Кіріспе

Шотландтық пастор және ғалым (1785 – 1857)

Джон Флеминг FRSE FRS FSA (10 қаңтар 1785 – 18 қараша 1857) – шотландтық еркін шіркеу пасторы, табиғатты зерттеуші, зоолог және геолог. Ол бірнеше ұлулар түрін атап, сипаттаған. Өмірі бойы ол дінтану мен ғылымды қабыстыруға тырысты. Гренландиядағы Флеминг-фьорды оның құрметіне аталған.

Өмір

Флеминг Линлитгоуширдегі Батгейт маңындағы Киркроудс фермасында Александр Флеминг пен оның әйелі Кэтрин Ниммоның ұлы болып дүниеге келді. Эдинбург университетінде дінтануды оқығаннан кейін 1805 жылы бітірді. Шотландия шіркеуі оған уағыз айтуға рұхсат берді және 1808 жылы Шетланд аралдарындағы Брессейдің пасторы болып тағайындалды. 1810 жылы Файфтегі Флиск приходына, ал 1832 жылы Клэкманнанға ауысты. 1808 жылы ол табиғат тарихын зерттеуге арналған білімді қоғам – Вернериян қоғамын құруға қатысты. Флеминг 1813 жылдың 25 ақпанында Лондон Корольдік қоғамының мүшесі болды (оған шәкіртақы берілмеді). 1814 жылы ол Сент-Эндрюс университетінен дінтану бойынша құрметті доктор дәрежесін алды, және сол жылы Эдинбург Корольдік қоғамының мүшесі болды. Оның кандидатурасын Джон Плейфэр, Дэвид Брюстер және Роберт Джеймсон қолдады. 1834 жылы Абердин университетінің Корольдік колледжінде табиғи философия (физика) кафедрасын иеленді. 1843 жылғы бөлініс кезінде ол Шотландия шіркеуінен шығып, Ерақыт шіркеуге қосылды. 1845 жылы ол Эдинбургтегі Ерақыт шіркеуінің Жаңа колледжінде табиғат тарихынан профессор болды. Ол үш рет Эдинбург ботаникалық қоғамының президенті болып сайланды (1847–48, 1849–50 және 1856–57). Ол сол кезде Эдинбургтің Батыс бөлігіндегі 22 Уолкер-стрит мекенжайында тұрды. Ол үйінде, Лит қаласындағы Сеагроув үйінде қайтыс болды және отбасымен бірге Эдинбургтегі Дин зиратының батыс жартысында жерленді. Ол әйелі Мелвилл Кристи (1796–1862) және ұлы Эндрю Флеминг (1821–1901) (сондай-ақ Эдинбург Корольдік қоғамының мүшесі)мен бірге жерленген, ол Үнді армиясының Бас хирург орынбасарына дейін жетті.

Мансап

Флеминг материализмге күшті қарсылық көрсеткен виталист болды. Ол, эмбрионда "өмірлік принцип" бар екеніне сенді, ол "өмірдің тағдырланған жоспарын бірінен соң бірі дамытуға" қабілетті. Ол Роберт Эдмонд Грантпен тығыз байланыста болды, ол барлық организмдерге бірдей өмір заңдарының әсер ететінін есептеді. 1824 жылы Флеминг геолог Уильям Бакландпен Киелі кітапта сипатталған су тасқынының мәні туралы талқыға қатысты. 1828 жылы ол "Британдық жануарлар тарихы" атты еңбегін жариялады. Бұл кітапта қазіргі және қазба түрлері қарастырылды. Ол қазбалардың пайда болуын климаттың өзгеруімен түсіндірді, егер ауа райы қолайлы болғанда жойылған түрлер тірі қалар еді деп сақты. Бұл теориялар биогеографияның дамуына үлес қосып, Чарльз Дарвинге белгілі бір әсер етті. Флемингтің "Зоология философиясы" кітабындағы инстинкт туралы пікірлері Дарвинге әсер еткен. 1831 жылы Флеминг Файфтағы "Ескі қызыл құмтас" бөлімдерінде балық екенін анықтаған бірнеше қазбаларды тапты. Бұл Жердің шамамен 6000 жыл бұрын пайда болғаны туралы қабылданған жалпы түсінікке қайшы келді.