Кіріспе

Ауырлықпен жаттығу жабдықтары

Power rack (кейде power cage, тізе бүгіп жасалатын жаттығуға арналған қоршау немесе тізе бүгіп жасалатын жаттығуға арналған тіреу деп те аталады) – бұл Smith машинасы сияқты жабдықтардың қозғалысқа шектеу қоймай, бос салмақты штангамен жаттығулар жасағанда механикалық сақшы ретінде қызмет ететін ауырлықпен жаттығуға арналған жабдық. Оның негізгі құрылымы – әр жағында екі реттелетін көлденең штанга ұстағыштарымен (сондай-ақ "тіреулер", "жолақтар" немесе "шпилькалар" деп те аталады) төрт тік бағанадан тұрады. Көптеген power rack-терде қосымша құрылғылар да болады, мысалы, тартылыс жасауға арналған таяқша, кабельді тартып түсіруге арналған құрылғы немесе салмақ дискілерін сақтауға арналған тіреулер.

Шолу

Қуаттылық сөре бірнеше мақсатқа қызмет етеді. Олардың ең бастысы – қауіпсіздік: мысалы, кеудеге басу жаттығуында, штанганы ұстағыштарға, басқаша айтқанда, көтерушінің қолына, кеудесінің үстіне орналастыру, бұлшықет шаршағанда немесе штанганы бақылаудан шығарған жағдайда, штанганың спортшыны жарақаттауына жол бермейді. Қимылдар жасағанда, ең төменгі нүктеден сәл төмен орналасқан ұстағыштар көтерушіге салмақты қауіпсіз түсіруге мүмкіндік береді. Қуаттылық сөресі шектеулі амплитудадағы жаттығуларды орындау үшін де пайдалы, мұндай жаттығуларда көбінесе толық амплитудадағы жаттығулардан ауыр салмақтар қолданылады. Мұндай жаттығуларға текті тартылыс (rack pulls) жатады, ол – дәстүрлі өлі көтеруден (deadlift) айырмаша, штанганың бастапқы орны жоғарырақ болатын түрленуі, сондай-ақ текті құлыптау (rack lockouts), ол – лифттің жоғарғы бөлігімен ғана шектелген кеудеге басудың (bench press) бір түрі ("құлыптау"). Power Racks-ті Боб Пейплз ойлап тапты және 1960 жылдары Терри Тодд пен доктор Крейг Уайтхед оларды "максималды шаршау теориясын" сынау үшін қолданғанда танымал болды. Содан кейін Пирри Радер өзінің "Жез адам" (Iron Man) журналында осы тақырыпқа арналған ұзақ мақала жариялады. Пирри Радер мұндай идеялар шамамен екі онжылдық бойы тарағанын, бірақ оларды әрдайым қуаттылық сөре деп атамағанын айтты. Қуаттылық сөрелерінің жаңа түрі – жартылай сөре (half rack), ол екі немесе төрт тік бағанадан (кантилеверлі штанга ұстағыштарымен) тұрады, ал спортшы олардың алдында тұрады, бұл дәстүрлі сөредегідей төрт бағананың ортасында тұрудан өзгеше. Алғашқы жартылай сөрелер Небраска университетінде жасалды.