Кіріспе
Phenacomys туысы – Солтүстік Америка құсқұйрықтарының бір тобы. Туыстың атауы грек тілінен аударғанда "алдаушы егеуқұйрық" деген мағынаны білдіреді. Бұл жануарлар орманды, альпілік және тундра аймақтарында тіршілік етеді, онда көбінесе жусан тұқымдасына жататын өсімдіктер кездеседі. Олар ұзын түктері бар, қысқа құлақтары, аяқтары мен құйрықтары бар шағын кеміргіштер. Жазда олар жасыл өсімдіктер, тұқымдар және жидектермен, ал қалған уақытта бұталардың қабығы мен бүршіктерімен қоректенеді. Жыртқыштарына мыстықтар, сұрғылар және бүркіттер жатады. Кейбір дереккөздерде Arborimus туысының ағаш құсқұйрықтары да осы туысқа жатқызылады. Бір кезде екі шырша құсқұйрығының түрі бір түр деп есептелген. Қазіргі уақытта тірі түрлердің толық тізімі:
Батыс шырша құсқұйрығы (Phenacomys intermedius)
Шығыс шырша құсқұйрығы (Phenacomys ungava)
The genus Phenacomys is a group of North American voles. The genus name comes from the Greek for "imposter mouse." These animals live in forested, alpine and tundra areas, which often include plants of the heath family. They are small rodents with long fur and short ears, legs and tails. They eat green plants, seeds and berries in summer and bark and buds of shrubs at other times. Predators include mustelids, owls and hawks. Some sources include the tree voles, genus Arborimus, in this genus. At one time, the two species of heather vole were considered to be a single species. The complete list of living species is:
Western heather vole (Phenacomys intermedius)
Eastern heather vole (Phenacomys ungava)
Unusual features in the teeth of Phenacomys voles suggest that the genus may have arisen relatively early within the evolutionary history of voles, probably in early Pliocene Beringia, from an Asian ancestor. The earliest American fossils date from about 1.5 million years ago, and were discovered in present day Idaho. Similarly aged fossils belonging to two extinct species, P. gryci and P. deeringensis, have been discovered in Yakutia. During the Ice Ages of the Pleistocene, Phenacomys voles lived as far south as Arkansas. Western heather voles are mainly found in open coniferous forests that contain small shrubs or vegetation on the outskirts as well as meadows in British Columbia, Canada. This species of voles are relatively uncommon as only 52 were captured out of 659 total voles during a 3 year period in British Columbia while 366 Red backed voles and 241 long tailed voles were captured.
Phenacomys құсқұйрықтарының тістеріндегі ерекшеліктері осы туыстың құсқұйрықтар эволюциясының ерте кезеңінде, шамамен Плиоценнің басында пайда болғанын көрсетеді, мүмкін Азиядан келген ата-тегінен. Америкадағы ең ерте қазбалар шамамен 1,5 миллион жыл бұрын табылды және олар қазіргі Айдахо штатында кездесті. Якутияда P. gryci және P. deeringensis есімді екі жойылған түрге жататын, сондай жастағы қазбалар да табылды. Плейстоценнің мұз дәуірінде Phenacomys құсқұйрықтары Арканзас штабына дейін таралған. Батыс шырша құсқұйрықтары негізінен Британдық Колумбияда (Канада) шеттерінде шағын бұталар мен өсімдіктері бар ашық қылқан жапырақты ормандарда және шалғындықтарда кездеседі. Бұл құсқұйрықтар түрі салыстырмалы түрде сирек, өйткені Британдық Колумбияда 3 жыл ішінде 659 құсқұйрықтың арасынан тек 52-сі ғана ұсталды, ал 366 қызыл арқалы құсқұйрық және 241 ұзын құйрықты құсқұйрық ұсталды.
