Кіріспе

АҚШ Әскери-теңіз күштері офицері, «Құрмет медалімен» марапатталған.

Коммандер Дональд Артур Гэри (23 шілде 1901 – 9 сәуір 1977) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Әскери-теңіз күштері офицері. Ол 1945 жылғы 19 наурызда «Франклин» кемесінде болған өрт кезінде көрсеткен ерлігі үшін «Құрмет медалімен» марапатталды.

Өмірбаян

Гари 1901 жылдың 23 шілдесінде Огайо штатының Финдлей қаласында дүниеге келген. 1919 жылдың желтоқсанында теңіз күштеріне қабылданып, 1943 жылдың қарашасына дейін қатардағы әскери қызметкер ретінде үздіксіз қызмет етті, содан кейін кіші лейтенант дәрежесінде тағайындалды. 1943 және 1944 жылдары кіші лейтенант Гари үшінші теңіз округіне жіберілді және Babcock & Wilcox компаниясында машиналар жөндеуші-инспектор болып жұмыс істеді. 1944 жылдың желтоқсанында ол «Франклин» ұшақ тасушы кемесіне инженерлік офицер ретінде тағайындалды. 1945 жылдың 19 наурызында жапондық авиация шабуылынан кеме ауыр зақымданғанда, лейтенант Гари қараңғы, өртке оранған асханада 300 сарбаздың тұтқынға түскенін анықтады және оларға шығу жолын тауып, топтарды қауіпсіз жерге қайта-қайта жетектеді. Кейін Гари ангар палубасындағы өртке қарсы күреске ұйымдастырып, өрт сөндірушілерді басқарды және үшінші казандық бөлмесіне кіріп, бір қазандықтың буын көтеруіне қол жеткізді, мұнда өте қауіпті жағдайларға тап болды. Осы ерлігі үшін 1946 жылдың 23 қаңтарында оған Құрмет медалі табысталды. Кейін лейтенант және лейтенант-коммандер дәрежесіне көтерілген Гари «Франклин» кемесі 1947 жылдың ақпанында қызметтен босатылғанға дейін оның құрамында болды. Содан кейін ол Калифорния штатындағы Терминал аралындағы теңіз әскери тәртіптік казармасына тағайындалды, онда зейнеткерлікке шығуға байланысты белсенді қызметтен босатылғанға дейін 1950 жылдың маусымына дейін қызмет етті. Оның жауынгерлік наградаларының негізінде зейнеткерлікке шыққаннан кейін ол командир дәрежесіне өкілді. Командир Дональд А. Гари 1977 жылы қайтыс болды.

Есімдес

1983 жылы басқарылатын зымырандық фрегат "Гэри" Дональд А. Гэридің құрметіне аталды.

Құрмет медалі

"Франклин" кемесіне инженерлік офицер ретінде қызмет атқару кезінде, 1945 жылғы 19 наурызда Жапонияның Кобе маңындағы Жапон аралдарына қарсы операциялар жүргізіліп жатқанда, жау авиациясының қарқынды шабуылы кезінде өмірін қауіпке тігіп, көрнекті ерлік пен қайсарлық танытқандығы үшін марапатталады. Кемедегі жау шабуылынан туған, өз қару-жарағының (бомбалар, ракеталар, оқ-дәрілер) жарылуынан болған бірнеше күшті жарылыстар кезінде үшінші палубада болған лейтенант Гэри, түтінге толы, шығу жолы көрінбей қалған бірнеше жүз теңізшіге көмектесу үшін өмірін қауіпке тігуден тайынбады. Палуба астындағы қауіпті жағдайдағы адамдар, аяусыз жарылыстардан қорқып, үрейленгенде, ол оларды құтқарудың жолын табатынына сендіріп, қараңғы, қиранды дәліздерде іздестіру арқылы қашуға мүмкіндік беретін жол тапты. Ол, өрттің қаупіне, судың көтерілуіне және кенеттен жарылыс болу мүмкіндігіне қарамастан, үш рет үйірме бөлмесіне қайтып оралып, әр жолы адамдарын түтінге толы кеңістіктен алып шықты, соңғы адам құтқарылғанша. Кемесі мен әріптестерінің қауіпсіздігі үшін өзінен бұрын ойлаған лейтенант, үнемі басқаларды біріктіріп, бірнеше рет өрт сөндіру топтарын ұйымдастырып, оларды ұшу палубасындағы алаулы тозаққа бастады. 1-ші және 2-ші от бөлмелері істен шыққанда, ол 3-ші от бөлмесіне кіріп, өте қиын жағдайларда бір қазандықта бу көтеруді басқарды. Шабыттандыратын және батыл басшы болған лейтенант Гэри, ең қауіпті жағдайларда жанқиярлықпен қызмет етіп, өзінің ерлік бастамасы, қайраттылығы және батылдығы арқасында бірнеше жүз адамның өмірін сақтап қалды. Оның осы кезеңдегі іс-әрекеттері өзіне және АҚШ Әскери-теңіз күштеріне зор құрмет әкеледі.