Кіріспе
1985 жылы Николас Рогтың түсірген "Маңызды емес" фильмі – 1985 жылғы британдық тарихи драма. Режиссері – Николас Рог, басты рөлдерде Гари Бузи, Майкл Эмиль, Тереза Рассел, Тони Кертис және Уилл Сэмпсон. Терри Джонсонның 1982 жылғы осы аттас пьесасы негізінде түсірілген фильмде 1954 жылы Нью-Йорк қаласындағы бір қонақ үйде кездесетін төрт белгілі тұлғаның оқиғасы көрсетіледі: Джо ДиМаджио, Альберт Эйнштейн, Мэрилин Монро және Джозеф Маккарти – тиісінше, Ойыншы, Профессор, Актриса және Сенатор деп аталған.
Insignificance is a 1985 British alternate history drama film directed by Nicolas Roeg, and starring Gary Busey, Michael Emil, Theresa Russell, Tony Curtis, and Will Sampson. Adapted by Terry Johnson from his 1982 play of the same name, the film follows four famous characters who converge in a New York City hotel one night in 1954: Joe DiMaggio, Albert Einstein, Marilyn Monroe, and Joseph McCarthy—billed as The Ballplayer, The Professor, The Actress and The Senator, respectively.
Сюжет
Нью-Йорк қаласының бір көшеінде адамдар жиналып, кино түсіру тобын көруге жиналды. Бұл жерде актер ақ киім киіп, тордың үстінде тұр, ал төменнен өтіп бара жатқан метроны еліктейтін үлкен желдеткіштің әсерінен оның итәгі белінен жоғары көтеріледі. Актрисаның күйеуі, "Боллплейер" оның қаралып жатқанын көруші. Актриса оған қосылудың орнына таксиге мініп, жоғалып кетеді. Ол дүкенге кіргенде, түрлі ойыншықтар, фонарьлар мен шарларды алады. Осы уақытта профессор өзінің қонақ үйінде математикалық есептермен айналысып жатыр. Оның сөзін Сенатор үзіп, оны бірін-бірі көндіріп, қорқытып, оның іс-әрекетін тексеруге арналған комитет алдында тұруға мәжбүр етеді. Профессор бұдан бас тартып, ешқашан келмейін айтады. Сенатор оны ертеңгі сағат 8-де аламын деп кетеді. Актриса профессордың қонақ үйінің есігіне келіп, оны кіргізеді. Олар атақ-даңқ, қуғын-сүргін, жұлдыздар туралы әңгімелейді. Ол салыстырмалылық теориясын ойыншықтар, фонарьлар мен шарларды қолдана отырып, жан-жақты көрсетеді. Ол профессорға онымен бірге ұйқыға шығуға тілек білдіргендердің бірінші орында екенін айтады. Олар ұйықтауға бел буғанмен, оны қонақ үйге дейін іздеп келген "Боллплейер" келіп қалады. Профессор оларды жалғыз қалдырып, басқа бөлмеге барады, ол сөйлеген широки лифтімен кездеседі. Актриса мен Бал ойнаушы некелері туралы сөйлеседі; Актриса күйеуіне жүкті екеніне сенетінін айтады, бірақ ол ұйықтап қалған. Келесі күні сенатор профессордың бөлмесіне келіп, оның кеткенін, ал актрисаның жалаңаш және жалғыз болып, профессордың төсегінде жатқанын көреді. Ол оны келіншек деп ойлап, оны профессордың беделін ашқанда және ұятқа қалдырғанда қолданады деп қорқытады, содан кейін оның құрсағына қатты соққы береді, бұл оның ауырсынудан құлап кетуіне әкеледі. Профессор сенатордың жүздеген беттерін жинап алып кетуге дайындалып жатқанда оралады. Профессор қағаздарды алып, терезеден лақтырады, ал актриса төсекте азап шегіп қимылдап жатыр. Сенатор өз мақсатына жетпей кетеді. Бейсболшы қайтып келеді және бейсбол әлеміндегі атақ-даңқы туралы айтады және оған өзінің некелік