Кіріспе

2005 жылы Вирджиния Жоғарғы Сотының «Мартинге қарсы Зигерл» ісі (607 S. E.2d 367 (Va. 2005)) Вирджинияның некеде тұрмаған адамдар арасындағы жыныстық қатынасқа тыйым салатын қылмыстық заңының конституцияға қайшы екенін анықтады. Бұл шешім 2003 жылы АҚШ Жоғарғы Сотының «Лоренс пен Техас» ісі бойынша қабылданған шешімінен кейін жарық көрді, ол ересектердің жеке және өзара келісіммен жыныстық қатынас жасау құқығын конституциялық түрде қорғады.

Іс-қағаздарының мазмұны

Муге Мартин мен Кристофер Зигерл екі жыл бойы жыныстық қатынаста болған, бірақ үйленбеген жұп еді. Мартиннің дәрігері оған герпес диагнозы қойды. Содан кейін ол Ричмонд аудандық сотында Зигерлге қарсы сотқа шағым түсірді, ол қорғанышсыз жыныстық қатынаста болғанда герпес жұқтырғанын білгенін, оның жұқпалы екенін білгенін және оны ескертпегенін айтты. Оның арызында немқұрайлылық, қасақана зорлық-зомбылық және қасақана эмоционалды күйзеліс келтіргені туралы талаптар қойылды, сондай-ақ өтемақы және жазалаушылық залап төлеуді сұрады. Вирджиния Жоғарғы Соты Zysk v. Zysk, 404 S. E.2d 721 (Va. 1990) ісінде, талапкерлер заңсыз әрекеттерге қатысқан кезде келтірілген зиян үшін өтемақы ала алмайды деп шешті. Вирджинияның зинақорлыққа қарсы заңына сәйкес, үйленбеген адамдар арасындағы жыныстық қатынас қылмыстық есептелгендіктен, Зигерл Мартиннің талабына қарсылық білдірді. Судья Теодор Дж. Маркоу Мартиннің Лоуренс пен Техас штаты арасындағы сот ісінен кейін заңның жарамсыздығы туралы аргументін қабылдамады, онда АҚШ Жоғарғы Соты Техас штатының гомосексуалды содомияны қылмыстық жазалайтын заңын, ересектердің жеке және келісімді интимдік қатынас жасау бостандығына қол сұғу ретінде конституцияға қайшы деп тапты. Судья Маркоу оның орнына, зинақорлыққа тыйым салу Лоуренс ісінде Техас штатының заңы сәтсіз деп табылған рационалды негізге сәйкес келеді деп сенді, өйткені зинақорлыққа қарсы заң халық денсаулығын қорғау және ұрпақ үшін некеге тұруды ынталандыру сияқты заңды мемлекеттік мақсаттармен байланысты болды. Зигерлдің қарсылығы қабылданды, нәтижесінде Мартиннің талабы қабылданбады. Ол кейін Вирджиния Жоғарғы Сотына шағым түсірді. Апелляцияда Зигерл Мартиннің заңның конституциялықлығын күдікке салуға құқығы жоқ деп мәлімдеді, өйткені оған қудалау қаупі жоқ, себебі заң 19-ғасырдың ортасынан бері келісім білдірген ересектерге қарсы қолданылмады. Сондықтан, оның бостандығына ешқандай әсер етпейді, тек сотқа жүгінуге мүмкіндік береді. Сот бұл аргументті қарастырудан бас тартты, өйткені ол алғашқы инстанция сотында көтерілмеген талаптарды қарастырмайды.

Сот шешімі

2005 жылғы 14 қаңтарда Вирджиния Жоғарғы соты Вирджиния штатының зина жасауға қатысты заңының Конституцияның он төртінші түзетуіне қайшы екенін бірауыздан шешті. Мартинге зиян келтіргені айтылған әрекеттер заңсыз деп есептелмегендіктен, Зайск іс жүргізбеді және ол Ричмонд округі сотында Зигерлге қарсы сот процесін жалғастыра алды. «Лоуренс Техасқа қарсы» ісі сот шешімінің жалғыз негізі болды, сондықтан соттың көп бөлігі осы шешімді түсіндіруден тұрды. АҚШ Жоғарғы соты «Лоуренс» ісінде «Боуэрс Хардвикке қарсы» ісі бойынша әділ сот Джон Пол Стивенстің наразылығындағы ұстанымды қабылдағанын мәлімдеді, ал «Лоуренс» осы істі күштен шығарды. Вирджиния Жоғарғы соты Стивенстің ұстанымын былай түсіндірді: «Некеде тұрған немесе тұрмаған адамдардың жеке жыныстық қатынасқа қатысты шешімдері олардың жеке қарым-қатынасының бір бөлігі болып табылады және заңмен қорғалуға құқылы». Вирджиния Жоғарғы соты жыныстық қатынастың некеде тұрмаған жұптың жеке қарым-қатынасының маңызды бөлігі екенін және жыныстық қатынасты қылмыстық деп тану олардың конституциялық құқығын – жеке шешімдер қабылдау құқығын бұзу екенін мәлімдеді. Зигерлдің заңның заңды қоғамдық мүдделерге қызмет ететіні туралы аргументтеріне қатысты, сот «Лоуренс» ісінде АҚШ Жоғарғы сотының Техас штатының гомосексуализмге қатысты заңының «мемлекеттік мүдделерді қамтамасыз етпейтінін» және интимдік қатынас құқығын шектеуге негіз болмайтынын шешкенін айтты. Вирджиния Жоғарғы соты мұны тек Техас штаты «Лоуренс» ісінде өз заңын қолдау үшін келтірген аргументтерге ғана емес, сонымен қатар жеке, өзара келісіммен жасалған жыныстық қатынасқа тыйым салуды негіздеу үшін барлық мемлекеттік мүдделер жеткіліксіз болуы керек деп түсіндірді. Сот бұл заңның кәмелетке толмағандарға қатысты заңдарға, келісімсіз немесе қоғамдық орында жасалған жыныстық қатынасқа немесе проституцияға қатысты еместігін нақтылады, олардың барлығын «Лоуренс» соты да ерекше атап өткен.