Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Б.з. 1-ғасырындағы Парфян империясының патшасы II Готарз 40 жылдан 51 жылға дейін Парфян империясын биледі. Ол Артабан II-нің асырап алған ұлы еді. 40 жылы әкесі қайтыс болған соң, оның інісі Варданес I таққа мұрагер болады деп жоспарланған. Алайда, II Готарз тақты басып алды. II Готарз ақырында Парфияның көп бөлігін бақылауына алып, Варданесті Бактрияға қашуға мәжбүр етті. Шамамен 46 жылы Варданес қайтыс болғаннан кейін, II Готарз өліміне дейін Парфян империясын басқарды. II Готарздың орнына оның туысы Вонанес II келді.
1st century AD king of the Parthian Empire
Gotarzes II ( Gōtarz) was king of the Parthian Empire from 40 to 51. He was an adopted son of Artabanus II. When his father died in 40, his brother Vardanes I was to succeed to the throne. However, the throne was seized by Gotarzes II. Gotarzes II eventually was able to gain control of most of Parthia forcing Vardanes to flee to Bactria. With the death of Vardanes in c. 46, Gotarzes II ruled the Parthian Empire until his death. Gotarzes II was succeeded by his uncle Vonones II.
Шығу тегі
Парфия патшасы болғанға дейін II Готарздың ерте өмірі туралы көп мәлімет жоқ. II Готарз Артабан II-нің ұлы болғанымен, оның туған немесе асырап алынған ұлы болғаны белгісіз. Иосиф Флавий II Готарзды I Вологасистің бауыры деп атайды. Тацит болса, II Готарзды Артабан II-нің ұлы деп тікелей айтпайды. Алайда, ол оны ағасы Артабан мен оның отбасын өлтірген парфяндық биліктен заңсыз пайдаланған адам деп сипаттайды. Римдік дереккөздер оның тегі туралы тұманды; алайда, басқа сақталған мәліметтер II Готарздың шығу тегі туралы көп нәрсені көрсетеді. Раулинсон Иран Курдистанындағы маңызды жолдың бойындағы Сарпул-ы Зохабта тапқан тасқа қашалған жазуда оны Гевтің ұлы Готарз деп атайды. Осы жазудан II Готарз Гиркан ақсүйегі Гевтің ұлы екені болжанады, ол сол аймақта сатрап қызметін атқарған. Кейіннен ол әкесінің Артабанға қарызы болғандығын мойындап, Артабан II-нің жер аударылу кезінде асырап алынған. II Готарз кейін таққа отырғанда өзін Артабан II-нің ұлы деп атады, бұл туралы "Арсакс, патшалардың патшасы, Готарз, Артабанның ұлы" деген жазуы бар сақталған монета куәландырады.
Little is known of the early life of Gotarzes II prior to his becoming King of Parthia. Although Gotarzes II was a son of Artabanus II, it is unknown whether he was a biological or adoptive son. Josephus calls Gotarzes II the brother of Vologases I. Tacitus, on the other hand, does not explicitly describe Gotarzes II as a son of Artabanus II. However, he refers to him as a Parthian usurper who was responsible for the murder of his brother, Artabanus, and his family. The Roman sources are obscure on his background; however, other surviving evidence reveals a lot more about the origins of Gotarzes II. An inscription on a rock relief that was discovered by Rawlinson at Sarpul I Zohab on a main road in Iranian Kurdistan introduces him as Gotarzes, son of Gev. From this inscription, it has been surmised that Gotarzes II was the son of a Hyrcanian nobleman called Gev who served as satrap in that region. Later, he was adopted by Artabanus II during his exile in recognition of a debt that his father owed Artabanus. When Gotarzes II later took the throne, he referred to himself as a son of Artabanus II, as evidenced by a surviving coin bearing the legend: Arsaces, king of kings, called Gotarzes, son of Artabanos.
Патшалық
Шамамен 40 жылы Парфия патшасы Артабан II қайтыс болды, өзінің мемлекетін ұлы Варданес I-ге сеніп тапсырды. Бірақ, тақты Артабан II-нің асырап алған ұлы Готарз II басып алды. Готарз көп ұзамай өзінің тағы бір бауыры Артабанды, оның әйелі мен баласын да өлтірді. Осы жазаға қарсы наразылық тез арада көтерілді, Варданеске шағым жіберілді. Варданес Готарзды күтпеген жерден шабуылдап, екі күнде 375 миль жол жүріп жеңіске жетті. Варданес көрші парфян провинцияларының басшыларының мақтауына ие болды және парфян мемлекетінің көп бөлігін жылдам бақылауына алды. Готарз II Роберт Грейвстің "Құдай Клавдий" романында жағымсыз бейнеленген. Готарз қатыгез тиран ретінде сипатталған. Клавдий Готарзға айтқан ең ауыр сөз – оның Калигуламен құдайша сыйласқаны және ақылсыз Рим императорының жақын кеңесшісі болғаны.
In c. 40 AD, the reigning Parthian king Artabanus II died, entrusting his realm to his son Vardanes I. However, the throne was seized by Gotarzes II, an adopted son of Artabanus II. Gotarzes had another of his brothers, Artabanus, along with his wife and child, executed shortly after. An uproar against this execution shortly followed, with an appeal being sent to Vardanes, who took Gotarzes by surprise and defeated him, after travelling 375 miles in two days. Vardanes was applauded by the governors of the neighbouring Parthian provinces, and quickly gained control over most of the Parthian realm. Gotarzes II is unfavourably portrayed in Robert Graves' novel Claudius the God. Gotarzes is presented as a cruel tyrant. The gravest of insults lobbed by Claudius against Gortazes is that he was idolized by Caligula, and was a close advisor of the mad Roman Emperor.