Кіріспе

Көп компаниялар басқаруындағы темір жол – Бірлескен темір жол дегеніміз, бірнеше темір жол компаниясының бақылауында жұмыс істейтін темір жол. Көбінесе осы компаниялар темір жол бойында локомотивтерді (тракцию) қамтамасыз етеді.

Америка Құрама Штаттары

"Бірлескен теміржолдар" АҚШ-та терминалдық теміржолдар деп аталады. Бірлескен теміржолдардың ең нақты мысалы – терминалдық аймақтарда, оның ішінде одақтық станцияларда кездеседі. Терминалдық теміржолдар көбінесе олармен байланысатын теміржолдарға бірлесіп тиесілі болады. Ең танымал бірлескен операциялардың қатарында: Чикагоның белдеулік теміржолы (BRC) – АҚШ-тағы ең ірі терминалдық ауыстыру теміржолы, ол "Үлкен алты" американдық I класс теміржолдарына – Union Pacific, CSX, Norfolk Southern, BNSF, Canadian National және CPKC бірлесіп тиесілі. Сент-Луис теміржол қауымдастығы (TRRA) – Иллинойс штатының Шығыс Сент-Луисі мен Сент-Луис (Миссури штаты) қалаларында кең ауқымда жұмыс істейді және Canadian Pacific-тен басқа барлық "Үлкен алты" компаниясына бірлесіп тиесілі. Conrail Shared Assets Operations (CSAO) – Conrail-дің соңғы корпоративтік қалдығы, ол 1976 жылы бірнеше банкрот болған теміржолдардың қалдықтарынан құрылды. Бұл компания CSX және Norfolk Southern арасында бөлінді, олар CSAO-ны Нью-Джерсидің солтүстігінде, Филадельфияда (Пенсильвания штаты) және Детройтте (Мичиган штаты) құрды. BRC және TRRA-дан айырмашылығы, CSAO екі бас компанияның құрамындағы бригадалар мен локомотивтерін пайдаланады, бірақ бұрынғы Conrail бояу схемасы әлі де CSX және NS мұра еткен көптеген локомотивтер мен жүк вагондарында кездеседі. Powder River бассейніндегі бірлескен желіге BNSF және Union Pacific бірлесіп иелік етеді, ол аймақтың көптеген көмір шахталарын қамтамасыз етеді. АҚШ-та бірлескен теміржолдарға қарағанда, жол жүру құқығы тұжырымы көбірек таралған. Желінің иесі басқа теміржолдың пойыздарына желіні пайдалануға рұқсат береді. Иесі әдетте ақы алады, бірақ кейде ешқандай ақы алынбайды, себебі келісім желінің бірігуі немесе сатуы нәтижесінде жасалған. Мысалы, Луисвилл және Нэшвилл теміржолы Монон теміржолын сатып алғанда, үкіметтік реттеушілер сатуға қойған талаптардың бірі – Милуоки жолы үшін Мононның оңтүстік бөлігінде жол жүру құқығын беру болды, бұл келісім Милуоки жолының және соңында Индиана теміржолының кезекті иелеріне берілді. Жол жүру құқығының түрлеріне аймақтағы параллель желілері бар екі теміржол арасындағы "бағытталған жүріс" келісімдері жатады, бұл көбінесе үлкен көлік көлемін жеңілдету үшін жасалады. Мысалы, CSX және NS Синциннати қаласының орталығы мен жақын орналасқан Гамильтон арасында бағытталған жүріс келісіміне қол қойды, онда солтүстікке қарай жүретін пойыздар әдетте NS рельстерін пайдаланады, ал оңтүстікке қарай жүретін пойыздар (Amtrak-тың Cardinal пойызынан басқа) CSX рельстерін пайдаланады. Гамильтоннан солтүстікке қарай NS пойыздары 3 шақырымдық (2 миль) учаскеде дәстүрлі жол жүру құқығы келісімі бойынша CSX рельстерін пайдаланады.