The genus Phenacomys is a group of North American voles. The genus name comes from the Greek for "imposter mouse." These animals live in forested, alpine and tundra areas, which often include plants of the heath family. They are small rodents with long fur and short ears, legs and tails. They eat green plants, seeds and berries in summer and bark and buds of shrubs at other times. Predators include mustelids, owls and hawks. Some sources include the tree voles, genus Arborimus, in this genus. At one time, the two species of heather vole were considered to be a single species. The complete list of living species is:
Western heather vole (Phenacomys intermedius)
Eastern heather vole (Phenacomys ungava)
Unusual features in the teeth of Phenacomys voles suggest that the genus may have arisen relatively early within the evolutionary history of voles, probably in early Pliocene Beringia, from an Asian ancestor. The earliest American fossils date from about 1.5 million years ago, and were discovered in present day Idaho. Similarly aged fossils belonging to two extinct species, P. gryci and P. deeringensis, have been discovered in Yakutia. During the Ice Ages of the Pleistocene, Phenacomys voles lived as far south as Arkansas. Western heather voles are mainly found in open coniferous forests that contain small shrubs or vegetation on the outskirts as well as meadows in British Columbia, Canada. This species of voles are relatively uncommon as only 52 were captured out of 659 total voles during a 3 year period in British Columbia while 366 Red backed voles and 241 long tailed voles were captured.
Диета
Жаз және қыс мезгіліндегі қарасораның (құрғақшыл тышқанның) тағамы негіздік түрде долана – жылдам түсетін, мәңгі жасыл жапырақтары бар және қызыл жидектер беретін кішкентай бұта. Бұл шөпқоректілер жаз айларында сабын жидегінің жапырақтарымен және жемістерімен де қоректенеді.
Көбею
Батыс шұңқырдың көбейту маусымы мамырдан тамызға дейін созылады және биік таулы аймақтардағы популяцияларда қысқаруы мүмкін. Көбінесе үшқанадай туады, жүктілік шамамен 19-24 күнге созылады, ал әр қанадайдың орташа саны 3-4 шағын құрбы болады. Бұл мәліметтер тұтқында ұсталған батыс шұңқырларына қатысты болғанымен, жабайыда 7-ге дейін шағын құрбылары бар қанадайлар кездесуі мүмкін. Олар тіршілік ету ортасы ретінде көбінесе есекжанды (тал) пайдаланады, ал шұңғыл өсімдіктерін сирек қолданады. Сонымен қатар, ылғалды шалғынды далалар, орман шеттері, мүмкіндігі болса, тасты, шөптесін және шөптік жерлерді де жақсы көреді. Бұл түрдің мекендеу орталары әртүрлі, бірақ олар көбінесе тасты жерлерге қарағанда өсімдік жамылғысы көп жерлерде тіршілік етеді. Дегенмен, орташа және ірі тасты араласқан жерлер, бірдей немесе кішірек тастардан гөрі, мекен ретінде жиі пайдаланылған. Тамақтанудан басқа, бұл сүтқоректілер жаз айларында қысқа қуыстар қазып, тас немесе шүйдеге жақын жерде көбейту үшін ұя салады. Ұялар жапырақтардан, бұтақтардан, шөптен және басқа да өсімдіктерден құралады. Оларды ұстағанда ашуланшақтық танытатындары белгілі, әсіресе зерттеушілер еркектер арасындағы агрессияны және шағын құрбылары бар аналықтардың бөгетке қарсы агрессивті мінез-құлқына куә болған. Аналықтары жастарды өзі ғана бағады, ал батыс шұңқырларында туған шағын құрбылардың арасындағы еркек және аналық арақатынасы тең. Сонымен қатар, П. intermedius-тің плейстоцен дәуірінен қалған қазбалары Арканзас пен Теннесидің солтүстігінде табылған, бұл олардың қазіргі таралу аймағынан оңтүстікке қарай жатыр. Соңында, голоцен кезеңінде климат өзгерістері болды және Фанакомис үшін қолайлы мекендер тек таулы "аралдар" ғана болды, бұл олардың Ұлы Аймақ сияқты белгілі бір аймақтарда жойылуына әкелді. Батыс шұңқыры Арвиколиналар тұқымдасының ең жақын туысынан шамамен 5,37 миллион жыл бұрын бөлініп шыққан деп есептеледі.