Кіріспе
Пауль Мориц Варбург (10 тамыз 1868 – 24 қаңтар 1932) – Германияда туған американдық инвестициялық банкир, 1916 жылдан 1918 жылға дейін Федералды резервтің екінші вице-төрағасы қызметін атқарған. Вице-төрағалық лауазымына тағайындалғанға дейін Варбург 1914 жылы қызметке кірген Федералды резервтік кеңесінің алғашқы мүшелерінің бірі болды. Ол АҚШ-тың орталық банк жүйесін құруды ерте қолдаушылардың бірі болды.
Paul Moritz Warburg (August 10, 1868 – January 24, 1932) was a German born American investment banker who served as the second vice chairman of the Federal Reserve from 1916 to 1918. Prior to his term as vice chairman, Warburg served as one of the original members of the Federal Reserve Board, taking office in 1914. He was an early advocate for the establishment of the US central bank system.
Ерте өмір
Варбург Германияның Гамбург қаласында, Варбургтер отбасында дүниеге келді. Варбургтер – венециялық тамырлары бар неміс-иудей банкирлер әулеті. Оның ата-анасы Мориц және Шарлотта Эстер (Оппенхайм) Варбург болды. 1886 жылы Гамбургтегі Реалгимназияны бітірген соң, ол бизнес тәжірибесінің негіздерін үйрену үшін Гамбургтегі импорттаушы және экспорттаушы Саймон Хауердің жұмысына орналасты. Сол сияқты, 1889–1890 жылдары Лондондағы Самуэль Монтегу және компания банкістері үшін, ал 1890–1891 жылдары Париждегі «Banque Russe pour le Commerce Etranger» банкі үшін жұмыс істеді. 1891 жылы Варбург оның арғы атасы 1798 жылы құрған «М. М. Варбург & Co.» отбасылық банктік фирмасының кеңсесіне кірді. 1891–1892 жылдары қысқы демалысында ол әлемді аралап шығу үшін жұмыстан уақытша шықты. 1895 жылы Варбург отбасылық фирманың серіктесі атанды.
Мансап
Неміс қаржысының маңызды факторы болғанымен, Варбург 1902 жылы Нью-Йоркке жиі сапарлар жасағаннан кейін «Кун, Лёб және компанияның» серіктесі ретінде қоныстанды, онда ықпалды Якоб Шифф аға серіктес еді. Паульдың інісі Феликс Шиффтің қызына үйленді, екеуі де жылдар бойы «Кун, Лёбпен» байланыста болып, серіктес атанды. Варбург Гамбургтегі отбасылық фирманың серіктесі болды, бірақ 1911 жылы АҚШ азаматтығын алды. Ол Нью-Йорктегі «Эмануэль» ғибадатханасының мүшесі болды. Варбург Америкада орталық банк жүйесін жақтаушы ретінде танылды. Көптеген замандастары оны Американың орталық банкін құрудың басты күші деп есептеді. Қаржы министрлігінің орынбасары, Сыртқы қатынастар кеңесінің төрағасы және J.P. Morgan компаниясының басшысы Рассел Леффингвелл Варбургті «қазіргі [орталық] еуропалық банк жүйесінің қағидаларын уағыздаудағы ерен еңбегі үшін» жоғары бағалады, ал «сақтық ақшаның жақтаушылары» еркін күміс қозғалысына қарсы күреске тым ден қойып, валюта реформасының қажеттілігін елеусіз қалдырды. «The Century Magazine» журналының авторы Гарольд Келлок Варбургті «жеке революция жасаған ең жұмсақ мінезді адам» деп сипаттады. Келлок былай деді: «Осы ұялшақ, сезімтал адам жүз миллион халқы бар елге өз идеяларын таңды». 1902 жылы Нью-Йоркке келгеннен кейін Варбург американдық банк жүйесін сынға алды, оның жеткілікті орталықтанбағанын айтты. Өзінің ағылшын тілінің жетілмегендігіне және жаңа келген ретіндегі статусына қанағаттанбаған ол өзінің мақаласын төрт жылға үстелінде қалдырды. 1906 жылы Колумбия университетінің профессоры Эдвин Селигман ұйымдастырған кешкі асқа қатысқаннан кейін ол тартыншақтығын жеңді. Орталық банк жүйесін жақтаған Селигман Варбургтің қаржы жүйесі туралы терең біліміне таң қалды және оған «Ел алдына өз идеяларыңды жеткізуің керек» деді. Дамудың баяу болуының басты себебі – банк вексельдерін қайта дисконттауға мүмкіндік беретін орталық институттың болмауы еді, бұл болашақтағы төлем уәделерін қолма-қол ақшаға айырбастауды жеңілдетуге мүмкіндік берер еді. Варбургтің пікірінше, Рейхсбанк сияқты орталық банк осы рөлді орындай алады және бір банктегі артық резервтерді екінші банктегі жеткіліксіз резервтерді толықтыру үшін пайдалануға мүмкіндік береді. Варбургтің идеялары 1907 жылғы үрей елдің қаржы жүйесін қамтығаннан кейін кеңінен танылды, содан кейін ол өз жоспарларын кеңейтіп, қорғайтын екі мақала жариялады: «Түзетілген орталық банк жоспары» және «Америка Құрама Штаттарының Біріккен резервтік банкі». Сонымен қатар, ол Колумбия университетінің, Америка экономикалық қоғамының және Саяси ғылым академиясының ұйымдастырған конференцияларына қатысты. 