Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз суретшісі Луи Франсуа, Барон Лежун (3 ақпан 1775, Страсбург – 29 ақпан 1848) – француз генералы, суретші және литограф. Оның естеліктері жиі қайта басылып шығады және оның аты Триумф аркасына қашалған.
French painter
Louis François, Baron Lejeune (3 February 1775 in Strasbourg – 29 February 1848) was a French general, painter, and lithographer. His memoirs have frequently been republished and his name is engraved on the Arc de Triomphe.
Өмір
Ол Жан Виктор Бертинмен бірге Пьер Анри де Валенсиеннің шеберханасында сурет салуды оқыды, бірақ 1792 жылы Париждегі «Compagnie des arts» еріктілер жасағына қосылу үшін шеберхананы тастап кетті. Сол жылы Вальми шайқасында алғашқы отқа түсті. Ол 1-ші Арсенал батальонының сержанты болды және 1793 жылы Ла-Фердегі артиллерияға ауысты, Ландеси, Ле-Кесно және Валенсиен қалаларын қоршауға көмектесті. Валенсиенде ол генерал Якобтың жеке хатшысы болды, содан кейін инженерлерге тіркелген лейтенант ретінде 1794 жылғы Голландия науқаны мен 1795 жылғы науқанға қатысты. 1798 жылы депоға шақырылып, емтихандарды сәтті тапсырды және инженерлерге тіркелген капитан болды. 1800 жылы маршал Бертьеге жеке хатшы болып тағайындалды, осы лауазымды 1812 жылға дейін сақтап, Наполеонның барлық негізгі науқандарына белсенді қатысты. Испанияда жараланып, тұтқынға алынды. Маренго шайқасынан кейін толыққанды капитан, ал Аустерлиц шайқасынан кейін батальон командирі болды, сондай-ақ Легион құрметі орденінің рыцары және Сарагоса қоршауында полковник атанды. 1806 жылғы неміс науқаны оны Мюнхенге жеткізді, онда ол литографияны ойлап тапқан Алоис Сенфельдердің шеберханасына барды. Лежун жаңа әдістің мүмкіндіктеріне қызығушылық танытты және сол жерде өзінің әйгілі казак суретін тасқа түсірді (C. және ~f. Сенефелдер, 1806). Кешкі асын ішіп отырғанда, аттары жегілген және оны Парижге қайтаруға дайын тұрғанда, жүздей дана басылды, олардың біреуін ол кейін Наполеонға ұсынды. Литографияның Францияға енгізілуіне Лежун зор үлес қосты. 1812 жылы Францияның Ресейге басып кіруі кезінде ол бригада генералы және Даву штабының бастығы болып тағайындалды. Беті аяздан зардап шеккен Лежун Ресейден қайтарылғанда лауазымын тастап кетті және Наполеонның бұйрығымен тұтқындалды. 1813 жылдың наурыз айында босатылып, Ильрия провинцияларына жіберілді, кейін маршал Оудиноның бұйрығымен армияға қайта қосылып, оның штаб бастығы болды. Саксония науқаны кезінде Лежун Луцен шайқасында (1813), Шпрей өзенін кесіп өтуде және Баутцен шайқасында болды. Ол Легион құрметі орденінің офицері және Баварияның Максимилиан орденінің командирі атанды. Хойерсверда шайқасында Бюлов корпусы жазықтағы алаңда тұрған 12-ші корпусты жойғанда, Лежун (ұрлану қаупінен сақтану үшін) бір батальонмен, генерал Вольфтің кавалериясымен және алты 12 фунттық зеңбірекпен жаудың қатарына батыл кірді. Осылайша ол пруссиялық артиллерияның барлығын талқандап, маршал Оудино мен оның армиясын құтқарды. Бірнеше рет жараланып, соңғы рет Ханауда жарақаттанды, ол 1813 жылдың қарашасында 20 жылдан астам қызмет еткеннен кейін армиядан кетуге рұқсат алды. Армиядан кеткеннен кейін ол сурет салуға өмірін арнады. 1808 жылы Ганноверде алғашқы грант алғаннан кейін, ал 1810 жылы Вестфалияда екінші грант алғаннан кейін, ол 1810 жылы Империя бароны атанды. Леопольд орденінің кресінің мүшесі болған Лежун Людовик XVIII-дің бұйрығымен Сент-Луи орденінің рыцары және 1823 жылы Легион құрметі орденінің командирі болды. Ол 1818-1824 жылдары Бурбондар тұсында армияға қайта оралды, 1831 жылы Жоғарғы Гароннаның қолбасшысы болды. 1821 жылдың 2 қыркүйегінде ол генерал Мариус Клэридің әпкесі және Жан Батист Бернадотқа үйленген Швеция патшасы Дезире Клэридің немересі Луиза Клэриге үйленді. 1824 жылы Швеция патшасы Лежунге «Қылыш» орденінің үлкен кресін сыйлады. 1837 жылы ол Тулузадағы Эколь де де Бэкс Артс және өнеркәсіп мектебінің директоры болды, 1841 жылы қаланың мэрі болды және 73 жасында жүрек соғысынан қайтыс болды.
