2007 жылдың қазанында Израиль үкіметі Израильге жаппай дін ауыстыру және азаматтық алу мақсатымен саяхатшылардың кіруіне рұқсат беру мәселесін тек ішкі істер министрі емес, толық Кабинеттің шешуі керек екенін мәлімдеді. Бұл шешімнің Shavei Israel ұйымының Бней Менаше халқын Израильге әкелу жобасындағы үлкен кедергі болуы күтілді. Үкімет Бней Менаше халқына виза беруді тоқтатты. 2012 жылы үкімет ауысқаннан кейін Израиль заң шығарушы органы Бней Менаше халқының көшіп келуіне рұқсат беру туралы қаулы қабылдады. Shavei Israel ұйымының мәліметінше, 2013 жылдың қаңтарында 54 адам елге кірді, соның нәтижесінде көшіп келгендердің жалпы саны 200-ге жетті. 2023 жылдың 13 желтоқсанына дейін 5000 Бней Менаше халқы Израильге көшіп келді.

In June 2003, Interior Minister Avraham Poraz of Shinui halted Bnei Menashe immigration to Israel. Shinui leaders had expressed concern that "only Third World residents seem interested in converting and immigrating to Israel." Ofir Pines Paz, Minister of Science and Technology, said that the Bnei Menashe were "being cynically exploited for political purposes." At the time, Michael Freund, with the Amishav organization, noted that assimilation was proceeding; young men of the Bnei Menashe served in Israeli combat units. He does not think the people have a legitimate claim to Jewish descent. Leaders of the Presbyterian Church in Mizoram, the largest denomination, have objected to the Israelis' activity there. In March 2004, Biaksiama appeared on television, discussing the issues with Lalchhanhima Sailo, founder of Chhinlung Israel People's Convention (CIPC), a secessionist Mizo organization. The region has had numerous separatist movements and India has struggled to maintain peace there. Some Bnei Menashe supporters said that Israeli officials failed to explain to the Indian government that the rabbis were formalizing the conversions of Bnei Menashe who had already accepted Judaism, rather than trying to recruit new members. Some Hindu groups criticised the Indian government, saying that it took Christian complaints about Jewish proselytizing more seriously than theirs. They have complained for years about Christian missionaries recruiting Hindus without receiving any governmental response. In July 2006, Israeli Immigration Absorption Minister Ze'ev Boim said that the 218 Bnei Menashe who had completed their conversions would be allowed to enter the country, but "first the government must decide what its policy will be towards those who have yet to (formally) convert." A few months later, in November 2006, the 218 Bnei Menashe arrived in Israel and were settled in Nazareth Illit and Karmiel. The government has encouraged more people to settle in the Galilee and the Negev. In October 2007, the Israeli government said that approval of travelers' entry into Israel for the purpose of mass conversion and citizenship would have to be decided by the full Cabinet, rather than by the Interior Minister alone. This decision was expected to be a major obstacle in Shavei Israel's endeavours to bring all Bnei Menashe to Israel. The government suspended issuing visas to the Bnei Menashe. In 2012, after a change in government, the Israel legislature passed a resolution to resume allowing immigration of Bnei Menashe. Fifty four entered the country in January 2013, making a total of 200 immigrants, according to Shavei Israel. As of 13 December 2023, 5,000 Bnei Menashe have immigrated to Israel.