проблемалары туралы айтады, ал актриса ваннада, мүмкін, түсік жасауы мүмкін. Ақыры ол күйеуіне некелері аяқталғанын айтады, ол кетеді. Актриса профессордың бірдеңе жасырып жатқанын сезініп, оған шыдамынан тайды. Ол төсекте отырады, бір қолымен сағат 8:15-те тоқтаған, екінші қолымен сағат 8:15-ке (Хиросимаға "Кішкентай бала" ұшырылған уақыт) жақындаған кезде, қоңырау шалынып тұр. Ол өзінің ауыр күнәсін мойындайды, ал қыз оны нығайтады. Таңертеңгі сағат 8.15-те, ол кетіп бара жатқанда, ол бөлменің, Хиросиманың және әлемнің жойылуын көре алады. Актрисаның шымыны отқа айналып, оның көруінде күйіп кетеді. Кейін фильмнің аяғы кері бұрылады, ол күлімсіреп кетіп бара жатқанда, әлем қайта қалпына келеді.
Даму
Insignificance - бұл Терри Джонсон жазған және 1982 жылы Лондондағы Корольдік театр сахнасында Джуди Дэвистің Актриса рөлінде орындалған пьеса. Пьесаның бастауы Джонсонның Марлин Монроның дүниесінен Эйнштейннің автографталған суреті табылуы туралы оқығанынан туды. Олардың кездесу мүмкіндігі оның қызығушылығын оятты және ол атақ-даңқтың мәні туралы толғаныс жазды. "Бұл пьеса сол кезең, атақ-даңқ және осы адамдардың не үшін тұрғаны туралы болды, олар қазіргідей емес еді." Ол осы адамдардың кім екенін және басқалар оларға қандай қасиеттер таңғандығы арасындағы айырмашылықты зерттеуге қызығушылық танытты. Джонсон пьесада "көптеген ұсақ алдаулар" бар екенін мойындайды, олардың көпшілігі "Жеті жылдық қышу" қайда және қашан түсірілгені, сондай-ақ Монроның Джо ДиМаджиоға үйлену уақытына қатысты. Эйнштейн Америкаға қарсы қызметтер комитетіне куәлік беруге шақырылмады, бірақ ол: "Егер бұл одан әрі жалғасса, мұндай мүмкіндік болуы мүмкін еді. Ол рухта болды" деді. Рог пьесаны көріп, оны "пайдалануға болатын құрал" деп ойлады. "Менің өмірімде бір жағдай болды, мен: 'Құдай-ау, ешкім ешкім туралы ештеңе білмейді' деп ойладым. Бұл мені қайтадан осы туынды туралы ойлауға итермеледі." Рог "Маңыздысыздық" көбінесе Мэрилин Монро мен Альберт Эйнштейннің кездесуі ретінде талқыланатынын, бірақ оны қозғаған нәрсе - үйленген, бірақ бір-бірін түсінбегендей көрінетін Актриса мен Ойыншы арасындағы қасірет екенін айтты. "Ол оны кері бағытта ашты", - деді Джонсон. Ал повестьтің фрагментті құрылымы Актрисаның жалаңаш күнтізбелік суреті ретінде пайдаланылған Тереза Расселдің фрагментті бейнесінде көрінді. Фотограф-коллаж шебері Дэвид Хокни жасаған бұл сурет, киносыншы Чак Стивенстің сөзімен айтқанда, "жүз бөлікке бөлінген, орталықтан жасалған, центрифугадан өткен" сурет және Актрисаның көрінісі. "Оның көп ашылған және танымал түрде пайдаланылған санасы, нәзік әдемілік, кино бизнесінің айлакерлігі, күшті эротикалық тартым және терең қорқынышқа бөлініп кеткен Монро посткубизмнің жарқыраған жұлдызы болды – бірден және призмалық түрде толық көрінетін." Стивенс атап өткендей, бұл сурет Рогтың сызықты емес кино түсіруінің метафорасы болып табылады: "Рог сияқты кино кубисі үшін екі мүлдем әртүрлі кеңістік және уақыт өлшемдері ешқашан бір-бірінен алыс емес, ал "Маңыздысыздық" фильмінде өткен әрқашан қазіргі уақытта болады және ешқашан жоғалмайды."