1908 жылға қарай Варбургтің танымалдылығы соншалыққа жетті, Род-Айлендтен шыққан республикашыл сенатор Нельсон Олдрич оған валюта реформасы туралы кеңес сұрады. Олдрич төрағалық еткен Ұлттық валюта комиссиясы кейін Варбургпен бірнеше рет сұхбаттасты. Бұл заң жобасы ол үш мақаласында келтірген негізгі қағидаларға жақын болды, сондықтан Гарольд Келлок «Мистер Варбургтің жеке крест жорылын бастағаннан бес жыл өткен соң, оның идеялары Конгресс алдына Олдрич заң жобасы түрінде ұсынылды» деп жазды. Мюррей Ротбард, Уильям Грейдер және Гриффин. Кішігірім келіспеушіліктерге қарамастан, Варбургтің өзі «Солтүстік Америка шолуында» Оуэн-Гласс заң жобасын жоғары бағалады. Ол демократтар мен республикашылдардың өзі сияқты реформаторлар ұзақ жылдар бойы күрескен жоспарды қабылдағанына «қатты қуанды». 1919 жылы ол Америкалық қабылдау кеңесін құрды және оның бірінші төрағасы болды. 1921 жылы ол Нью-Йорк халықаралық банкінің бірінші төрағасы болды. 1929 жылы Халықаралық банк Манхэттен компаниясының банкіне қосылды, Варбург біріктірілген ұйымның төрағасы болды. Ол 1921 жылы құрылған Сыртқы қатынастар кеңесінің директоры болды және өмірінің соңына дейін кеңес мүшесі болып қалды. 1921 жылдан 1926 жылға дейін Варбург Федералдық резервтік кеңес кеңесінің мүшесі болды және 1924-1926 жылдары кеңес кеңесінің президенті болды. Ол сондай-ақ 1922 жылы құрылған Экономика институтының сенімді адамы болды; ол 1927 жылы Брукингс институтына қосылған кезде, ол соңғысының сенімді адамы болды және өмірінің соңына дейін қызмет етті. 8 наурыз күні 1929 жылы Варбург АҚШ-та кең таралған қауіпті ескертті, ол 1929 жылғы қазан айында болған Уолл-стрит құлауына себеп болды. Ол неміс-американдық мәдени ынтымақтастығын ынталандырды, 1930 жылы Карл Шурц ескерткіш қорының құрылуына көмектесті және 1930 жылдың мамырынан өмірінің соңына дейін оның қазынашысы болды. Ол сондай-ақ өзінің бауырласы, суретші тарихшысы Аби Варбург құрған Гамбургтегі Варбург кітапханасына үлкен үлес қосты; ол Гейдельберг университетіне «Американ үйі» деп аталатын зал сыйлады; және ол Берлиндегі Саяси ғылым академиясына жомарт үлестер жасады.
Өлім
Уорбург 1932 жылғы 24 қаңтарда Нью-Йорктегі үйінде қайтыс болды және Нью-Йорк штатының Слиппи-Холлоу қаласындағы Слиппи-Холлоу зиратына жерленді. Ол қайтыс болған кезде Манхэттен компаниясының төрағасы, сондай-ақ Манхэттен банкі сенім компаниясының, Нью-Йорк фермерлердің несие және сенім компаниясының, Бостонның Бірінші Ұлттық банкінің, Балтимор және Огайо темір жолының, Юнион Пасифик темір жолының, Лос-Анджелес және Солт-Лейк темір жолының, Уэстерн Юнион телеграф компаниясының, Американдық I. G. Химия компаниясының, Агфа Анско корпорациясының және Амстердамдағы Варбург және компаниясының директоры қызметін атқарды.
Мұра
Кішкентай жетім Энни сериясындағы мультфильм кейіпкері Оливер "Әке" Уорбакс, шамасы, Уорбургтің өмірі мен дәуірінен шабыттанған. Гарвард университетіндегі экономика профессурасы оның құрметіне аталды.
Отбасы
Оның ұлы Джеймс Уорбург (1896–1969) Франклин Д. Рузвельттің президенттігінің алғашқы жылдарында оның қаржы кеңесшісі болды. Оның естеліктерінде айтылғандай, Ф.Д.Р.-дың ұлы Джеймс, оның ағасы Феликс Уорбургтің Нью-Йорк маңындағы шағын үйінде тұрды.