Кіріспе

Мифтік жаратылыс

Орталық Еуропаның оңтүстік Альпі аймағының фольклорында Tatzelwurm, Stollenwurm немесе Stollwurm – кесірткеге ұқсас жаратылыс, көбінесе мысық басы бар, денесі жылан тәрізді, жұқа немесе тоқсырау болуы мүмкін, төрт қысқа аяғы немесе екі алдыңғы аяғы және артқы аяқтары жоқ. Кейде бұл жаратылыс уытты екені айтылады, немесе уытты деммен шабуылдайды, сондай-ақ жоғары дыбыс немесе сыңғырлаған дыбыс шығарады. Осы жаратылыспен кездесу туралы әңгімелер немесе олар туралы қысқаша хабарлар Еуропаның көптеген аймақтарында, оның ішінде Австрия, Бавария, Франция, Италия және Швейцария Альпі тауларында кездеседі. Оның тағы да бірнеше аймақтық атаулары бар, мысалы, Бергштуц, Спрингвурм, Праатцелвурм және француз тілінде арассас.

Номенклатура

Tatzelwurm атауы Швейцарияда дәстүрлі түрде қолданылмайды, немесе "кен туннельдерінің жыланы"Refn|Кейбір дереккөздерде Stollen сөзінің "қысқа аяқ" деген мағынасы көршілес Аргау кантонының диалектісі ретінде ұсырылады. Бергштуц, Биргштуц немесе Биргстуц'н ("тау түбірі") – бұл атау Австрияның Штириясы, Тирольдің бір бөлігі, Зальцбург және Зальцкаммергут аймақтарында, сондай-ақ Баварияның кейбір бөліктерінде (әсіресе Берхтесгаденде) қолданылған. Олар, әсіресе Швейцарияда, мысық сияқты бетімен сипатталған. Австрия мен Бавариядағы Tatzelwurm улы деммен сипатталса, швейцариялық халықтық сенімдерде Stollenwurm да улы деп есептелген. 1723 жылы Иоганн Якоб Шойхзер осы жандардың мысқа басылған суреттерін жасаған. Refn|Шойхзер аждаһаларды суретке түсіру үшін суретшіні жалдаған, одан кейін мыс пластиналар дайындалған. Вагнер куәліктерді жазғанмен, бұл жаратылыстар кейін "Шойхзердің аждаһарлары" деп аталды және басқа зерттеушілер оларды Stollenwurm көріністері деп түсіндірді.

18 және 19 ғасырдың алғашқы кезеңдеріндегі есептер

1779 жылы шыққан аңыз бойынша, фермер Ханс Фукс Татцелвурммен кездескен. Әңгімеге сәйкес, ол тауларда жүргенде алдынан осы жануардың екеуін көреді. Өмірі үшін қорқып, ол үйіне қашып, осы оқиғадан кейін жүрек талмасынан қайтыс болады. Өлер алдында ол отбасына кездесу туралы айтып, жануардың 5-7 футқа жуық ұзындықта, жылан тәрізді денесі, екі тырнақты алдыңғы аяғы және үлкен мысық басы бар екенін сипаттады. 19 ғасырдың басында швейцариялық фольклорға зор үлес қосқан екі берн азаматы, Самуэль Студер (1757–1834) және Иоганн Рудольф Висс (1783–1830) Столенвурм туралы халық әңгімелерін жинақтап, білімін кеңейтті. Екі автор да Столенвурмның (швейцариялық айдаһар емес) басы мысыққа ұқсайтынын айтады, бірақ Альпі тауындағы халықтан жинаған аңыздарда мысық бас жануарлар туралы ешқандай дерек жоқ.

Сэмюэл Студер

Студердің айтуынша, Stollenwurm атауы "қысқа аяқ" деген мағына беретін Stollen сөзінен шыққан, және ылғалды, ыстық ауа райынан кейін немесе ауа райының күрт өзгеру кезінде пайда болады деп есептелген. Халық оларды улы және зиянды деп санайтын, қысқа, жуан денелі жыландарға ұқсас, дөңгелек басы мысық басына еске түсетін, ал аяқтары тырнақты болатын. Студер – Stollenwurm туралы білімнің ең толық көзі болып табылады. Оның осы салаға қосқан үлесі 1814 жылы жарық көрген Франц Никлаус Кёнигтің саяхатнамасына қосылған жәндіктер мен Stollenwurm туралы қысқа мақаласында жарияланды. Студердің зерттемесінде куәгерлердің айғақтары да қамтылған. Студер "нағыз Stollenwurm" қалдықтарын әкелген әркімге 3-4 Луи д'ор сыйлық беруге уәде берді, бұл оның осы жаратылыстың бар екеніне деген сенімділігінің дәлелі. Висс, Студерге қарағанда, дракондар немесе Stollenwurm туралы халық мүхиқатында аз маңызды көз болды. Висс өзінің түсіндірмелерінде швейцариялық жыландар туралы бірнеше халық мүхиқатын келтіріп, олардың байланысын көрсетті. Ол Альп тауларындағы малшылардың "жыландар" деп айтқан сөздері, мүмкін, Stollenwurm туралы болған деген болжам жасады.