Кіріспе

Герман философы (1806–1884)

Герман Ульричи (23 наурыз 1806 – 11 қаңтар 1884) – неміс философы. Ол «Zeitschrift für Philosophie und philosophische Kritik» философиялық журналының редакторларының бірі (I. H. Fichte-пен бірге) болды. Ол сонымен қатар Ульрих Райман псевдонімімен де жазды.

Өмір

Ульричи Бранденбург маркграфтығының Нидерлауциц аймағындағы Пфортен қаласында дүниеге келген. Ол Берлиндегі университеттің білім алған. Алғашқыда құқық таныған, бірақ әкесі қайтыс болған соң мамандығын тастап, төрт жыл бойы әдебиет, философия және ғылымды зерттеген. 1834 жылы Галле университетінде философия профессоры болып тағайындалды және өмірінің соңына дейін сол қызметте болды.

Ойлау

Оның философиялық көзқарасы Гегельдің идеалистік рационализмінің пантеистік бейілімдерінен айқын теистік позицияға қарай жасалған реакция ретінде сипатталуы мүмкін. Гегельдік болмыс пен ойдың бірлігі де жобаланып, реализмнің шындығы мойындалады, сондай-ақ идеализм мен реализмді тиісінше толық емес, бірақ бір-бірін толықтыратын жүйелер ретінде көрсетуге тырысылады. Ульричидің кейінгі еңбектері, осы көзқарастарды білдіргенімен, негізінен Құдай мен жанның бар екенін ғылыми тұжырымдамалар арқылы дәлелдеуге және Германияда кең таралған материалистік ой-пікірлерге қарсы тұруға бағытталған. Оның алғашқы еңбектері әдеби сын саласында болды; оның «Шекспирдің драмалық өнері туралы» трактаты (1839; қайта басылымдары, 1847, 1868, 1874) 3-ші басылымы 1876 жылы Л.Д. Шмитц ағылшын тіліне аударған. 1841 жылы ол Гегельдік жүйені қатаң сынаған «Гегельдік философияның принципі мен әдісі туралы» еңбегін жариялады. Бұл «Философияның негізгі принциптері» (1845–1846) еңбегінде жалғасты, ол оның философиялық ұстанымын да көрсетеді. Бұл тұжырымдамаға оның «Логика жүйесі» (1852) еңбегі толықтыру жасады. Философияның ғылыммен және оның заманының ой-пікірлерімен байланысы туралы кейінгі еңбектері көбірек танымал болды. Олар – «Иман және білім» (1858), «Құдай және табиғат» (1862; 3-ші басылым, 1875), «Құдай және адам» (2 том, 1866–1873; 2-ші басылым, 1874). 1847 жылдан бастап Ульричи И.Х. Фихтемен бірлесіп «Философия және философиялық сын» журналын басқарды.