Кіріспе

Австрия дипломаты (1811–1892)

Жозеф Александр, Хюбнер графы (26 қараша 1811 – 30 шілде 1892) – австриялық дипломат.

Ерте өмір

Хюбнер 1811 жылы 26 қарашада Венада Йозеф Хафенбредл ретінде дүниеге келді. Ол Елизавета Хафенбредлдің заңды емес ұлы және оның тегі де сол еді. Көптеген дереккөздерде оның әкесі канцлер князь Меттерних болғаны айтылады. Ол өзінің ағасы, көтерме саудагер Йозеф Рорвектің отбасында тәрбиеленді. Вена университетінде заң және философияны оқыған кезінде, 1833 жылы мемлекеттік қызметке қабылданды, ал 1835 жылы философия ғылымдарының докторы дәрежесін алды. 1830 жылы Меттерних оны Италияға құпия миссиямен жіберді, 1833 жылы Александр Хюбнер деп аталуға рұқсат алды.

Мансап

Ол өзінің мемлекеттік қызметін 1833 жылы Метернихтің басшылығымен бастады, оның сенімін тез арада жеңіп алды және 1837 жылы Парижге атташе ретінде жіберілді. 1841 жылы Лиссабондағы елшіліктің хатшысы, ал 1844 жылы Лейпцигтегі Австрияның бас консулы болды. 1848 жылы ол Миланға Ломбардияның вице-королі, эрцгерцог Райнердің дипломатиялық хат-хабарларын жүргізу үшін жіберілді. Революция басталғанда ол тұтқынға алынып, бірнеше ай түрмеде отырды. Австрияға оралғаннан кейін оған император Фердинандтың тақтан бас тартуы және Франц Иосифтің таққа отыруына қатысты құжаттар мен жарияланымдарды жинау тапсырылды. Оның бұл кезеңдегі күрделі интригалар туралы құнды мәліметтер беретін күнделігі 1891 жылы француз және неміс тілдерінде «Une Année de ma vie, 1848–1849» деген атпен жарық көрді. 1849 жылдың наурыз айында ол Парижге арнайы миссиямен жіберілді, содан кейін сол жылы Францияға елші болып тағайындалды. Оның ықпалы Крым соғысында Австрияның одақтастарға көрсеткен достық қатынасына байланысты болды, оның соңында ол Париж конгресінде (1856) Австрияны өкілдік етті. Алайда, ол Наполеонның Италияның бірігуіне қолдау көрсетуіне дайын болған жоқ, бұл туралы алғашқы хабар француз императорының 1859 жылғы Жаңа жыл күні Хюбнерді салқын күймен қарсы алуынан білді, ол: «Сіздің үкіметіңізбен қарым-қатынасымыз бұрынғыдай жақсы емес екеніне өкінемін» деді. Хюбнер соғыстан кейін Парижге оралмады, ал 1859 жылдың тамызынан қазан айына дейін Голуховский кабинетінде полиция министрі қызметін атқарғаннан кейін 1865 жылға дейін зейнеткерлікте болды, содан кейін Ватиканға елші болып тағайындалды. 1867 жылы бұл қызметтен кетіп, ол кең саяхаттар жасады, оның сипаттамалары «Promenade au tour du monde, 1871» (1873; ағылшын тіліне Леди Герберт аударған, 1874) және «Британ империясы арқылы» (1886) аттарымен жарияланды. Көркем және қызықты стильде жазылған, өткір байқауға толы олар сол кезде үлкен танымаллыққа ие болды. Оның «Sixte Quint» (1870, ағылшын тіліне HEH Джернингэм «The Life and Times of Sixtus the Fifth, 1872» деп аударған) еңбегі Ватикан, Симанкас және Венециядағы жарияланбаған құжаттарға негізделген кезеңнің тарихына маңызды үлес болды. 1879 жылы ол Австрияның Жоғарғы палатасының өмірлік мүшесі болды, онда ол дін қызметкері және консерватор ретінде отырды. 1854 жылы ол барон (Freiherr) шенін алды, ал 1888 жылы граф (Graf) шеніне көтерілді. Ол 1892 жылдың 30 шілдесінде Венада қайтыс болды.

Саяси идеалдар

Орта таптан шыққан болса да, Хюбнер ескі аристократиялық режимге шын құрметпен қарады және саяси идеалдарын бұрынғы басшылары Меттерних пен Шварценбергтен алды. Меттерних мектебінің соңғы өкілі ретінде ол өмірінің соңына қарай заманауи саясаттың бағытына қарама-қарсы болды, бірақ Жоғарғы палатада және жылдық делегацияларда көзге түсетін тұлға болып қала берді. Оның өзінен мүлдем басқа жүйедегі процестерді түсіне алуы, британдық колониялық мәселелерді танып-білуінен көрінеді. Алдағы оқиғаларды ескере отырып, оның британдық колониялардың адалдығына деген берік сеніміне назар аудару қызықты – сол кезде демократиялық институттарда тәжірибесі мол көптеген мемлекеттік қайраткерлер ортақ пікірде болмады.

Басқа ақпарат

Эрнест Мейсон Сатов 1871 жылдың шілдесінен қазан айына дейін әлемдік саяхаты барысында Жапонияда Хюбнермен кездесті. Кейіннен ол 1908 жылы Кембридж университетінде өткен Rede лекциясында Хюбнердің мансабын тақырып етті, бұл тақырып өзінің қызметімен байланысты емес еді, осылайша Ұлыбритания Сыртқы істер министрлігінің айыптауынан сақтануға тырысты. Сэр Эрнест Сатовтың «Елуінші жылдардағы австриялық дипломат» (Кембридж, 1908) еңбегін қараңыз. Хюбнердің қызы Элеонора арқылы немересі – ирланд саясаткері граф Патрик О'Бирн болды.