Сыни қабылдау
Insignificance фильмі шыққан кезде көбінесе жағымды пікірлер алды, қазіргі уақытта Rotten Tomatoes сайтында 15 рецензия негізінде 73% мақұлдау рейтингісіне ие, орташа бағасы 6.4/10. Фильм алғаш көрсетілгеннен бері көп жылдар бойы осы фильм туралы көп жазылды. Film4 киносыншысы: "Рог Джонсонның сахналық пьесасын экранға шығаруға шынайы түрде лайықты режиссер. Балалық шақтың ауыртпалы естеліктері мен пессимистік болжамдары (ка бум!) уақыт, орын және жағдай арасындағы күтпеген байланыстарды көрсетеді, уақыттың өтуін белгілеу үшін қайталап қолданылатын сағат мотиві арқылы, бірақ сонымен қатар барлық уақыт – бір уақыт екенін ұғындырады; әр сәт бірге өмір сүреді. Оның бұрынғы туындыларынан көрініп тұрғандай, бұл синхрондық идеяға құмар режиссердің сүйікті тақырыбы. Мысалы, "Don't Look Now" фильмін қараңыз. Мұнда 1920 жыл 1945 жылға, ал 1980 жылдарға дейін бірте-бірте өтеді, сол кезде тағы бір "Актер" АҚШ Президенті рөлін атқарады". Фредерик пен Мэри Энн Брюссат былай деп жазады: "Insignificance фильмінде Тереза Рассел, Тони Кертис және Гэри Бюзидің актерлік шеберлігінің керемет сәттері жарқырап тұрады. Секс, билік, білім және даңқ туралы ерекше ой-толғаныс ретінде, бұл экзотикалық киноға ғашық көрермендерге арналған төрт жұлдыздық тарту. Николас Рог ("Don't Look Now", "The Man Who Fell to Earth") драманың ішкі психологиялық нюанстарын ашады және Терри Джонсонның сценарийіндегі философиялық мәнді жеткізеді."
Марапаттар мен құрметтер
Фильм 1985 жылы Канн кинофестиваліне түсіріліп, "Алтын пальма" сыйлығына ие болуға ұсынылып, Техникалық ғалымы сыйлығын жеңіп алды.
Үй медиасы
Insignificance 1985 жылы VHS форматында, бірнеше жылдан кейін лазерлік дискіде және 2003 жылы DVD форматында жарық көрді. 2011 жылдың маусым айында The Criterion Collection толыққанды қалпына келтірілген және жаңадан өңделген DVD және Blu-ray нұсқасын шығарды, онда Николас Рог, Терри Джонсон, Рогтың көп жылғы монтажшысы Тони Лоусонпен жасалған сұхбаттар мен "Маңызды емес нәрсені жасау" атты қысқаметражды фильм кірді. Бұған қоса, шығарылымда 1985 жылғы "Ай сайынғы кино бюллетені" журналында жарияланған Рог пен Джонсонның "Сөзбен келтіру" атты сұхбатынан алынған үзінділер мен киносыншы Чак Стивенстің мақаласы бар кітапша да қосылған.
Танымал мәдениетте
Фильм Big Audio Dynamite-тің "E=MC2" әніне түсірілген бейнеклипінде пайда болады. Бейнеклип бойында фильмнен үзінділер көрсетіліп, олар туралы ән ішінде де айтылады.