Кіріспе
Барток Беланың Микрокосмос (Mikrokozmosz) Sz. 107, BB 105 – 1926 және 1939 жылдар аралығында жазылған, ал 1940 жылы жарық көрген алты томдық 153 прогрессивті фортепиано пьесасынан тұрады. Жеке пьесалар өте оңай, қарапайым бастауыш этюдтерінен басталып, өте қиын, жоғары техникалық деңгейдегі орындауларға дейін жетеді және қазіргі фортепиано сабақтарында мен білім беруде кеңінен қолданылады. Бартоктың сөзіне сүйенсек, бұл туынды «алдыңғы фортепиано шығармаларында қарастырылған және кейбір жағдайларда толық шешілмеген барлық музыкалық және техникалық мәселелердің синтезі» болып табылады. Бірінші және екінші томдары ұлы Петерге арналған, ал бесінші және алтыншы томдары кәсіби орындауға қолайлы концерттік пьесалар ретінде жоспарланған. Барток сонымен қатар осы пьесаларды әртүрлі аранжировкада орындауға болатынын атап көрсетті. 1940 жылы, АҚШ-қа эмиграциялауға аздай қалғанда, ол жеті пьесаны екі фортепианоға аранжировкалады, бұл өзі мен әйелі Дитта Пастори Барток үшін қосымша репертуар болды. Тибор Серли фортепиано мен скрипкалық оркестр үшін алты пьесаны жазды, олар композитордың 61 жасқа толған күні 1942 жылы алғаш рет орындалды. 1969 жылы Гугетт Дрейфус 3-тен 6-ға дейінгі кітаптардан таңдалған пьесаларды клавесинде орындады. Бұл пьесалар халық музыкасының ықпалын, ерекше тоналдылықты қолдануын және қосымша ырғақтарды пайдалануын ерекшелейді. Барток 1906-1936 жылдар аралығында Венгрияның ауылдық аймақтарына, Румынияға, Алжирге және Түркияға кеңінен саяхаттап, халық әндерін және билерін нотаға түсірді; осы ықпал Микрокосмостың соңындағы Болгар ырғағындағы алты биде, сондай-ақ оның (жеке) Румын халық билері жинағында (1915) айқын байқалады.
Béla Bartók's Mikrokosmos (Mikrokozmosz) Sz. 107, BB 105 consists of 153 progressive piano pieces in six volumes, written between 1926 and 1939 and published in 1940. The individual pieces progress from very easy and simple beginner études to very difficult advanced technical displays, and are used in modern piano lessons and education. In total, according to Bartók, the work "appears as a synthesis of all the musical and technical problems which were treated and in some cases only partially solved in the previous piano works." Volumes one and two are dedicated to his son Péter, while volumes five and six are intended as professionally performable concert pieces. Bartók also indicated that these pieces could also be played in different arrangements. In 1940, shortly before they emigrated to the United States, he arranged seven of the pieces for two pianos, to provide additional repertoire for himself and his wife Ditta Pásztory Bartók to play. Tibor Serly transcribed six of the pieces for piano and string orchestra, arrangements which were first performed on the composer's 61st birthday in 1942. In 1969 Huguette Dreyfus recorded selected pieces from Books 3 to 6 on the harpsichord. The pieces are notable for their display of folk music influence, their unusual use of tonality, and their use of additive rhythms. Bartók travelled extensively during the period 1906–1936 to rural Hungary, Romania, Algeria and Turkey, transcribing folk songs and dances; that influence is especially apparent in the Six Dances in Bulgarian Rhythm at the end of Mikrokosmos, as well as in his (separate) set of Romanian Folk Dances (1915).
Атау
Микрокосмос атауы грек тіліндегі μικρός κόσμος (микрос космос) сөзінен алынған, яғни "кішкентай әлем" дегенді білдіреді. Бұл Бартоктың шығармалардың тек ырғақтық емес, сонымен қатар мелодиялық, гармониялық және пианистік мәселелермен де айналысуы тиіс деген мақсатын көрсетеді. Жинақтың дидактикалық құрылымын көрсету үшін бұл шығармалар алғаш рет "Фортепианоға арналған прогрессивті пьесалар" деген тақырыппен жарық көрді. Boosey & Hawkes баспасының өкілі Эрнст Рот бастапқыда "Қазіргі үлгідегі прогрессивті фортепиано пьесалары" деген ұсыныс жасады, бірақ Барток оны "20, не болмаса 40 жылдан кейін бұл шығарма енді "қазіргі заманғы" болып қана қоймайды. Ал "қазіргі заманғы" дегеніміз не? Бұл сөздің нақты мағынасы жоқ, оны дұрыс түсінбеуге немесе қате түсінуге болады!" деген себеппен қабылдамады.
Музыка
"Boating" (V, 125) шығармасының бастауы (мм. 1–76) кейінгі томдарда қолданылатын модернистік композициялық техникалардың ерекшелігін көрсетеді, оң қолдағы E пентатоникалық жинақ пен сол қолдағы G миксолидиандық немесе дорийлік жинақтың екі түрлі қолданылуын қамтиды: VI томда ағылшын пианинісі Харриет Коэнге арналған "Болгар ырғағындағы алты би" бар. Болгар халық музыкасының ерекшелігі – қосымша ырғақ, яғни әр такттағы соққылардың ұзақтығы әртүрлі болуы. Мысалы, бірінші би (148) әр тактта тоғыз сегіздік нотадан тұрады, ал соңғы би (153) әр тактта сегіз нотадан тұрады. Кейбір шығармаларда кеңейтілген техникалар қолданылады, мысалы, 9-шы шығармада таптау немесе шертпелеу, 102-ші шығармада кілттерді дыбыссыз басу, ал 14, 65 және 127-ші шығармаларда ән салу. Алты томды жазған пианисттердің қатарында Гьёрги Сандор, Эдит Фарнади, Гомеро Франческ, Золтан Коцис, Дезо Ранки, Жено Жандо, Клод Хельфер және Сольчаньи, Дьёрдь бар. Бартоктың өзі "Микрокосм" шығармаларынан алғаш рет 1937 жылдың 9 ақпанында Лондонда орындады.
Volume VI contains the "Six Dances In Bulgarian Rhythm", dedicated to the English pianist Harriet Cohen. Bulgarian folk music is characterized by additive rhythm, that is, rhythm where the beats in each bar are of unequal length. For example, the first dance (148) is grouped into (nine quavers in each bar), and the final dance (153) is grouped into (eight in each bar). Some pieces utilize extended technique, such as stomping or tapping in piece 9, holding down keys silently in piece 102, or singing in pieces 14, 65, and 127. Pianists who have recorded all six volumes include György Sándor, Edith Farnadi, Homero Francesch, Zoltán Kocsis, Dezső Ránki, Jenő Jandó, Claude Helffer, and Сольчаньи, Дьёрдь. Bartók himself was the first to publicly perform pieces from Mikrokosmos, on February 9, 1937 in London.