He studied painting in the studio of Pierre Henri de Valenciennes, alongside Jean Victor Bertin, but left the studio to volunteer in the Compagnie des arts de Paris in 1792. He received his baptism of fire in the battle of Valmy later that year. He became a sergeant in the 1st Arsenal battalion and in 1793 moved to the artillery at La Fère, assisting in the sieges of Landrecies, Le Quesnoy and Valenciennes. At Valenciennes he became aide de camp to General Jacob then, as a lieutenant on attachment to the engineers, took part in the 1794 Holland campaign and the 1795 campaign. Called to the depot in 1798, he succeeded brilliantly in his exams and was made a captain on attachment to the engineers. He became aide de camp to Marshal Berthier in 1800, a post he retained until 1812 and in which he took an active part in practically all of the Napoleonic campaigns. He was wounded and captured in Spain. He was promoted to full captain after Marengo and chef de bataillon after Austerlitz, also becoming a knight of the Légion d'honneur and a colonel at the Siege of Saragossa. The German campaign of 1806 brought him to Munich, where he visited the workshop of Alois Senefelder, the inventor of lithography. Lejeune was fascinated by the possibilities of the new method and whilst there he made the drawing on stone of his famous Cossack (printed by C. and ~f. Senefelder, 1806). Whilst he was taking his dinner, and with his horses harnessed and waiting to take him back to Paris, one hundred proofs were printed, one of which he subsequently submitted to Napoleon. The introduction of lithography into France was greatly due to the efforts of Lejeune. In 1812, during the French invasion of Russia, he was made général de brigade and chief of staff to Davout. Frostbitten on the face, Lejeune left his post during the retreat from Russia and was arrested on the orders of Napoleon. Freed in March 1813, Lejeune was then sent to the Illyrian provinces, before rejoining the army under the orders of Marshal Oudinot, becoming his chief of staff. During the Saxony campaign, Lejeune was present at the Battle of Lutzen (1813), the crossing of the River Spree and at Bautzen. He was made an officer of the Légion d'honneur and a commander of the Order of Maximilian of Bavaria. At the battle of Hoyersverda, when Bülow's corps wiped out the 12th corps formed up in square on the plain, Lejeune (at risk of being kidnapped) ventured into the enemy lines with one battalion, General Wolf's cavalry and six 12 pounder guns. He thus broke the whole of the Prussian artillery and saved marshal Oudinot and his army. Wounded several times and lastly at Hanau, he was authorised to leave the army in November 1813 after more than 20 years' service. After his departure from the army, he devoted himself to painting. After an initial grant in Hanover in 1808, and a second in Westphalia in 1810, he was made a baron d'Empire in 1810. Already a member of the cross of the Order of Leopold, Lejeune was made a knight of St Louis by Louis XVIII and in 1823 a commander of the Légion d'honneur. He returned to the army (now under the Bourbons) from 1818 to 1824, becoming commander of Haute Garonne in 1831. On 2 September 1821 he married Louise Clary, sister of General Marius Clary and niece of Désirée Clary, queen of Sweden by her marriage with Jean Baptiste Bernadotte. In 1824 the king of Sweden conferred on Lejeune the grand cross of the Order of the Sword. In 1837 he became director of the École des beaux arts et de l’industrie in Toulouse, a city of which he became mayor in 1841 and in which he died of a heart attack aged 73.
Шығармалары
Ол өзінің тәжірибелеріне сүйене отырып, маңызды соғыс суреттерінің сериясын жасады. Ол бояуларын өзімен бірге майданға алып жүрді және оның танымалдылығы жұмысының шындыққа жақындығы мен күштілігінен туды, олар көбінесе майданнан жасалған эскиздер мен зерттеулер негізінде орындалды. Оның туындылары "шайқас оқиғаларының толық панорамасын ұсынатын" жоғары перспективасымен белгілі. Оның соғыс суреттері Лондонның Египет залында көрсетілгенде, оларды қызығушылық танытқан көпшілік көрермендерден қорғау үшін қоршау қойылды. Ол 1819 жылы зор табысқа ие болған Гиссандо шайқасы мен өзінің шедеврi – Бородино шайқасын суреттегенімен ең танымал. Оның көптеген соғыс суреттерін Жак Жозеф Койни мен Эдме Бовине кескен. Ол сонымен қатар француз императорлық армиясының формаларын, мысалы, Мурат басқаратын Бергтің уланшылары мен Бертьедің жанындағы офицерлерінің формаларын зерттеді. Оның маңызды туындыларының ішінде: Карл X-тің 6 маусым 1825 жылы Парижге кіруі (Карл X-тің тәж киюінің құрметіне, Версальде); Пруссия соғысының эпизоды, 1807 жылғы қазан айында Дуай мұражайында; Маренго (1801); Лоди, Табор, Абукир (1804); Пирамидалар (1806); және 1795 жылғы Рейн өткелі (1824).
He produced an important series of battle pictures based on his experiences. He had kept his paintbrushes with him on the battlefield and the popularity he enjoyed was due to the truth and vigour of his work, which was generally executed from sketches and studies made on the battlefield. His works are known for their lofty perspective' "offering a panoramic view of the totality of the battle's events." When his battle pictures were shown at the Egyptian Hall in London, a rail had to be put up to protect them from the eager crowds of sightseers. He is best known for his paintings of the Battle of Guisando, which appeared in 1819 to enormous success, and of the Battle of Borodino, his masterwork. Many of his battle pictures were engraved by Jacques Joseph Coiny and Edme Bovinet. He also produced several studies of uniforms in the French Imperial Army, such as those of the lancers of Berg under Murat and of Berthier's aides de camp. Among his chief works are The Entry of Charles X. into Paris, 6 June 1825 (commemorating the Coronation of Charles X) at Versailles; Episode of the Prussian War, October 1807 at Douai Museum; Marengo (1801); Lodi, Thabor, Aboukir (1804); The Pyramids (1806); and Passage of the Rhine in 1795 (1824).
Көркем шығармаларда
Тарихи роман "Шабуылда" Лежен – басты кейіпкер.
In the historical novel The Battle, Lejeune is a main character.